Prawa i obowiązki rowerzysty. Co mówią przepisy?

• Przepisy dla rowerzystów w Polsce są... mało znane
• Obowiązki rowerzysty na drodze. PoRD określa je konkretnie
• Kiedy dwóch rowerzystów może jechać obok siebie po jezdni?
• Przepisy o jeździe rowerem po chodniku
• Zasady jazdy rowerem po chodniku
• Kto ma pierwszeństwo na przejeździe dla rowerzystów?
• Jakie jest obowiązkowe wyposażenie roweru?
• Mandaty dla rowerzystów. Nowy taryfikator w akcji

Przepisy dla rowerzystów w Polsce są... mało znane

Według różnych szacunków w Polsce może być od 9 do nawet ponad 10 mln rowerów. Ostatecznej liczby podać się nie da. Nie są to bowiem pojazdy, które muszą być rejestrowane. To nie zmienia jednak faktu, że skala zjawiska jest potężna i nabiera szczególnego znaczenia właśnie teraz. Mowa bowiem o sezonie ciepłym, a więc sezonie na rowerowe wycieczki. Znajomość przepisów jest ważna dla rowerzystów, ale i kierowców. Dzięki temu łatwiej będzie im funkcjonować na jednej płaszczyźnie drogowej i wyeliminowane zostaną ewentualne konflikty kompetencji.

Obowiązki rowerzysty na drodze. PoRD określa je konkretnie

Rowerzysta na drodze ma szereg obowiązków. Podstawowy dotyczy miejsca, w którym powinien się poruszać. Rowerzysta jest zobowiązany do korzystania z drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów lub pasa ruchu dla rowerów. W sytuacji, w której nie są one wyznaczone na dane drodze, powinien jechać po jezdni. Gdy na jezdni odbywa się ruch z prędkością wyższą niż 50 km/h, a chodnik ma szerokość co najmniej 2 metrów, może poruszać się właśnie nim. Podstawą do takiego osądu daje art. 33 ust. 1 i 5 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Jakie są pozostałe obowiązki rowerzysty? Te warto dla wyższej przejrzystości wypunktować. Mowa o:

• kierujący rowerem nie może jechać po jezdni obok innego uczestnika ruchu, prowadzić bez trzymania co najmniej jednej ręki na kierownicy oraz nóg na pedałach lub podnóżkach, czepiać się w czasie jazdy pojazdów – art. 33 ust. 3 ustawy PoRD.
• rowerzysta przewożąc dziecko w wieku do lat 7 powinien je przewozić w dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę – art. 33 ust. 2 ustawy PoRD.

Kiedy dwóch rowerzystów może jechać obok siebie po jezdni?

Jest przypadek, w którym dwóch rowerzystów może mimo wszystko jechać obok siebie. Nie zawsze muszą jechać "gęsiego". Stanie się tak wtedy, gdy taki sposób poruszania się nie utrudnia ruchu innym kierującym lub nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. W przypadku ruchliwej ulicy w mieście możliwość taka raczej się nie pojawi zatem. Podczas przejazdu bocznymi drogami poza miastem już jednak jak najbardziej występuje.

Przepisy o jeździe rowerem po chodniku

Rowerzysta może w wyjątkowym przypadku jechać chodnikiem. Wyjątkowym i ściśle określonym w przepisach. Kiedy pojawia się taka możliwość? To zostało zapisane w art. 33 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis mówi wyraźnie, że "korzystanie z drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jest dozwolone wyjątkowo, gdy":

• opiekuje się on osobą w wieku do lat 10 kierującą rowerem,
• szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów lub pasa ruchu dla rowerów,
• warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty na jezdni (śnieg, silny wiatr, ulewa, gołoledź, gęsta mgła).

Przepisy dopuszczają jeszcze jedną możliwość jazdy rowerzysty po chodniku. Pojawia się on wtedy, gdy mówimy o rowerzyście w wieku do lat 10 (art. 33 ust. 7 ustawy PoRD). W takim przypadku jest on traktowany przez prawo jak pieszy, a nie rowerzysta. W sytuacji, w której rowerzysta złamie powyższe przepisy, taryfikator mandatów przewiduje grzywnę wynoszącą 200 zł.

