Jak sprawdzić maksymalną moc, możliwą do uzyskania z prądnicy prądu stałego?

Ich trwałość i niezawodność są o wiele mniejsze, niż alternatorów. Przyczyną jest sposób, w jaki jest odbierana energia elektryczna, którą one wytwarzają. Elementem pośredniczącym jest komutator w postaci co najmniej kilkunastu równoległych płytek miedzianych ułożonych pierścieniowo wokół jednego z końców osi twornika, do których dotykają szczotki węglowe.

Taka konstrukcja powoduje, że szczotki prądnicy wycierają się szybciej, niż szczotki alternatora, a na dodatek są znacznie bardziej obciążone prądowo, ponieważ przez nie przepływa cała energia, wytwarzana w prądnicy. Duże natężenie prądu, który przez nie płynie, powoduje iskrzenie i w jego wyniku stopniowe wypalanie się elementów miedzianych komutatora. Pogarsza się styk pomiędzy nimi a szczotkami, co owocuje wydajnością prądową prądnicy mniejszą, często znacznie, od fabrycznej.

Zobacz też: Archaiczne rozwiązania konstrukcyjne w pojazdach zabytkowych

Sprawdzenie w domowych warunkach maksymalnej mocy, jaką może dostarczyć prądnica w danym stanie technicznym, jest bardzo podobne do sprawdzenia wydajności alternatora. W tym celu należy po sprawdzeniu naciągu paska klinowego i uruchomieniu silnika włączyć wszystkie odbiorniki prądu w samochodzie. Gdy napięcie, mierzone na klemach, podłączonych do akumulatora nie wzrośnie przy wysokich obrotach silnika powyżej 13,5 V, prawdopodobnie nastąpiło uszkodzenie prądnicy.

Po wyłączeniu wszystkich odbiorników prądu, przy pracującym silniku na średnich obrotach powinno ono wzrosnąć do co najmniej 14 V. Jeżeli to nie nastąpi i napięcie będzie niewiele wyższe od 12 V, a jednocześnie lampka kontrolna ładowania nie zapali się, prawdopodobnie nastąpiło uszkodzenie regulatora napięcia w sekcji, odpowiedzialnej za dostarczanie napięcia wzbudzenia do cewek stojana. Możliwe usterki to albo zła regulacja napięcia wzbudzenia lub zawieszenie się styków regulatora, lub przepalenie się drutowego opornika kompensacyjnego.

Zobacz też: Jak badać zmiany zużycia paliwa po przeprowadzeniu różnego rodzaju regulacji gaźnika i zapłonu?

Regulator napięcia powinien być tak ustawiony, aby przy maksymalnych obrotach silnika i wyłączonych wszystkich odbiornikach prądu, napięcie na klemach akumulatora w żadnym czasie nie przekroczyło 14,2 do 14,5 V.

Jeżeli regulator napięcia pracuje poprawnie i nie są widoczne jego uszkodzenia czy nadpalenia styków, zwłaszcza głównych, należących do wyłącznika prądu, przyczyną niedostatecznej mocy prądnicy może być uszkodzenie jej uzwojeń, komutatora lub, w najlepszym wypadku, zawieszenie się jednej albo obu szczotek.