Czy przewoźnik będzie płacił akcyzę od ubytków wyrobów węglowych?

Ustawa o podatku akcyzowym, w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą, wymienia m.in. ubytki wyrobów akcyzowych. W chwili obecnej wyroby węglowe - jako specyficzna grupa wyrobów akcyzowych - opodatkowane są podatkiem akcyzowym. Zatem, powstanie ubytków wyrobów węglowych wiąże się również z koniecznością zapłaty akcyzy.

W odniesieniu do wyrobów węglowych z ubytkami mamy do czynienia jedynie, gdy powstaną straty wyrobów węglowych w trakcie ich przemieszczania lub magazynowania przez pośredniczący podmiot węglowy. Zatem podatnikiem akcyzy od ubytków wyrobów węglowych może być tylko przedsiębiorca posiadający status pośredniczącego podmiotu węglowego.

Warto pamiętać, że powstanie ubytku nie w każdym przypadku rodzi obowiązek zapłaty akcyzy. 

---

Ustawa o podatku akcyzowym przewiduje w pewnych sytuacjach możliwość zastosowania zwolnienia od akcyzy dla zaistniałych ubytków. Zwolnienie dotyczy przede wszystkim przypadku, gdy ubytek będzie mieścić się w normie wydanej przez właściwego naczelnika urzędu celnego. Zwolnienie od akcyzy przewidziano również dla ubytków powstałych na skutek działania o charakterze zdarzenia losowego lub siły wyższej. Powyższych zwolnień nie można jednak stosować dla ubytków będących wynikiem przestępstwa przeciwko mieniu (np. kradzieży).

Przykład

Spółka A będąca pośredniczącym podmiotem węglowym stwierdziła, że doszło do straty 2000 kg magazynowanego węgla o kodzie CN 2701. Strata powstała na skutek kradzieży. W tej sytuacji Spółka winna zapłacić akcyzę od skradzionego węgla (nawet gdyby strata ta mieściła się w normie określonej przez właściwego naczelnika urzędu celnego).

Szczegółowe zasady ustalania norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów.

Ubytek w transporcie

Reasumując, aby powstał obowiązek zapłaty akcyzy od ubytków wyrobów węglowych powstałych w trakcie transportu spełnione muszą być łącznie następujące warunki:

•  ubytek powstał w czasie przemieszczania wyrobów węglowych przez pośredniczący podmiot węglowy;

•  nie jest możliwe zastosowania żadnego ze zwolnień od akcyzy przewidzianych dla ubytków.

W praktyce często możemy się spotkać z umową zawieraną z przewoźnikiem wyrobów węglowych, w której zawarty jest zapis określający odpowiedzialność przewoźnika ze powstałe w trakcie transportu ubytki wyrobów węglowych. Tego rodzaju kontrakty wprowadzają odpowiedzialność odszkodowawczą przewoźnika względem zlecającego transport (na wypadek zaistnienia ubytków wyrobów węglowych w trakcie ich przewozu).

Gdy ww. ubytek powstanie przewoźnik winien uiścić na rzecz zleceniodawcy określoną należność pieniężną. Jednocześnie w przypadku, gdy przewoźnik ten nie jest pośredniczącym podmiotem węglowym, nie ma obowiązku zapłaty akcyzy z tytułu zaistniałych ubytków. W takiej sytuacji podmiotem obowiązanym do zapłaty jest jedynie pośredniczący podmiot węglowy zlecający przemieszczenie wyrobów węglowych.

---

Zatem zapisy umowne o odpowiedzialności przewoźnika za akcyzę należną od ubytków przemieszczanych wyrobów węglowych mogą dotyczyć jedynie obowiązku zapłaty przez przewoźnika odpowiedniego odszkodowania. Nie jest natomiast możliwe przeniesienie na przewoźnika obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego do właściwego organu podatkowego.

Przykład

Spółka A zajmująca się sprzedażą węgla posiada status pośredniczącego podmiotu węglowego. Od Spółki A 1000 kg węgla nabył Kontrahent B (posiadający status podmiotu zużywającego, który korzysta ze zwolnienia od akcyzy). Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, transportu sprzedanego węgla winna dokonać Spółka A. Aby spełnić ciążące na niej zobowiązanie Spółka A podpisuje umowę przewozu węgla z Przewoźnikiem C.

W umowie strony określają, iż w sytuacji powstania ubytków transportowanego węgla przewoźnik pokryje również kwotę podatku akcyzowego należnego od zaistniałych ubytków. Po dokonaniu przemieszczenia węgla okazało się, iż dostarczone zostało 950 kg węgla, a więc w trakcie transportu doszło do ubytku wyrobów węglowych w wysokości 50 kg. Zakładamy, że ubytek nie był wynikiem zdarzenia losowego, siły wyższej ani też przestępstwa przeciwko mieniu. Ustalona przez właściwego naczelnika urzędu celnego dla Spółki

A norma dopuszczalnych ubytków w trakcie ich przemieszczania wynosiła 2% transportowanej ilości wyrobów węglowych, czyli w przedmiotowej sytuacji dopuszczalny ubytek wynosił 20 kg. 

Przewoźnik płaci odszkodowanie

Uznać więc należy, że przekroczona została dopuszczalna norma ubytków powstałych w trakcie przemieszczania. Zatem, Spółka A będzie obowiązana uiścić podatek akcyzowy od powstałych ubytków węgla niemieszczących się w normie (od 30 kg węgla). Podatnikiem akcyzy od ubytków węgla w danej sytuacji jest Spółka A. To ona winna uiścić akcyzę należną do właściwego organu podatkowego.

Przewoźnik C będzie zobowiązany zapłacić Spółce A jedynie odszkodowanie (obejmujące również akcyzę należną od powstałego ubytku). Nie będzie miał zaś żadnych obowiązków względem fiskusa.