Czy ITD może zatrzymać samochód osobowy do kontroli? Odpowiedź może zaskoczyć

• ITD nie interesuje się autami osobowymi?
• Czy ITD może zatrzymać samochód osobowy do kontroli?
• Kogo ITD nie może kontrolować na drodze?
• Jakie czynności ITD może wykonywać po zatrzymaniu samochodu osobowego?
• Za co inspektor ITD może wystawić mandat kierowcy auta osobowego?
• ITD kontroli zachowania kierowców nieoznakowanymi radiowozami

ITD nie interesuje się autami osobowymi?

Inspekcja Transportu Drogowego to jednostka umundurowana powołana do życia we wrześniu 2001 r. Przez kierowców jest nazywana różnie. Czasami mówi się o niej krokodyle, a czasami zieloni. Komu ta formacja ma uważniej przyglądać się w czasie pracy? Bardzo dużo mówi się o transporcie, a więc busach, ciężarówkach, TIR-ach i autobusach. Na tym jednak uprawnienia inspektorów wcale się nie kończą. Legislatorzy dali im szersze możliwości działania. I te odnoszą się do dodatkowych grup użytkowników dróg. Tyle że tu są już ustawowo ograniczane do pewnego zakresu.

Czy ITD może zatrzymać samochód osobowy do kontroli?

Czy ITD może zatrzymać samochód osobowy do kontroli? Oczywiście, że tak. I wyraźnie mówi o tym art. 129a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Warto jednak pamiętać o tym, że uprawnienie to nie działa bezgranicznie. Przepisy wyraźnie wskazują przypadki, w których możliwość taka się pojawia.

• Inspektor ITD może zatrzymać do kontroli kierującego samochodem osobowym w przypadku, w którym naruszył on przepisy ruchu drogowego i zostało to zarejestrowane przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych albo przenośnych, albo zainstalowanych w pojeździe, albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących – art. 129a ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy Prawo o ruchu drogowym.
• Inspektor ITD może zatrzymać do kontroli kierującego samochodem osobowym w przypadku, w którym rażąco naruszył on przepisy ruchu drogowego lub spowodował zagrożenie jego bezpieczeństwa – art. 129a ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Zakres uprawnień do kontrolowania ruchu drogowego przez ITD w stosunku do kierowców aut osobowych ogranicza się zatem do wystąpienia konkretnego i często rażącego wykroczenia drogowego. A to oznacza mniej więcej tyle, że inspektorzy nie mają możliwości realizowania rutynowych kontroli drogowych. Nie mogą tak sobie zatrzymać auta osobowego i sprawdzić dokumentów kierowcy.

Kogo ITD nie może kontrolować na drodze?

Powyższe zapisy mówią jasno. Inspektorzy ITD w zakresie wystąpienia konkretnych wykroczeń mają możliwość prowadzenia kontroli w odniesieniu do kierującego pojazdem. To oznacza, że już nad pieszymi nie mają zatem żadnej jurysdykcji. A to nie koniec, bo w pojęcie "kierującego pojazdem" nie łapie się także m.in. osoba jadąca na urządzeniu wspomagającym ruch.

Kto się łapie? Tu katalog jest szeroki. Bo nie tylko kierujący samochodem osobowym, ale także motocyklem, motorowerem, ciągnikiem rolniczym, rowerem czy hulajnogą elektryczną. Te osoby ITD również ma możliwość zatrzymać do kontroli drogowej, ale ponownie tylko w związku z popełnieniem konkretnego wykroczenia drogowego. One również mogą zatem dostać mandat karny od "zielonych".

Jakie czynności ITD może wykonywać po zatrzymaniu samochodu osobowego?

Inspektorzy mogą zatrzymać do kontroli drogowej kierującego samochodem osobowym. To jest pewne. Do wykonywania jakich czynności mają prawo w czasie takiego zatrzymania? Lista jest długa. Mówi o niej art. 129a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Inspektorzy ITD w czasie kontroli drogowej mogą:

• legitymować kierującego lub ustalić jego tożsamość,
• zweryfikować dane pojazdu i kierującego w centralnej ewidencji pojazdów i kierowców,
• zażądać poddania się badaniu alkomatem,
• odczytać stan drogomierza zamontowanego w samochodzie,
• uniemożliwić dalszą jazdę, gdy kierowca znajduje się pod wpływem alkoholu, ewentualnie stan techniczny pojazdu na to nie pozwala,
• przejechać pojazdem kontrolowanym w celu np. przestawienia go poza obręb drogi,
• wnioskować do starosty o skierowania kierującego na egzamin sprawdzający,
• odebrać dowód rejestracyjny pojazdu,
• wystawić mandat karny kierującemu.

Za co inspektor ITD może wystawić mandat kierowcy auta osobowego?

Inspektorzy ITD mogą zatrzymać pojazd w sytuacji, w której jego kierowca popełni wykroczenie drogowe. To w dużej mierze warunkuje zatem rodzaje mandatów, które funkcjonariusze będą w stanie wystawić. Mogą wlepić kierowcy karę za:

• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,
• przekroczenie dozwolonej prędkości,
• nieprawidłowe wyprzedzanie,
• złamanie zasady bezpiecznego odstępu na drogach szybkiego ruchu,
• przewożenie zbyt dużej ilości pasażerów,
• szeroko pojęte stworzenie zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Z drugiej strony inspektorzy nie podejmą interwencji, bo też nie mają do tego uprawnień, w przypadku źle zaparkowanego pojazdu, auta, które porusza się na niewłaściwych światłach, wjechało na drogę pod zakaz czy ostrzegało światłami innych kierujących przed patrolem. To raczej nie przypadki, które powodują realne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

ITD kontroli zachowania kierowców nieoznakowanymi radiowozami

Inspektorzy ITD mają możliwość rejestrowania wykroczeń przy pomocy urządzeń kontrolno-pomiarowych, które są stacjonarne czy zainstalowane w pojeździe. Właśnie dlatego to CANARD, czyli jednostka ITD, została powołana do obsługi systemu fotoradarów i odcinkowych pomiarów prędkości w Polsce. To ona wystawia mandaty z tych urządzeń, a nie policja!

Powiem więcej, inspektorzy posiadają również nieoznakowane radiowozy (większość to czarne Passaty B8). Jest ich mniej więcej 30. Przy ich pomocy rejestrują wykroczenia, tyle że tu nie zawsze podejmują interwencję na drodze. Czasami nagrania są zachowywane, a kierujący jest karany przez inspektorów drogą korespondencyjną. Identycznie jak w przypadku fotoradaru czy OPP, właściciel pojazdu jest wzywany do wskazania osoby, w której posiadaniu znajdowało się auto. Ona otrzymuje propozycję mandatu.