Jak obliczyć wielkość dodatków BAF i CAF w usługach spedycyjnych

Cena za usługę spedycyjną kalkulowana jest na podstawie danych w przesłanym przez klienta zapytaniu ofertowym.

Złożona na tej podstawie oferta obejmuje tylko te czynności, które są w niej wymienione i zachowuje ważność w określonym terminie.

Formalnie ten zapis jest określony w Ogólnych Polskich Warunkach Spedycji z roku 2010 - §6, punkt 6.1.

Klient powinien upewnić się czy podana cena zawiera już odpowiednie dodatki. Składnikami ceny, na które należy zwrócić szczególną uwagę są: dodatek BAF (Bunker Adjustment Factor) oraz CAF (Currency Adjustment Factor).

Dodatek BAF to wprowadzony przez firmy spedycyjne dodatek paliwowy równoważący wahania cen paliwa na rynku.

Jest to odpowiednik opłaty paliwowej, z którą mamy do czynienia w usługach kurierskich. Dodatek CAF to dodatek walutowy, który równoważy wahania ceny na skutek zawirowań kursu złotego wobec kursów walut obcych. Każda z firm spedycyjnych ustaliła wewnętrznie sposób naliczania wysokości dodatków BAF i CAF i zastrzega prawo do zmiany metodolologii naliczania ich wysokości.

Jak to robi Raben?

W przypadku firm należących grupy Raben w Polsce dodatek BAF w przewozach krajowych jest obliczany w odniesieniu do średniej ceny hurtowej oleju napędowego w PKN Orlen w miesiącach: kwiecień, maj, czerwiec 2008. Jest to wartość 3462 zł/m3.

Firma zastrzega prawo do automatycznej korekty ceny za usługę o 1,5% w przypadku zmiany średniej miesięcznej ceny oleju napędowego powyżej lub poniżej ceny bazowej o 5% lub wielokrotność 5% na cały następny miesiąc.

Jeżeli na przykład: średnia cena oleju napędowego w PKN Orlen w stosunku do wartości bazowej wzrośnie o 7%, cena na następny miesiąc za usługę wzrasta o 1,5%. Jeśli średnia cena oleju spadnie o 11% w stosunku do wartości bazowej – cena za usługę spada o 3%. We sierpniu 2011 różnica ceny w stosunku do wartości bazowej wyniosła 12,10%, co oznacza, że do ceny podstawowej netto na usługę spedycyjną wykonywaną przez firmy grupy Raben we wrześniu 2011 należy doliczyć 3% dodatku BAF.

W usługach międzynarodowych dodatek BAF jest obliczany w odniesieniu do średniej ceny hurtowej oleju napędowego w PKN Orlen w pierwszym kwartale 2005 roku. Jest to wartość 2530 zł/m3. Firma zastrzega prawo do automatycznej korekty ceny za usługę o 1,0% w przypadku zmiany średniej miesięcznej ceny oleju napędowego powyżej lub poniżej ceny bazowej o 5% lub wielokrotność 5% na cały następny miesiąc.

W sierpniu 2011 różnica procentowa w stosunku do ceny bazowej oleju napędowego wyniosła 53,40%. Oznacza to, że dodatek BAF na usługi międzynarodowe wynosi 10%. Jeśli chodzi o CAF, wprowadzenie i stosowanie tego dodatku jest uzasadnione w sytuacji gdy punkt odniesienia dla określenia ceny stanowią wartości wyrażone w walutach obcych (w szczególności Euro), a koszty związane z ich świadczeniem ponoszone są w złotych polskich.

Jak policzyć CAF ?

Głównymi składowymi CAF na przykładzie Raben Polska są: KB – średni roczny kurs sprzedaży danej waluty w roku 2007 wg Narodowego Banku Polskiego, KM – średni miesięczny kurs sprzedaży danej waluty obcej obliczony na podstawie kursów sprzedaży ogłoszonych przez Narodowy Bank Polski w danym miesiącu kalendarzowym, W – wyrażony w procentach wskaźnik określający stosunek świadczenia międzynarodowych usług przewozowych ponoszonych w polskich złotych do ogółu kosztów ponoszonych przez przewoźnika w związku ze świadczeniem takich usług. Wskaźnik CAF obliczany jest ze wzoru: 

CAF = (KB – KM) x W / KB. 

