Kondycja branży motoryzacyjnej. Kto będzie budować samochody przyszłości?

• Branża motoryzacyjna jest "głodna" rąk do pracy
• Jakich pracowników potrzebuje branża motoryzacyjna?
• Pracownicy lubią pracę w branży motoryzacyjnej
• Jak poprawić sytuację pracowniczą w branży motoryzacyjnej?

Szybko zmieniające się otoczenie rynkowe, konieczność sprostania rygorystycznym normom środowiskowym, rozwój elektromobilności, zmieniające się nawyki transportowe i oczekiwania konsumentów to tylko niektóre wyzwania, przed którymi stoi branża motoryzacyjna. Według raportu "Automotive – Globalne Trendy HR 2024" Gi Group Holding, jej przyszłość może w dużej mierze zależeć od strategii przyciągania talentów i poprawy wizerunku tego sektora w oczach obecnych i potencjalnych pracowników.

Branża motoryzacyjna jest "głodna" rąk do pracy

Po kryzysie związanym z pandemią Covid-19, wybuchem wojny w Ukrainie i towarzyszącą im reorganizacją światowego łańcucha dostaw branża motoryzacyjna znajduje się w fazie powolnego ożywienia. Rok 2023 zapisał się dla polskiego rynku stabilnością produkcji – według danych AutomotiveSuppliers od stycznia do września wyprodukowano o 34,6 proc. więcej pojazdów samochodowych niż w tym samym okresie ubiegłego roku.

Niestety z punktu widzenia struktury zatrudnienia odbicie się w wynikach sprzedaży może być takim samym błogosławieństwem, jak i przekleństwem. Automotive to w końcu branża wymagająca wysokich kwalifikacji, zwłaszcza w obszarach technicznych, inżynieryjnych i cyfrowych. Takich pracowników jednak od lat brakuje. Według najnowszego raportu Gi Group Holding niedobór pracowników o odpowiednich kompetencjach zgłasza globalnie aż 56 proc. firm sektora.

Niedobór kadr jest spowodowany w pierwszej kolejności niewystarczającym zainteresowaniem kształceniem zawodowym i technicznym oraz niską mobilnością. Nie pomaga starzenie się społeczeństwa oraz nadal wysoka emigracja Polaków. Tymczasem długotrwały brak wykwalifikowanej siły roboczej w połączeniu ze spadkiem inwestycji może skutkować istotnym ograniczeniem rozwoju innowacyjności – wyjaśnia Agnieszka Szpoton, Dyrektor Biura Związku Pracodawców Motoryzacji i Artykułów Przemysłowych Konfederacji Lewiatan.

Jakich pracowników potrzebuje branża motoryzacyjna?

W kwestii pożądanych przez branżę umiejętności wyniki okazują się dość oczywiste. W Polsce znajomość mechaniki wskazało 56 proc. respondentów. 66 proc. wskazało na biegłość w obsłudze technologii, a 45 proc. na wiedzę z zakresu elektryki i elektroniki.

W Polsce branża motoryzacyjna notuje wzrost zapotrzebowania przede wszystkim na techników mechaników (50 proc.). Na kolejnych pozycjach plasowali się kierowcy obsługujący transport (39 proc.) oraz operatorzy CNC (38 proc.). A to nie koniec. Bo tworzenie samochodów przyszłości wymaga przede wszystkim wysoko wykwalifikowanych pracowników umysłowych. W Polsce najczęściej poszukiwani są inżynierowie motoryzacji (36 proc.), projektanci samochodów (34 proc.) oraz analitycy finansowi i eksperci ds. współpracy z klientami (po 33 proc.).

Pracownicy lubią pracę w branży motoryzacyjnej

Ponad 80 proc. pracowników branży automotive biorących udział w globalnym badaniu jest zadowolonych lub bardzo zadowolonych ze swojej pracy. Według ekspertów rynku pracy sektor jest dobrym miejscem na rozwój kariery zawodowej. Pracownicy mają szansę na zdobycie konkretnego doświadczenia, szczególnie w zakresie twardych umiejętności – w odpowiedzi na zmiany wywołane postępem technologicznym 58 proc. przedsiębiorstw motoryzacyjnych prowadzi programy szkoleniowe, edukacyjne i podnoszenia kwalifikacji.

Branża motoryzacyjna wypada bardzo konkurencyjnie na tle lokalnych rynków zatrudnienia. Wiele firm ma rozwinięte polityki personalne, dba o pracowników, zwraca uwagę na równość traktowania. Pełnią ważną rolę na lokalnych rynkach, nie tylko jako znaczący pracodawcy, ale też często podmioty odpowiedzialne społecznie, zaangażowane w działania regionu i zainteresowane podnoszeniem jakości życia lokalnych społeczności – komentuje Agnieszka Żak, Dyrektor Regionalna Gi Group Poland S.A.

Jak poprawić sytuację pracowniczą w branży motoryzacyjnej?

Branża motoryzacyjna już dziś ma problem z niedoborem pracowników. A przyszłe lata jedynie postawią sektorem przed pogłębianiem się tego problemu. I kwestia ta wymaga poważnego rozważenia. Zwłaszcza że branża motoryzacyjna odpowiada za 11 proc. wartości polskiej gospodarki. Co więcej, Polska znajduje się w trójce krajów z największym zatrudnieniem w sektorze automotive w Europie.

Jak zatem zacząć walczyć z problemami HR-owymi w automotive już dziś? To oznacza, że przedsiębiorstwa muszą budować własne zasoby ludzkie. Współpraca z instytucjami edukacyjnymi, tworzenie programów stażowych oraz inwestowanie w centra szkoleniowe to tylko kilka elementów koniecznych do zaspokojenia potrzeb w zakresie kształcenia. Istotnym elementem strategii przyciągnięcia pracowników do branży motoryzacyjnej jest również walka z tzw. gender gap. Większy udział kobiet mógłby wnieść nie tylko wartość kompetencyjną, ale także poszerzyć perspektywę potrzeb konsumenckich.