REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy kierowca zapłaci odszkodowanie członkowi swojej rodziny?

Wypadek samochodowy fot. Fotolia
Wypadek samochodowy fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jeśli kierowca spowoduje wypadek, w którym ucierpią członkowie jego rodziny, to czy musi zapłacić im odszkodowanie? Jak wygląda to z punktu widzenia przepisów prawa?

Jednym samochodem lub motocyklem często podróżują członkowie bliskiej rodziny (np. małżonkowie albo rodzice z dzieckiem). W związku z powyższym, kierowcy czasem mają wątpliwości dotyczące swojej odpowiedzialności cywilnej wobec bliskich. Na szczęście ta kwestia jest mniej skomplikowana, niż mogłoby się wydawać. Obowiązujące przepisy nie przewidują zwolnienia kierowcy oraz ubezpieczyciela z odpowiedzialności za szkody osobowe krewnych przewożonych jednym samochodem lub motocyklem. Po wielu sporach sądowych oraz interwencji Rzecznika Ubezpieczonych (obecnego Rzecznika Finansowego) okazało się, że brak zwolnienia z odpowiedzialności dotyczy również sytuacji, w której ranny małżonek był współwłaścicielem pojazdu.

REKLAMA

Wobec członków swojej rodziny kierowca odpowiada na zasadzie ryzyka

REKLAMA

Warto wiedzieć, że odpowiedzialność kierowcy wobec jego pasażerów jest regulowana przez przepisy kodeksu cywilnego (KC). Zgodnie z artykułem 415 KC ten „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. Szczegółowe przepisy nie stwarzają podstawy do tego, aby wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialność cywilną kierowcy wobec członków jego rodziny. Artykuł 822 paragraf 1 KC mówi, że ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej powinno chronić ubezpieczonego przed skutkami szkód wyrządzonych osobom trzecim. Krajowi ubezpieczyciele czasem próbowali argumentować, że ranny członek bliskiej rodziny nie jest „osobą trzecią”. Takie ujęcie problemu nie wydaje się jednak zgodne z przepisami i podważa sens ubezpieczenia OC, które przede wszystkim powinno chronić ofiary wypadku. Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela wobec osoby bliskiej jest możliwe tylko wtedy, gdy szkoda dotyczyła drugiego samochodu objętego majątkową wspólnością małżeńską (zobacz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1996 r. - sygn. akt III CZP 118/96).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Zakład ubezpieczeń nie powinien wyłączać lub ograniczać swojej odpowiedzialności za szkody osobowe wyrządzone członkom rodziny sprawcy. Taka praktyka jest sprzeczna z przepisami i ochronną funkcją ubezpieczenia OC.

Przepisy kodeksu cywilnego nie uzasadniają również odpowiedzialności kierowcy wobec członków rodziny na zasadzie winy. Taki mniej restrykcyjny wariant dotyczy tzw. przewozu z grzeczności. Przewóz z grzeczności następuje, jeżeli kierowca nie miał żadnego interesu w podwiezieniu danej osoby. Bezpłatny przewóz nie jest grzecznościowy, jeżeli wiąże się z realizacją jakiegoś konkretnego celu (np. podwiezieniem lekarza do chorej matki). Takie stanowisko zaprezentował Sąd Najwyższy w ważnym wyroku z dnia 17 czerwca 1969 roku - sygn. akt II CR 191/69). Typowym przykładem przewozu grzecznościowego jest podwiezienie nieznajomego autostopowicza, który w żaden sposób nie zapłacił za przejazd.

Zobacz też: Po jakiej drodze można jeździć bez ubezpieczenia?

Dalszy ciąg materiału pod wideo

ZWRÓĆ UWAGĘ: Przewóz członków bliskiej rodziny nie może być traktowany jako grzecznościowy. Dlatego zasady odpowiedzialności kierowcy są bardziej restrykcyjne. 

Brak przesłanek do traktowania przewozu członków rodziny jako grzecznościowego sprawia, że kierowca powinien odpowiadać wobec krewnych na zasadzie ryzyka (tzn. niezależnie od swojej winy). Od odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, można uwolnić się tylko po wskazaniu przynajmniej jednej z poniższych przesłanek egzoneracyjnych: 

  1. wyłączna wina osoby trzeciej, za którą kierujący nie ponosi odpowiedzialności (np. jako rodzic)
  2. wyłączna wina osoby poszkodowanej
  3. działanie siły wyższej 

Przykładem zastosowania tzw. egzoneracji przez kierowcę jest udowodnienie, że wyłączną winę za wypadek ponosi osoba trzecia (patrz punkt 1).

ZWRÓĆ UWAGĘ: Kierowca może uwolnić się od odpowiedzialności wobec pasażera przewożonego „niegrzecznościowo” (w tym członka rodziny), jeżeli udowodni, że tylko inny kierujący jest winny wypadku.