Zasady jazdy rowerem po chodniku

To, że rowerzysta w wyjątkowym przypadku może pojawić się na chodniku, nie oznacza że może zachowywać się dowolnie. Zasady w tym przypadku wyraźnie określa art. 33 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Cyklista, jadąc po drodze dla pieszych, musi:

• jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego (to oznacza jakieś 4 do 8 km/h),
• zachować szczególną ostrożność,
• ustępować pierwszeństwa pieszemu oraz nie utrudniać jego ruchu.

Kto ma pierwszeństwo na przejeździe dla rowerzystów?

Jedną z ważniejszych kwestii jest pierwszeństwo rowerzystów na przejazdach dla rowerzystów. Tę sprawę omawialiśmy ostatnio szerzej. Linki do tekstu zamieszczamy poniżej. Tu jednak przypomnimy główną zasadę. Tą określa art. 27 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. A stwierdza on wyraźnie, że rowerzysta na przejeździe dla rowerów ma pierwszeństwo przed pojazdem, ale dopiero w momencie wjechania na niego. Wcześniej nie może korzystać z uprzywilejowania. Nie ma zatem tak szerokich uprawnień jak pieszy.

Jakie jest obowiązkowe wyposażenie roweru?

Polskie przepisy momentami są mocno szczegółowe. Na tyle szczegółowe, że określają nawet obowiązkowe wyposażenie roweru. W jakie elementy musi być wyposażony pojazd, aby spełniał wszystkie wymogi? Konieczne jest posiadanie:

• z przodu – co najmniej jedno światło pozycyjne barwy białej lub żółtej selektywnej (może być światło migające),
• z tyłu – co najmniej jedno światło odblaskowe barwy czerwonej o kształcie innym niż trójkąt oraz co najmniej jedno światło pozycyjne barwy czerwonej,
• co najmniej jeden skutecznie działający hamulec,
• dzwonek lub inny sygnał ostrzegawczy o nieprzeraźliwym dźwięku.

Braki w kwestii obowiązkowego wyposażenia roweru sprawiają, że cyklista może dostać od 20 do nawet 3000 zł mandatu. Podstawę do wystawienia takiej właśnie kary stanowi art. 97 ustawy Kodeks wykroczeń.

Mandaty dla rowerzystów. Nowy taryfikator w akcji

Już wspomnieliśmy o kilku karach dla rowerzystów. A to nie koniec listy. Ta zapisana w taryfikatorze jest naprawdę długa. Zakłada m.in. karę za:

• Nieustąpienie, wbrew obowiązkowi, pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych lub wchodzącemu na to przejście – mandat od 50 do 500 zł,
• Nieustąpienie przez kierującego pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą wjeżdża – mandat od 50 do 300 zł,
• Naruszenie przez kierującego rowerem obowiązku poruszania się z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego – mandat 300 zł,
• Naruszenie przez kierującego rowerem obowiązku ustąpienia pierwszeństwa pieszemu – mandat 300 zł,
• Naruszenie przez kierującego rowerem obowiązku nieutrudnienia ruchu pieszemu – mandat 300 zł,
• Utrudnianie poruszania się innym uczestnikom ruchu przez kierującego rowerem jadącego po jezdni obok innego roweru lub motoroweru – mandat 200 zł,
• Naruszenie przez kierującego rowerem zakazu jazdy bez trzymania co najmniej jednej ręki na kierownicy oraz nóg na pedałach lub podnóżkach – mandat 50 zł,
• Naruszenie przez kierującego rowerem zakazu czepiania się pojazdów – mandat 100 zł,
• Naruszenie przez kierującego zakazu objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd, jeśli opuszczanie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie ich nie zostało zakończone – mandat 2000 zł,
• Naruszenie przez kierującego na przejeździe kolejowym zakazu wjazdu za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym lub dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych, lub za inne urządzenie nadające te sygnały – mandat 2000 zł.