Top 10: Dlaczego diesel kopci? Powodów może być kilka!

• Zużycie wtryskiwaczy
• Uszkodzenie filtra cząstek stałych
• Uszkodzenie turbosprężarki
• Turbo przepuszcza olej
• Uszkodzenie uszczelki pod głowicą
• Nieszczelności układu dolotowego
• Niesprawny zawór EGR
• Zużycie pierścieni
• Nieprawidłowo ustawiony kąt wtrysku paliwa
• Silnik zasysa olej przez odmę

Zużycie wtryskiwaczy

Układ wtryskowy jest kluczowym elementem każdego diesla. To za sprawą wtryskiwaczy paliwo jest precyzyjnie dawkowane do komory spalania i to one decydują w dużej mierze o mocy czy oszczędności auta. Aparatura jest precyzyjna i naprawdę delikatna. Czasami już jedno tankowanie niskiej jakości paliwa może ją uszkodzić. A wtedy? Wtryski zaczną „lać” paliwem. W efekcie cała mieszanka nie zostanie spalona podczas pracy silnika, a rury wydechowej zacznie wydobywać się czarny dym. Ten nie pojawi się jednak od razu. Najpierw będzie musiał… zatkać filtr cząstek stałych! Usterki wtryskiwaczy mogą narobić kosztownych problemów.

Zobacz również: Jak działa wtryskiwacz?

Uszkodzenie filtra cząstek stałych

Filtr cząstek stałych jest świetnie znany na rynku samochodowym od końca lat dziewięćdziesiątych. Jego zadanie jest proste. Najpierw wyłapuje ze spalin cząstki stałe, a po ich nagromadzeniu wszczyna procedurę wypalania. Jej skutkiem jest redukcja szkodliwych związków do dwutlenku węgla i wody. Czemu zatem w autach pojawiają się problemy z DPF-em? Bo choć teoria brzmi idealnie, podczas eksploatacji nie zawsze auto ma idealne warunki do wypalenia osadnika. W efekcie procedura choć zostanie zainicjowana, złogi zamiast zniknąć z wypełnienia filtra, zeszkliwią się w nim i ograniczą jego pojemność. Usterkę DPF-a sygnalizuje kontrolka pojawiająca się na tablicy zegarów. W tym samym czasie silnik może wejść w tryb serwisowy i ograniczyć moc.

Zobacz również: Top 10: Diesle bez DPF. Jaki silnik wybrać?

Uszkodzenie turbosprężarki

Receptą na moc i oszczędność współczesnych silników jest m.in. turbosprężarka. Ta ma wirnik napędzany spalinami, który zwiększa ilość powietrza wtłaczanego do komory spalania. Co w tym procesie może pójść nie tak? Jeżeli kierowca nie zadba o właściwą kondycję filtra powietrza, drobinki w postaci ziarenek piasku dość szybko wyszczerbią łopatki turbo. W efekcie mechanizm nie będzie w stanie w wystarczającym stopniu nadawać pędu powietrzu. Skutek? Do komory spalania nie dotrze właściwa ilość tlenu, przez co mieszanka paliwowa nie spali się w pełni. Objawem tego stanie się czarny dym pojawiający się za rurą wydechową w momencie dynamiczniejszego przyspieszania.

Zobacz również: Gaszenie silnika z turbosprężarką - potencjalne problemy

Turbo przepuszcza olej

Uszkodzenia turbosprężarek mogą być dwojakie. Czasami usterki dotyczą bowiem nie mechaniki, a układu smarowania. Praca obrotowa sprężarki jest możliwa za sprawą oleju. Ten niweluje siły tarcia i chłodzi mechanizm. Może się jednak okazać, że w czasie eksploatacji szczelność obiegu oleju zostanie zaburzona. W efekcie do komory spalania wraz z powietrzem zacznie trafiać dodatek smarowidła. Pierwszym objawem takiego stanu rzeczy stanie się niebieskie zabarwienie spalin. Drugim może być np. tragiczne w skutkach rozbieganie silnika. W tym przypadku motor będzie pracował samoczynnie do momentu wyssania całego oleju z układu smarowania i zatarcia jednostki.

Zobacz również: Elektroniczne sterowanie turbosprężarką - awaryjne czy trwałe?