Małżonek - współwłaściciel pojazdu również otrzyma odszkodowanie z OC

W kontekście opisywanego zagadnienia, warto wspomnieć o sytuacji wzbudzającej kontrowersje i spory wśród prawników. Mowa o przypadku, w którym szkoda osobowa zostaje wyrządzona małżonkowi, będącemu jednocześnie współwłaścicielem samochodu. Ze względu na bardzo rozbieżne orzecznictwo sądów we wspomnianej kwestii, ówczesny Rzecznik Ubezpieczonych zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyrażenie stanowiska. Pytanie Rzecznika Ubezpieczonych brzmiało następująco: „Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność gwarancyjną wynikającą z umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody na osobie wyrządzone przez kierującego pojazdem każdemu pasażerowi, w tym osobie bliskiej, będącemu współposiadaczem pojazdu, w związku z ruchem, którego wyrządzono szkodę?”. W odpowiedzi na wniosek, Sąd Najwyższy podjął uchwałę z 7 lutego 2008 r. (sygn. akt III CZP 115/07), która wskazuje, że ubezpieczyciel powinien wypłacić świadczenie za szkody na osobie również małżonkowi będącemu współwłaścicielem pojazdu. Taka sama zasada dotyczy innych współwłaścicieli auta lub motocykla.

ZWRÓĆ UWAGĘ: Zakład ubezpieczeń nie jest zwolniony z odpowiedzialności za szkody na osobie również wtedy, gdy poszkodowany był współwłaścicielem pojazdu. 

Źródło: porównywarka OC Ubea.pl

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zasada ograniczonego zaufania. Drogowy obowiązek czy raczej możliwość?

    Mądrzejszy powinien ustąpić... Tak w języku osiedlowym można byłoby wytłumaczyć istotę zasady ograniczonego zaufania. Uzupełnia ona reguły drogowe. Ale uzupełnia jako dodatkowy obowiązek kierowców czy raczej możliwość i ostrzeżenie? Rozstrzygnijmy tę kwestię.

    Jazda na rowerze po alkoholu w 2024 r. Czy rowerzysta straci prawo jazdy?

    Rower i alkohol to złe połączenie. Odradzamy je i to stanowczo. Jaka jednak kara grozi za prowadzenie roweru po alkoholu w 2024 r.? I czy rowerzysta straci np. prawo jazdy? Odpowiedzmy na te pytania.

    Będą opłaty za auta spalinowe. Kierowcy zaczną płacić podatek w 2025 r. Wiceminister potwierdza

    Miał być podatek od aut spalinowych 2024, a będzie opłata dla posiadaczy aut spalinowych 2025. Za rok pojawi się dopiero pierwsza z danin. Druga zacznie obowiązywać w 2026. Tak przynajmniej twierdzi wiceminister klimatu i środowiska.

    Pasażerowie bez zapiętych pasów na filmikach promujących... bezpieczeństwo!

    Taka rzecz mogła się zdarzyć chyba tylko we Włoszech. Tamtejsze ministerstwo infrastruktury i transportu postanowiło promować bezpieczeństwo drogowe. Ale na filmikach opracowanych przez resort, pasażerowie w pojazdach nie mają zapiętych pasów bezpieczeństwa.

    REKLAMA

    Stan wyższej konieczności. Kierowca popełnił wykroczenie, ale kary nie dostanie

    Kierowca może popełnić wykroczenie i kary nie dostać. I przypadki takie są dwa. Podstawowym jest oczywiście stan wyższej konieczności. Ten wymaga jednak spełnienia pewnego wymogu. Wiesz jakiego?

    Masz auto służbowe? Zatem zapłacisz więcej za parkowanie. Pomysł Sopotu storpedowało WSA

    W Sopocie w 2023 r. zmieniły się zasady działania stref płatnego parkowania. I od razu wzbudziły kontrowersje. Powód? Mieszkańcy SPP mają prawo do preferencyjnego abonamentu, chyba że mają auto użyczone lub w najmie. Wtedy uprawnienie to tracą. Zapis zakwestionował właśnie WSA na wniosek RPO.

    Uszkodzenie samochodu służbowego. Jak firma może oszczędzić na likwidacji małej szkody?

    Oszczędności. To w dobie inflacji i rosnących kosztów ulubione słowo przedsiębiorców. Odmieńmy je zatem przez kilka przypadków i powiedzmy, jak właściciele firm mogą oszczędzać na likwidacji małej szkody komunikacyjnej. Jest pewien ciekawy sposób.

    Nowa Dacia Spring 2024. Najtańszy elektryk nie tylko z nową "twarzą"

    Tanio, taniej, elektryczna Dacia? To hasło powraca do oferty rumuńskiej marki. Spring 2024 otrzymał nowy wygląd, ale i technologię. Teraz stanie się mocniejszy i... zdecydowanie bardziej efektowny.

    REKLAMA

    Niepełnosprawni wkrótce stracą karty parkingowe. Te wygasną we wrześniu 2024 r.

    Wkrótce wygasną karty parkingowe dla niepełnosprawnych przedłużane w związku z pandemicznymi i popandemicznymi perturbacjami. Ostateczny termin to 30 września 2024 r. Ważność, których kart została przedłużona? I jak wyrobić nową kartę?

    Twój e-PIT 2024. Roczne rozliczenie podatku a ulga lub podatek za samochód. Gdzie wpisać kwotę w elektronicznym druku?

    Rozliczenie roczne w usłudze "Twój e-PIT" jest naprawdę proste. Wystarczy zalogować się na rządowej stronie. Tylko czy można rozliczyć w elektronicznym PIT ulgę rehabilitacyjną za samochód, koszty dojazdy do pracy i podatek od sprzedaży auta? Można. Oto instrukcja.

    REKLAMA