Punkty karne na rok. Od 17 września 2023 r. ważne zmiany dla kierowców

• Przedawnienie punktów karnych po roku, a nie dwóch
• Jak liczyć bieg przedawnienia punktów karnych?
• Czemu rząd wycofał się z nowelizacji z 17 września 2022 r.?
• Jak sprawdzić ilość punktów i termin ich przedawnienia?
• Punkty karne to groźna broń na kierujących
• 17 września 2023 r. w życie wejdzie więcej zmian dla kierowców

Przedawnienie punktów karnych po roku, a nie dwóch

17 września 2023 r. na polskich drogach oficjalnie powraca roczny termin przedawnienia punktów karnych. Niestety prawo nie działa wstecz. A to oznacza mniej więcej tyle, że gdy kierujący dostanie 6 punktów karnych np. 16 września 2023 roku o godzinie 23:50, termin ich przedawnienia to nadal 2 lata. Roczny termin przedawnienia będzie zatem dotyczył tylko tych punktów, które kierujący otrzyma od godz. 00:01 17 września 2023 r.

Powyższa kwestia wydawała się oczywistą oczywistością. W sprawie pojawiły się jednak nowe wątki. Są opinie prawników, a nawet wypowiedzi policjantów, którzy uważają, że nawet dla punktów wlepionych przed 17 września 2023 r. termin przedawnienia wynosi rok. Piszemy o nich w kolejnym materiale: "Przedawnienie punktów sprzed 17 września 2023 r. także po roku? Część prawników tak uważa".

W tym przypadku kluczowe są trzy akty prawne. Mowa o:

• ustawie z dnia 26 maja 2023 roku o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, która mówi o powrocie rocznego przedawnienia punktów karnych.
• komunikacie Ministra Cyfryzacji z dnia 24 sierpnia 2023 r. w sprawie określenia terminu oraz zakresu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających usuwanie punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego oraz zmniejszenie liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, który określił, że system CEPiK będzie gotowy do zmiany terminu przedawnienia punktów od 17 września 2023 r.
• rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, który określa warunki dodatkowe.

Jak liczyć bieg przedawnienia punktów karnych?

Są dwa sposoby liczenia rocznego biegu przedawnienia punktów karnych. Dużo zależy od tego, na mocy jakiej decyzji punkty zostaną doliczone do konta kierującego. I tak:

• w przypadku mandatu wypisanego przez policjanta w czasie kontroli drogowej bieg przedawnienia wynosi 12 miesięcy i jest liczony od... opłacenia grzywny, a nie kontroli drogowej. Jeżeli kierowca nie zapłaci go wcale, przedawnienie nigdy nie zacznie biegnąć.
• w przypadku ukarania kierowcy przez sąd roczny termin przedawnienia punktów karnych jest liczony od prawomocnego rozstrzygnięcia, a nie wpłacenia grzywy. Choć przed skasowaniem punktów w tym terminie, musi pojawić się informacja czy kierujący grzywnę zapłacił. To warunek skasowania punktów z ewidencji.

Czemu rząd wycofał się z nowelizacji z 17 września 2022 r.?

Dwuletni termin przedawnienia punktów karnych miał być ważnym batem na kierowców. Razem ze zwiększoną ilością punktów za wykroczenia i kosmicznymi mandatami miał zachęcić kierujących w Polsce do przepisowej jazdy. To miało poprawić bezpieczeństwa na krajowych drogach. Czemu zatem rząd wycofuje się ze zmiany? Powód jest prosty. Prosiło o to (a może nawet wręcz błagało!) środowisko firm transportowych. Dwuletni termin przedawnienia punktów jest groźny dla kierowców zawodowych. Narażał ich na nagminną utratę prawa jazdy. To mogło zatem sparaliżować pracę firm transportowych i dodatkowo utrudnić ich sytuację.

Jak sprawdzić ilość punktów i termin ich przedawnienia?

Ilość punktów karnych można sprawdzić na kilka sposobów. Można to zrobić internetowo lub na komisariacie. Jak wygląda procedura?

• Internetowo punkty karne sprawdza się w serwisie gov.pl poprzez logowanie profilem zaufanym. Tu nie ma możliwości otrzymania zaświadczenia o liczbie punktów karnych.
• Na komisariacie policji ewidencja punktów zostanie sprawdzona po weryfikacji tożsamości za pomocą dokumentu (dowodu osobistego lub paszportu). Ustnie informacja jest udzielana bezpłatnie. Za zaświadczenie o liczbie punktów karnych trzeba zapłacić 17 zł. Przelew należy wykonać wcześniej i okazać jego potwierdzenie funkcjonariuszowi.

Większy problem pojawia się w sytuacji, w której kierujący chciałby sprawdzić termin przedawnienia punktów. Przed 17 września 2022 roku sytuacja była prosta. Do daty otrzymania punktów doliczało się 12 miesięcy. Po tej dacie obowiązywał dwuletni termin, ale liczony od opłacenia mandatu. Od 17 września 2023 r. obowiązuje termin 12 miesięcy, ale on również dotyczy opłacenia mandatu. Kierujący w celu ustalenia terminu przedawnienia, musi zatem wiedzieć kiedy zapłacił grzywnę.

Punkty karne to groźna broń na kierujących

Punkty karne będą znikać już po roku od uprawomocnienia z ewidencji zapisanej na koncie kierującego w bazie Centralnej Ewidencji Kierowców. To świetna informacja. Nie powinna ona jednak zachęcać do popełniania wykroczeń, bo punkty karne to nadal groźna broń na prowadzących. A za słusznością tego argumentu przemawiają aż dwa akcenty.

• Po pierwsze nadal kierowca może dostać 15 punktów karnych na jednym mandacie. Na jednym, a policjanci mogą w czasie kontroli wystawić ich kilka. W efekcie rekordziści podczas jednego zatrzymania dobili do 197 czy nawet 205 piunktów. Roczny termin przedawnienia w żaden sposób nie chroni zatem piratów drogowych, a kierowców, którzy od czasu do czasu zdarzają się mało przepisowe zachowania.
• Po drugie nadal taryfikator punktów karnych wygląda przerażająco. Za prędkość, nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu czy złe zachowanie na przejeździe można dostać 15 punktów karnych. Rozmowa przez telefon "kosztuje" 12 punktów, a kolizja co najmniej 10 punktów.

17 września 2023 r. w życie wejdzie więcej zmian dla kierowców

Na tym nowelizacje datowane na 17 września 2023 r. się nie wyczerpują. Kolejną, niezwyle ważną zmianą dla kierowców jest powrót szkoleń dla kierowców łamiących przepisy ruchu drogowego. Ci ponownie otrzymają możliwość zredukowania 6 punktów karnych zapisanych na koncie CEK. Więcej szczegółów na temat tej nowelizacji znajdziesz w materiale, do którego link zamieszczamy poniżej.