Uszkodzenie uszczelki pod głowicą

Diesel kopci też z powodu uszkodzeń dotyczących nie tylko elementów osprzętu. Dobry przykład dotyczy uszczelki pod głowicą. Czemu ta się poddaje? Winne są albo nadmierne obciążenia występujące w silniku, albo przegrzanie. Tak czy tak skutkiem uszkodzenia jest mieszanie się oleju z płynem chłodzącym. A to dość mocno ogranicza skuteczność pracy nie tylko układu odprowadzania ciepła z silnika, ale także i smarowania metalowych elementów jednostki napędowej. Skutkiem jest jasny dym wydobywający się z rury wydechowej oraz... konieczność wykonania remontu. Wymiana uszczelki oznacza np. konieczność planowania głowicy. Cena? W sumie jakieś 2 - 3 tysiące złotych.

Zobacz również: Jak rozpoznać uszkodzoną uszczelkę pod głowicą?

Nieszczelności układu dolotowego

Recepta na sprawne działanie współczesnych silników jest jedna - chodzi o szczelność i prawidłowe ciśnienie. Może się zatem okazać, że drobne uszkodzenie przewodu doprowadzającego powietrze np. do turbosprężarki sprawi, że nie będzie mowy o prawidłowej pracy motoru. Objawy? Nieszczelności układu dolotowego oznaczają głośniejszą pracę turbo, brak mocy oraz sprawiają, że diesel kopci. Na szczęście ich usunięcie często jest tanie - z uwagi na niską cenę wymiany elastycznych przewodów.

Zobacz również: Jakie są sposoby zwiększenia ciśnienia powietrza w układzie dolotowym?

Niesprawny zawór EGR

Diesel kopci czasami z uwagi na usterkę zaworu EGR. Jak działa ten mechanizm? Zadanie postawione przed tym mechanizmem jest proste. Ponownie wpuszcza on do komory spalania część spalin, aby dopalić w nich resztki paliwa. Gdy zawór zostanie uszkodzony, na ogół o dopalaniu drobinek mieszanki nie może być mowy. W efekcie spaliny stają się bardziej toksyczne, z rury wydechowej wydobywa się czarny dym, a na tablicy zegarów zapala się kontrolka check engine.

Zobacz również: Zawór EGR – co to jest, dlaczego się psuje i jak go wymienić

Zużycie pierścieni

Silnik składa się z serii metalowych elementów. Aby te mogły pracować w ramach bloku, konieczne jest zastosowanie substancji smarującej. Ta tworzy filtr redukujący siłę tarcia, a do tego odprowadza nadmiar ciepła z wnętrza motoru. Dlaczego olej nie jest spalany? Odpowiadają za to różnego rodzaju uszczelniacze, w postaci chociażby pierścieni. Ich zużycie oznacza rozszczepienie układu i mieszanie się oleju z mieszanką paliwową. Skutek takiego stanu rzeczy jest dość łatwy do zauważenia. Diesel kopci wtedy na jasno.

Zobacz również: Honda Civic LSi: wymiana pierścienia uszczelniającego aparat zapłonowy

Nieprawidłowo ustawiony kąt wtrysku paliwa

Bardzo duże znaczenie dla emisji zwiększonej ilości spalin ma np. sposób pracy pompy wtryskowej, a konkretnie kąt wtrysku paliwa. Ustawiony zbyt późno sprawia, że jednostka napędowa nie ma możliwości spalenia całej mieszanki paliwowej. A skutkiem takiego stanu rzeczy musi być zwiększona ilość sadzy wydobywająca się z rury wydechowej.

Zobacz również: Olej w układzie dolotowym silnika – skutki

Silnik zasysa olej przez odmę

Zadaniem postawionym przed odmą jest odpowietrzanie skrzyni korbowej. Wraz z powietrzem układ zasysa jednak niewielkie ilości oleju. Taka mieszanka następnie trafia np. do intercoolera. Jakie są scenariusze usterki? Albo odma ulegnie uszkodzeniu i zasysa większą ilość smarowidła niż przewidział to producent, albo dojdzie do nagromadzenia oleju w układzie. Raz na 2 - 3 lata warto wymienić odmę lub membrany separatora na nowe.