I tak na przykład obliczając wskaźnik CAF dla waluty Euro na wrzesień 2011 r. mamy: KB – dla waluty Euro jest przyjęty na poziomie 3,82 PLN, KM - średni kurs Euro z poprzedniego miesiąca, czyli z sierpnia 2011 r. wynosi 4,15 PLN, W – ustalony jest obecnie na poziomie 67%. CAF = (3,82 PLN – 4,15 PLN) x 0,67 / 3,82 PLN = -5,82%

Ujemna wartość CAF sprawia, że stawki cenowe są odpowiednio obniżone, w przypadku gdy wartość CAF jest dodatnia – ceny są odpowiednio powiększone o wspomniany wskaźnik. Jeśli stawki cenowe podlegają zarówno korekcie walutowej i korekcie paliwowej, wtedy każda obliczana jest osobno a wyniki są zestawiane w celu określenia stawek rzeczywistych.

Jak liczy BAT i CAT firma DSV Road ?

Jako drugi przykład zostanie pokazana metodologia naliczania BAF i CAF w firmie DSV Road Sp. z o.o. Ceną bazową przyjętą do obliczania wartości BAF jest cena oleju napędowego Ekodiesel obowiązująca w PKN Orlen 16.5.2009. Jest to 2703 zł/m3.

Dopłata aktualizowana jest co tydzień. Innymi czynnikami wpływającymi na wysokość BAF w DSV Road są: aktualna cena Ekodiesel obowiązująca ostatniego dnia roboczego poprzedzającego tydzień, w którym BAF obowiązuje oraz udział kosztów paliwa w całości kosztów transportu, który jest oszacowany na 35%. Dla przykładu zostanie podana metodologia obliczenia korekty walutowej dla tygodnia nr 38/2011. Cena bazowa Ekodiesel, jak już wspomniano wynosi 2703 zł/m3.

Cena Ekodiesel w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym tydzień nr 38/2011, czyli dnia 16.09.2011 wynosi 4130 zł/m3. Różnica bieżącej ceny w stosunku do ceny bazowej wynosi 52,79%. Udział kosztów paliwa w całości kosztów wynosi 35%. Wartość BAF wyznacza 35% z obliczonej różnicy pomiędzy ceną bazową i ceną aktualną. Jest to zatem 18,48% i taka jest wartość BAF w tygodniu nr 38/2011. Jeśli chodzi dodatek CAF, jest on w DSV aktualizowany co miesiąc. Bazową ceną waluty EURO (dla niej zostanie przedstawiony przykład) jest 4,08 zł.

Czynnikami, które wpływają na wartość dodatku CAF są: średnia arytmetyczna wartości kursów walut w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym CAF obowiązuje oraz współczynnik wpływu zmiany kursu walut na zmianę kosztów DSV Road Sp. z o.o, który jest ustalony na 68%.

Jak policzyć CAF w danym miesiącu ?

Dla przykładu zostanie podana metodologia obliczenia CAF dla miesiąca sierpień 2011. Średni kurs Euro obliczony w dniach 27.06-27.07.2011 wynosił 3,99 zł. Kurs bazowy to jak wspomniano 4,08 zł. Różnica procentowa pomiędzy kursem aktualnym a bazowym wyniosła 2,21%. Wartość ta jest w DSV zredukowana do 68% (opisany powyżej współczynnik). W takim wypadku wartość korekty CAF w sierpniu 2011 w DSV wyniosła 1,50%. Dodatki BAF i CAF są nieodłącznym elementem struktury ceny za usługę spedycyjną.

Im szybciej zostaną zrozumiane mechanizmy ich powstawania, tym szybciej klienci będą zdolni do uzgodnienia przejrzystych reguł współpracy z firmą spedycyjną. Takiego właśnie zgodnego współdziałania życzę wszystkim przedsiębiorcom, a w razie pytań zachęcam do osobistego kontaktu.