Czy pracownik płaci PIT od używania samochodu służbowego?

Stan faktyczny

Pracodawca udostępnia pracownikom samochody służbowe w celu umożliwienia im właściwej realizacji obowiązków służbowych. Przyjęty regulamin używania tych samochodów nakazuje ich wykorzystywanie wyłącznie w celach służbowych. Jednak za zgodą pracodawcy pracownik może używać taki samochód służbowych w celach prywatnych.

Regulamin stanowi także, że pracownik jest zobowiązany do pozostawiania samochodu służbowego po godzinach pracy na parkingu strzeżonym, w związku z koniecznością zapewnienia bezpiecznych warunków jego przechowywania. Pracownik jest zwolniony z tego obowiązku, jeśli pracodawca powierzył mu (na podstawie umowy cywilnoprawnej) przechowywanie samochodu służbowego po godzinach pracy w garażu znajdującym się w posiadaniu tego pracownika lub na posesji będącej w jego dyspozycji. Zwykle miejsce przechowywania samochodu służbowego znajduje się więc w pobliżu miejsca zamieszkania pracownika, któremu pracodawca powierzył samochód służbowy do przechowywania.

Użytek prywatny samochodu służbowego jest opodatkowany PIT

Zdaniem fiskusa używanie samochodu służbowego do celów prywatnych jest nieodpłatnym świadczeniem pracodawcy dla pracownika i powinno być opodatkowane PIT, tak jak pozostałe należności ze stosunku pracy.

Przepisy art. 12 ust. 2 i 3 ustawy określają sposób ustalania wartości nieodpłatnych świadczeń na rzecz pracowników. Zgodnie z tymi regulacjami, wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy. Z kolei wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Służbowy samochód do celów prywatnych

Na podstawie art. 11 ust. 2a ustawy o PIT, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1. jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2. jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3. jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4. w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest - zgodnie z art. 11 ust. 2b ustawy - różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

W przypadku użytkowania samochodów służbowych w celach prywatnych przez pracowników, po stronie tych pracowników dojdzie do powstania przychodu z tzw. nieodpłatnych świadczeń. Jeżeli taka forma nieodpłatnego świadczenia pracodawcy nie stanowi świadczenia w naturze przysługującego pracownikom na podstawie odrębnych przepisów - wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia należy ustalić w oparciu o postanowienia art. 11 ust. 2a ustawy o PIT.

Wyceniając wartość takiego świadczenia trzeba stosować art. 11 ust. 2a pkt 4 ustawy o PIT. Tym samym trzeba te świadczenia wycenić wg cen rynkowych (o ile pracodawca sam nie świadczy w ramach swojej działalności podobnych usług).

Ustalając przychód z udostępniania samochodu służbowego do celów prywatnych pracownika należy wziąć pod uwagę m.in. markę samochodu, rok produkcji, stan techniczny, przebieg, wyposażenie i porównać z cenami usług świadczonych przez działające na tym samym terenie co Spółka, firmy zajmujące się wynajmem takich samochodów, które po analizie powyższych kryteriów odpowiadają samochodowi wykorzystywanemu przez pracownika.

Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 19 stycznia 2011 r. (nr ITPB2/415-970/10/ENB).

Również wszelkie dodatkowe koszty (np. koszt paliwa zakupionego przez pracodawcę) związane z eksploatacją samochodu do celów prywatnych, jeśli nie zostaną uwzględnione w wartości świadczenia wyliczonego zgodnie z art. 11 ust. 2a pkt 4 ustawy o PIT należy obliczyć na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy tj. na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku.

Garażowanie w miejscu zamieszkania

Jednak organy podatkowe przyznają, że przydzielenie samochodu służbowego pracownikom i wyznaczenie przez pracodawcę miejsca garażowania w miejscu zamieszkania tych osób oraz przejazdy z miejsca garażowania do miejsca pracy i z powrotem nie będą generowały przychodu ze stosunku pracy. Oczywiście o ile samochody te będą wykorzystywane wyłącznie w celach służbowych.

Czyli można przejechać z pracy do domu i z domu do pracy i nie będzie to użycie samochodu do celów prywatnych pracownika. Ale już pojechanie na osobiste zakupy pracownika tym autem będzie musiało być potraktowane inaczej.

Fiskus powołuje się tu na art. 124 § 2 kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownik odpowiada w pełnej wysokości również za szkodę w mieniu innym niż wymienione w § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.

Zatem dbałość o należyty dozór samochodu służbowego jest obowiązkiem pracownika i tym samym garażowania samochodu na prywatnej posesji pracownika nie można traktować jako użycia tego auta do celów prywatnych.