Jak działa skrzynia CVT?

W teorii przekładnia CVT ma niemal same zalety. Przede wszystkim pozwala na utrzymywanie stałej prędkości obrotowej silnika, który może pracować w zakresie swojej największej sprawności, co wpływa na obniżenie zużycia paliwa. Po drugie, podobnie jak klasyczny „automat”, skrzynia bezstopniowa zwalania kierowcę z obowiązku zmiany przełożeń, zwiększając tym samym komfort jazdy. Nie bez znaczenia jest również fakt, że CVT przenosi moment obrotowy bez żadnych przerw. Wszystko to przy mniej skomplikowanej budowie samej skrzyni, w porównaniu do konstrukcji opierającej się na przekładniach planetarnych.

Zobacz również: Jaka jest rzeczywista moc silnika?

W przekładnię bezstopniową wyposażonych jest obecnie większość skuterów, w przypadku, których sprawdza się ona bardzo dobrze. Dlaczego więc, mimo ponad 50-letniej historii CVT, jego zastosowanie w samochodach osobowych jest znacznie rzadziej spotykane? Problem tkwi w tym, że w ich przypadku przekładnia musi przenieść, nieporównywalnie większe, niż w jednośladach, wartości momentu obrotowego.

Najważniejsze elementy skrzyni CVT to para stożkowych kół o zmiennej średnicy, nazywanych wariatorem. Koła mają jedenastostopniowy kąt zbieżności klina i jedno z nich zamontowane jest na wałku sprzęgłowym, a drugie na wałku zdawczym. Dzięki zastosowaniu układu hydraulicznego koła mogą się osiowo zsuwać i rozsuwać, co powoduje zmianę przełożenia. Do przenoszenia momentu obrotowego z jednego koła na drugie służy specjalny stalowy pas.

Jeszcze dalej posunęła się firma Audi, która zastąpiła pas czternastorzędowym łańcuchem drabinkowym. Ma on niezwykle misterną konstrukcję, bowiem przy masie około 1,7 kg posiada aż 1024 ogniwa, połączone 73 parami sworzni. Niestety skrzynia nazwana Multitronic słynie również z dość awaryjnego sterownika przekładni, przez co jest znacznie mniej popularna, niż konkurencyjna automatyczna skrzynia Audi – Tiptronic.

Zobacz również: Jak wybrać silnik elektryczny?

Jak wspomniano na początku, przekładnia bezstopniowa pozwala na utrzymanie stałej prędkości obrotowej silnika. Ta zaleta jest dla niektórych również największą wadą CVT. Taka charakterystyka pracy daje wrażenie podobne jak silnik elektryczny i odbiera resztki przyjemności z jazdy. Na minus skrzyni bezstopniowej przemawia również fakt, że dużą część tego, co zyskujemy, eksploatując optymalne zakresy prędkości obrotowej silnika, przekładnia traci przez zjawisko tarcia wewnątrz niej, więc zużycie paliwa pozostaje na podobnym poziomie, jak przy ręcznej skrzyni biegów.

Zobacz też: W jaki sposób oczyszczane są spaliny w silnikach Diesla?