Powołanie samochodu do wojska w 2024 r. Temat powraca. Jest nowe rozporządzenie

• Nowe rozporządzenie a powołanie samochodu do wojska
• Lista samochodów dla wojska. Armia tworzy ewidencję pojazdów
• Ile samochodów w 2024 r. zostanie powołanych do wojska?
• Jak wygląda powołanie samochodu do wojska?
• Czy wojsko może zabrać samochód w leasingu?

Nowy rząd jest tylko na chwilę. Mimo wszystko ministrowie pracują normalnie. W tym minister obrony narodowej. Właśnie dlatego 3 dni po zaprzysiężeniu – a więc dokładnie 30 listopada 2023 r. – wydał nowe rozporządzenie w sprawie rodzajów rzeczy ruchomych i nieruchomości podlegających ewidencji dotyczącej świadczeń na rzecz obrony. A to bezpośrednio odnosi się m.in. do kwestii konfiskaty samochodu prywatnego na rzecz wojska. Jest się czego bać?

Nowe rozporządzenie a powołanie samochodu do wojska

Tytuł nowego rozporządzenia brzmi groźne. Sama treść dokumentu nie jest jednak groźna. To nic innego, jak wypełnienie ustawowej przesłanki zapisanej w art. 646 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Zapis ten mówi o tym, że "minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje rzeczy ruchomych i nieruchomości podlegających ewidencji, z uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych oraz konieczności zapewnienia odpowiedniego poziomu przygotowania obrony państwa". I właśnie określił.

Ewidencjonowaniem jakich rodzajów przedmiotów może być zainteresowane wojsko? Lista jest dość długa. Składają się na nią motocykle, pojazdy samochodowe, ciągniki rolnicze, przyczepy, z wyszczególnieniem naczep, a nawet statki powietrzne, statki morskie i żeglugi śródlądowej, pojazdy kolejowe, maszyny, w tym do robót ziemnych, budowlanych, drogowych, przetwarzania drewna i przeładunkowych, urządzenia techniczne podlegające dozorowi technicznemu, w tym służące do przemieszczania kontenerów przy pracach przeładunkowych, środki łączności i łącza internetowe oraz wyposażenie stacji obsługi pojazdów, agregaty prądotwórcze czy kontenery transportowe i mieszkalne.

Lista samochodów dla wojska. Armia tworzy ewidencję pojazdów

Powyższy akt prawny oznacza mniej więcej tyle, że na podstawie powyższej listy, jednostki wojskowe zaczną ewidencjonować przedmioty, które potencjalnie mogą się przydać w czasie prowadzenia np. działań wojennych lub ćwiczeń wojskowych. Tak, aby spis był gotowy. Spisy są aktualizowane raz w roku. Zapisuje się w nich nie tylko rodzaj pojazdu, ale także dane właściciela czy posiadacza.

Czy wpisanie do rejestru przedmiotów, które mogą być zarekwirowane przez wojsko oznacza, że kierowca musi się obawiać, iż u jego drzwi staną niedługo żołnierze i zabiorą pojazd? W żadnym razie. A decydują o tym dwa powody. Po pierwsze lista – że podkreślę to jeszcze raz – jest potencjalna. To ewidencjonowanie przedmiotów, które mogłyby się przydać w sytuacji kryzysowej. Po drugie nawet gdyby wojsko w ramach ćwiczeń chciało "pożyczyć" pojazd, w każdym roku obowiązują limity takich "pożyczek". A do tego kierowca musi wcześniej być poinformowany o konieczności użyczenia auta listownie przez WKU.

Ile samochodów w 2024 r. zostanie powołanych do wojska?

O limitach mówi rozporządzenie ministra obrony narodowej z dnia 16 października 2023 r. w sprawie niezbędnych świadczeń rzeczowych w 2024 r. na rzecz obrony. To w par. 2 pkt 2 wyraźnie określa, że w roku 2024 "niezbędne świadczenia rzeczowe wykonywane w 2024 r. na rzecz obrony wynoszą nie więcej niż 450 pojazdów samochodowych". Taką ilość wojsko może wypożyczyć od obywateli. Ale też raczej potencjalnie. Limit nie jest zobowiązujący. Wojskowi wcale nie muszą go wyrabiać. Takiej ilości jednie nie mogą przekroczyć w 2024 r.

Jak wygląda powołanie samochodu do wojska?

Wojsko w razie np. ćwiczeń przegląda listy ewidencyjne i kwalifikuje pojazdy potencjalnie konieczne do działań. Samo nie powołuje jednak pojazdu. Decyzję w tej sprawie podejmuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta i przesyła ją do właściciela lub użytkownika pojazdu (mówi o tym art. 630 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny). W niej określony jest termin oddania auta oraz okres, na jaki odbywa się użyczenie. Tyle że taka decyzja jest decyzją administracyjną. Kierowca może się zatem odwołać od niej w terminie 14 dni.

Gdy powołanie samochodu do wojska ma związek ze sprawdzeniem gotowości mobilizacyjnej, użyczenie może trwać 48 godzin. Jeżeli wiąże się z ćwiczeniami wojskowymi, nie może trwać dłużej niż 7 dni. Za użyczenie pojazdu należy się ryczałt w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej wskutek jego dostarczenia oraz stawce jego amortyzacji (mówi o tym art. 634 ustawy o obronie Ojczyzny).

Czy wojsko może zabrać samochód w leasingu?

Kierowcy mogą mieć szereg dodatkowych pytań dotyczących tzw. konfiskaty samochodu przez wojsko. Odpowiadam na najważniejsze poniżej.

• Powołanie samochodu do wojska a leasing, wynajem lub kredyt? Obowiązek użyczenia pojazdu na cele obronne dotyczy wszystkich. Zarówno osób prywatnych, jak i osoby prawne. Może zatem dotyczyć pojazdu leasingowanego, wynajmowanego czy kredytowanego.
• Kto może "zabrać" kierowcy samochód? Nie tylko wojsko. W związku z obroną państwa albo zwalczaniem klęsk żywiołowych pojazd "pożyczyć" może też m.in. Policja, ABW, CBA czy Straż Graniczna.
• Jakiego samochodu nie można powołać do wojska? Takiego, który nie został dopuszczony do ruchu, a więc nie ma np. tablic rejestracyjnych lub ważnego przeglądu technicznego.
• Czy wojsko może dokonać konfiskaty samochodu w czasie wojny? Może i może to zrobić bezterminowo. Mówi o tym art. 638 ustawy o obronie Ojczyzny.