Przedawnienie punktów karnych 2022. Jak działają nowe przepisy?

Nowe przepisy drogowe. Ustawa znowelizowana

Nowelizacja ustawy o kierujących pojazdami z dnia 2 grudnia 2021 r. wprowadziła dość zasadniczą zmianę od 1 stycznia 2022 roku. I nie, nie mamy na myśli wyższych mandatów. Chodzi raczej o punkty karne, a konkretnie przedawnienie punktów karnych.

Przedawnienie punktów karnych. Stare zasady:

Punkty są przyznawane kierującym pojazdami za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dotychczas przedawniały się one po roku. Po 1 stycznia 2022 roku termin wydłużył się do dwóch lat. W tym punkcie warto jednak wskazać na jeszcze jedną kluczową okoliczność. Według starych zasad bieg przedawnienia był liczony od momentu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Co to oznacza? Wszystko zależy od typu mandatu.

• mandat gotówkowy staje się prawomocny z chwilą uiszczenia grzywny funkcjonariuszowi.
• mandat kredytowy staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego.
• mandat zaoczny staje się prawomocny z chwilą uiszczenia uprawnionemu organowi grzywny w 14-dniowym terminie, a w razie jej nieuiszczenia do sądu kierowany jest wniosek o ukaranie w zwyczajnym trybie wykroczeniowym.
• grzywna nałożona przez sąd staje się prawomocna w momencie uprawomocnienia się wyroku.

Przedawnienie punktów karnych 2022. Co trzeba wiedzieć?

Po 1 stycznia 2022 roku zmieniony został termin początkowy biegu przedawnienia punktów karnych. Nie jest liczony od momentu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia, a wniesienia grzywny. A więc według nowych zasad:

• punkty karne przy mandacie gotówkowym przedawnią się po 2 latach od wykroczenia – bo tu termin uprawomocnienia się wykroczenia zgadza się z terminem płatności grzywny (kierowca opłaca ją przez terminal w radiowozie).
• punkty karne przy mandacie zaocznym przedawnią się po 2 latach od opłacenia grzywny nałożonej po ustaleniu sprawcy.
• punkty karne przy mandacie kredytowym przedawnią się po 2 latach, ale nie od wykroczenia, a opłacenia grzywny. Gdy kierowca nie opłaci mandatu, nie przedawnią się nigdy.
• punkty karne w przypadku ukarania kierowcy przez sąd przedawnią się po 2 latach, ale nie od wykroczenia, a opłacenia grzywny zasądzonej prawomocnym wyrokiem przez sąd. A na wyrok czasami czeka się miesiącami.

Przedawnienie punktów karnych 2022. System nie jest sprawiedliwy

W czystej teorii przedawnienie się punktów karnych dopiero dwa lata po opłaceniu grzywny ma zachęcić kierowców do płacenia mandatów. Obecnie utrzymuje się ona na poziomie blisko 64 proc. Z drugiej strony Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę na nierówność powodowaną przez nowe przepisy. Nierówność wynikającą z różnych terminów rozpoczęcia biegu przedawnienia. RPO pisze w swoim komunikacie:

Sytuacja osoby ukaranej mandatem kredytowym będzie zróżnicowana w zależności od tego, czy zapłaci ona grzywnę bezpośrednio funkcjonariuszowi przy pomocy karty, czy też później. (...) Problem ten widać jeszcze jaskrawiej na tle sytuacji wymierzenia grzywny za naruszenie przepisów ruchu drogowego orzeczeniem sądu, co zasadniczo będzie miało miejsce w przypadku odmowy przyjęcia mandatu. Jeśli sprawca zostanie przez sąd ukarany grzywną, bieg terminu przedawnienia punktów rozpocznie się dopiero w momencie jej zapłacenia (ukarany grzywną przez sąd ma 30 dni na jej zapłacenie).

Przedawnienie punktów karnych. RPO ma pewien pomysł...

RPO wskazuje też rozwiązanie, które było zdecydowanie sensowniejsze i przede wszystkim byłoby skierowane w stronę tych osób, które mandat opłacą w terminie. "Nie ma przesłanek, które stałyby na przeszkodzie przyjęcia, że przy zapłacie grzywny w terminie, bieg przedawnienia punktów biegłby od dnia uprawomocniania decyzji nakładającej grzywnę. Rozwiązanie takie eliminowałoby wskazane nierówności w traktowaniu obywateli."