Jak zdiagnozować przyczynę uzyskiwania niepełnej mocy z prądnicy prądu stałego?

Przed wymontowaniem prądnicy z samochodu można dokonać jej szybkiego testu, zamieniając ją na chwilę w silnik elektryczny. W tym celu należy zdjąć pasek z jej kółka pasowego, następnie włączyć stacyjkę, zdjąć obudowę regulatora napięcia i zewrzeć ręką lub wkrętakiem, z zachowaniem ostrożności, styki samoczynnego wyłącznika prądowego. Są to największe ze styków regulatora. Wirnik prądnicy powinien zacząć się obracać. Jeżeli to nie nastąpi, a także nie wystąpi iskrzenie zwieranych styków, przyczyną niedomagania prądnicy mogą być zużyte lub zawieszone szczotki. Dostęp do nich najczęściej nie wymaga demontażu prądnicy, lecz jedynie zdjęcia blaszanej osłony, pod którą one się znajdują. Po ostrożnym odciągnięciu sprężyn, które je dociskają do komutatora, można nie mniej ostrożnie sprawdzić, czy mogą one swobodnie przesuwać się w uchwytach, zwanych szczotkotrzymaczami, a następnie, po nasunięciu na nie z powrotem sprężyn – czy są one dobrze dociskane do komutatora, pamiętając że im szczotka bardziej zużyta, tym słabiej będzie do niego dociskana.

Zobacz też: Jak zbadać cewkę zapłonową w aucie zabytkowym?

Jeżeli nie ma żadnych usterek, związanych ze szczotkami, należy prądnicę wymontować z samochodu i rozmontować, luzując przy tym (odciągając na bok) sprężyny szczotek, aby ich nie uszkodzić. Można dla bezpieczeństwa wyjąć szczotki.

Po rozmontowaniu prądnicy trzeba w pierwszej kolejności obejrzeć jej twornik (wirnik) i ocenić, czy każde z jego uzwojeń jest dobrze przylutowane do odpowiedniej sekcji komutatora. Bywa, że po przeciążeniu prądnicy cyna wytapia się z tych miejsc, co można łatwo poznać – miejsca wytopione srebrzyście lśnią, pozostałe są zabezpieczone fabrycznie ciemnym lakierem. W przypadku takiego uszkodzenia pomaga zalanie takich nadtopionych połączeń niewielką ilością lutu cynowo-ołowianego, zwracając uwagę, aby nie doprowadzić do zwarcia lutowanego miejsca z sąsiednimi sekcjami komutatora.

Zobacz też: Jak naprawić wyłącznik elektromagnetyczny rozrusznika?

Oględziny pozwolą na stwierdzenie, czy komutator nie jest nadmiernie zużyty. Gdy rysy, pozostawione przez szczotki są wyraźne, należy je zniwelować na tokarce przez ostrożne zdjęcie warstewki materiału, a następnie wypolerować je drobnoziarnistym papierem ściernym, aby rysy pozostawione przez nóż tokarski nie przyspieszały zużycia szczotek. Po szlifowaniu trzeba koniecznie przemyć komutator i jego otoczenie benzyną ekstrakcyjną, aby usunąć resztki ścierniwa i zeszlifowanego metalu, które mogą powodować zwarcia pomiędzy poszczególnymi sekcjami komutatora. Można także zbadać cewki stojana i twornika, pod kątem przerw i na zwarcia międzyzwojowe.