Jak określić stopień zużycia silnika?

W warunkach domowych, bez specjalistycznego oprzyrządowania, przy określaniu stopnia zużycia silnika bierze się pod uwagę jedynie dwie grupy jego elementów: tłokową i korbowodową. Grupa tłokowa obejmuje tłoki, pierścienie tłokowe i cylindry, grupa korbowodowa to sworznie tłokowe, panewki korbowodowe i czopy wału korbowego.

Uważa się powszechnie, że o stanie cylindrów i pierścieni świadczy wielkość ciśnienia sprężania. Jest to pogląd błędny. Na ciśnienie to ma wpływ wiele czynników, w tym bardzo istotnym jest stan zaworów i gniazd zaworowych. Nie bez znaczenia jest również temperatura silnika – im wyższa, tym ciśnienie sprężania jest wyższe.

Polecamy: Samochód w firmie

Również zwiększenie prędkości obrotowej wału korbowego powoduje wzrost tego ciśnienia. Istnieją także inne czynniki, pozornie nie wiążące się bezpośrednio ze stanem silnika, a które wpływają na ciśnienie w cylindrach. Np. im bardziej zanieczyszczony filtr powietrza, tym ciśnienie sprężania w cylindrach jest mniejsze.

Zobacz też: Jak określić stan sprzęgła?

O wiele bardziej wiarygodnym sposobem stwierdzenia stanu elementów grupy tłokowej jest pomiar ciśnienia gazów spalinowych, jakie przedostają się przez nieszczelności między tłokami i cylindrami do miski olejowej. Przeprowadza się go po podłączeniu manometru do rurki odpowietrzającej miskę olejową. Konieczne jest przy tym szczelne zamknięcie wszystkich innych otworów odpowietrzających miskę olejową i silnik.

Niestety, do tego pomiaru jest potrzebna kalibrowana dysza w manometrze oraz specjalna tabelka przeliczeniowa, dostępna jedynie w szczegółowych instrukcjach serwisowych danego modelu samochodu. Pozostaje więc jedynie obarczony sporym błędem (do 25%) pomiar ciśnienia sprężania w cylindrach, przy całkowicie zimnym silniku, wykręconych wszystkich świecach i wyjętym filtrze powietrza.

Zobacz też: Czyszczenie przepustnicy – jak to zrobić w Renault Clio z silnikiem D4F?

Stan panewek korbowodowych i czopów korbowodu można łatwo ocenić przez pomiar ciśnienia oleju w silniku, po podłączeniu do niego manometru w miejsce standardowego czujnika oleju. Przed dokonaniem tego pomiaru należy wymienić olej na czysty, zamontować nowy, czysty filtr oleju oraz rozgrzać silnik do normalnej temperatury pracy.

Prędkość obrotowa wału korbowego, jeżeli nie jest podana w instrukcji obsługi dla danego modelu, powinna wynosić mniej więcej 2/3 obrotów mocy maksymalnej. Ciśnienie, jakie wskaże manometr należy porównać z ciśnieniem, podawanym w instrukcji serwisowej jako prawidłowe. Z braku instrukcji można je poznać przez pomiar w innym, identycznym silniku, o którym wiadomo, że znajduje się w dobrym stanie i niedawno był w nim wymieniany olej.

Polecamy: PITY 2015 z płytą CD

Błąd takiego porównania jest niewielki i w praktyce można go pominąć. Jeżeli ciśnienie oleju w badanym silniku jest wyraźnie niższe (o więcej, niż 20%) od ciśnienia podawanego w instrukcji serwisowej jako nominalne, lub od ciśnienia w silniku porównawczym, trzeba uznać, że stopień zużycia elementów grupy korbowodowej jest znaczny i w niedługim czasie trzeba będzie przeprowadzić poważniejszą ich naprawę.

Opisane metody pomiarów dają tylko orientacyjny pogląd na stan silnika. Dopiero zbadanie go na porządnie wyposażonym stanowisku diagnostycznym pozwoli na prawidłową ocenę.