REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy kierowca zapłaci odszkodowanie członkowi swojej rodziny?

Wypadek samochodowy fot. Fotolia
Wypadek samochodowy fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jeśli kierowca spowoduje wypadek, w którym ucierpią członkowie jego rodziny, to czy musi zapłacić im odszkodowanie? Jak wygląda to z punktu widzenia przepisów prawa?

Jednym samochodem lub motocyklem często podróżują członkowie bliskiej rodziny (np. małżonkowie albo rodzice z dzieckiem). W związku z powyższym, kierowcy czasem mają wątpliwości dotyczące swojej odpowiedzialności cywilnej wobec bliskich. Na szczęście ta kwestia jest mniej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Obowiązujące przepisy nie przewidują zwolnienia kierowcy oraz ubezpieczyciela z odpowiedzialności za szkody osobowe krewnych przewożonych jednym samochodem lub motocyklem. Po wielu sporach sądowych oraz interwencji Rzecznika Ubezpieczonych (obecnego Rzecznika Finansowego) okazało się, że brak zwolnienia z odpowiedzialności dotyczy również sytuacji, w której ranny małżonek był współwłaścicielem pojazdu.

REKLAMA

Wobec członków swojej rodziny kierowca odpowiada na zasadzie ryzyka

REKLAMA

Warto wiedzieć, że odpowiedzialność kierowcy wobec jego pasażerów jest regulowana przez przepisy kodeksu cywilnego (KC). Zgodnie z artykułem 415 KC ten „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. Szczegółowe przepisy nie stwarzają podstawy do tego, aby wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialność cywilną kierowcy wobec członków jego rodziny. Artykuł 822 paragraf 1 KC mówi, że ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej powinno chronić ubezpieczonego przed skutkami szkód wyrządzonych osobom trzecim. Krajowi ubezpieczyciele czasem próbowali argumentować, że ranny członek bliskiej rodziny nie jest „osobą trzecią”. Takie ujęcie problemu nie wydaje się jednak zgodne z przepisami i podważa sens ubezpieczenia OC, które przede wszystkim powinno chronić ofiary wypadku. Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela wobec osoby bliskiej jest możliwe tylko wtedy, gdy szkoda dotyczyła drugiego samochodu objętego majątkową wspólnością małżeńską (zobacz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1996 r. - sygn. akt III CZP 118/96).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Zakład ubezpieczeń nie powinien wyłączać lub ograniczać swojej odpowiedzialności za szkody osobowe wyrządzone członkom rodziny sprawcy. Taka praktyka jest sprzeczna z przepisami i ochronną funkcją ubezpieczenia OC.

Przepisy kodeksu cywilnego nie uzasadniają również odpowiedzialności kierowcy wobec członków rodziny na zasadzie winy. Taki mniej restrykcyjny wariant dotyczy tzw. przewozu z grzeczności. Przewóz z grzeczności następuje, jeżeli kierowca nie miał żadnego interesu w podwiezieniu danej osoby. Bezpłatny przewóz nie jest grzecznościowy, jeżeli wiąże się z realizacją jakiegoś konkretnego celu (np. podwiezieniem lekarza do chorej matki). Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w ważnym wyroku z dnia 17 czerwca 1969 roku - sygn. akt II CR 191/69). Typowym przykładem przewozu grzecznościowego jest podwiezienie nieznajomego autostopowicza, który w żaden sposób nie zapłacił za przejazd.

Zobacz też: Po jakiej drodze można jeździć bez ubezpieczenia?

Dalszy ciąg materiału pod wideo

ZWRÓĆ UWAGĘ: Przewóz członków bliskiej rodziny nie może być traktowany jako grzecznościowy. Dlatego zasady odpowiedzialności kierowcy są bardziej restrykcyjne. 

Brak przesłanek do traktowania przewozu członków rodziny jako grzecznościowego sprawia, że kierowca powinien odpowiadać wobec krewnych na zasadzie ryzyka (tzn. niezależnie od swojej winy). Od odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, można uwolnić się tylko po wskazaniu przynajmniej jednej z poniższych przesłanek egzoneracyjnych: 

  1. wyłączna wina osoby trzeciej, za którą kierujący nie ponosi odpowiedzialności (np. jako rodzic)
  2. wyłączna wina osoby poszkodowanej
  3. działanie siły wyższej 

Przykładem zastosowania tzw. egzoneracji przez kierowcę jest udowodnienie, że wyłączną winę za wypadek ponosi osoba trzecia (patrz punkt 1).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Kierowca może uwolnić się od odpowiedzialności wobec pasażera przewożonego „niegrzecznościowo” (w tym członka rodziny), jeżeli udowodni, że tylko inny kierujący jest winny wypadku.

Małżonek - współwłaściciel pojazdu również otrzyma odszkodowanie z OC

W kontekście opisywanego zagadnienia, warto wspomnieć o sytuacji wzbudzającej kontrowersje i spory wśród prawników. Mowa o przypadku, w którym szkoda osobowa zostaje wyrządzona małżonkowi, będącemu jednocześnie współwłaścicielem samochodu. Ze względu na bardzo rozbieżne orzecznictwo sądów we wspomnianej kwestii, ówczesny Rzecznik Ubezpieczonych zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyrażenie stanowiska. Pytanie Rzecznika Ubezpieczonych brzmiało następująco: „Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem każdemu pasażerowi, w tym osobie bliskiej, będącemu współposiadaczem pojazdu, w związku z ruchem, którego wyrządzono szkodę?”. W odpowiedzi na wniosek, Sąd Najwyższy podjął uchwałę z 7 lutego 2008 r. (sygn. akt III CZP 115/07), która wskazuje, że ubezpieczyciel powinien wypłacić świadczenie za szkody na osobie również małżonkowi będącemu współwłaścicielem pojazdu. Taka sama zasada dotyczy innych współwłaścicieli auta lub motocykla.

ZWRÓĆ UWAGĘ: Zakład ubezpieczeń nie jest zwolniony z odpowiedzialności za szkody na osobie również wtedy, gdy poszkodowany był współwłaścicielem pojazdu. 

Źródło: porównywarka OC Ubea.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moto
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Po polskich drogach jeżdżą coraz starsze samochody, najbardziej leciwe są Volkswageny, a auta jakich marek mają najmniej lat

14,7 lat – tyle wynosi obecnie średni wiek samochodu zgłaszanego do ubezpieczenia. Jest to o 12 miesięcy więcej niż cztery lata wcześniej. Jednak w przypadku najczęściej spotykanych w Polsce modeli samochodów, średnia jest jeszcze wyższa i sięga prawie 18 lat.

Konfiskata auta nietrzeźwym kierowcom. Będą zmiany przepisów, ale czy na pewno łagodniejsze dla kierujących pojazdami

Kolejna zmiana przepisów dotyczących przepadku pojazdów jako kary dla nietrzeźwych kierowców. . Do Sejmu trafił projekt zmiany ustawy, w ramach którego to nie policja, ale sąd będzie dokonywał konfiskaty, ale jednocześnie zaostrzone zostaną przepisy dotyczące przepadku pojazdu.

Pijany kierowca staranował ogrodzenie. Stracił prawo jazdy w siedmiu kategoriach

35-letni pijany kierowca ciężarowej scanii staranował ogrodzenie prywatnej posesji w Szydłówku koło Mławy. Kary nie będą niskie. 

Polacy jeżdżą starymi autami. Czy można je ubezpieczyć?

Średnia wieku samochodu w Polsce wynosi 15,9 lat. Na takie samochody trudno wykupić polisę Auto Casco. Na szczęście niektóre towarzystwa ubezpieczają nawet 20-letnie pojazdy.

REKLAMA

Tylko 0,5 promila wystarczy, żeby stracić samochód. Zmienią się przepisy dotyczące pijanych kierowców

Do Sejmu trafi projekt nowelizacji Kodeksu karnego oraz niektórych innych ustaw. Projekt zakłada zmianę przepisów dotyczących konfiskaty pojazdów pijanym kierowcom. Czy to w końcu pomoże zatrzymać falę nieodpowiedzialnych kierowców na polskich drogach?

Od 1 lipca 2024 r. zmiany w opłatach drogowych! Polacy także to odczują, mimo że wzrost cen dotyczy naszych sąsiadów

Od 1 lipca 2024 r. zmieniły się opłaty drogowe w Niemczech. Opłaty dotyczą głównie branży transportu drogowego, czyli kierowców ciężarowych. Nowe stawki opłat najbardziej odczują przewoźnicy z Polski i Litwy.

Ceny paliw w Polsce. Ile zapłacimy za benzynę, olej napędowy czy gaz?

Portal e-petrol.pl prognozuje, że ceny hurtowe paliw wkrótce zaczną spadać. To może oznaczać, że na stacjach nie będzie większych zmian w cenach.

Nowe zasady przeglądu samochodu. Od 1 czerwca 2024 r. Każdy kierowca powinien to wiedzieć. Co z podwyżką opłat?

Przegląd techniczny pojazdu po nowemu. Każdy kierowca powinien wiedzieć o zmianach z 2024 r. Choć nie weszły jeszcze w życie wszystkie nowe zasady, które były zapowiadane, to jednak od 1 czerwca diagnosta działa inaczej.

REKLAMA

1500 zł mandatu i utrata prawa jazdy. Dodatkowo 13 punktów karnych. To kara za przegapienie tylko jednego znaku

Rozkojarzenie za kierownicą jest niewskazane, a kara za przegapienie tego jednego znaku może być surowa. 13 punktów karnych i 1500 zł mandatu. Lepiej uważać. 

Noga z gazu. Posypią się mandaty. Policja szykuje akcję na weekend

Mazowiecka policja ogłosiła, że w najbliższą sobotę na drogach Mazowsza przeprowadzi akcję "Kaskadowy pomiar prędkości". W ramach tej inicjatywy policjanci będą korzystać zarówno z oznakowanych, jak i nieoznakowanych radiowozów wyposażonych w wideorejestratory oraz ręczne mierniki prędkości.

REKLAMA