REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Uprawnienia spedytora i przewoźnika wynikające z prawa zastawu

ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Prawo zastawu należy do ograniczonych praw rzeczowych, których celem jest zabezpieczenie wierzytelności. Podobnie jak hipoteka zastaw jest prawem rzeczowym, jednakże w odróżnieniu od niej służy zabezpieczeniu wierzytelności na rzeczach ruchomych oraz niektórych prawach.

Prawo zastawu przysługuje spedytorowi i przewoźnikowi z mocy samej ustawy. Zatem prawo zastawu nie musi wynikać z zawartej umowy lub aneksu - jest ono należne bez względu na zawarcie takiego postanowienia. Warunkiem skorzystania z prawa zastawu jest posiadanie przesyłki lub dokumentów umożliwiających rozporządzanie przesyłką przez przewoźnika, spedytora lub osoby, które je dzierżą w ich imieniu. 

REKLAMA

Prawo zastawu dla spedytora i przewoźnika

REKLAMA

Do prawa zastawu przysługującego spedytorowi i przewoźnikowi mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego (dalej jako „k.c.”) dotyczące zastawu na rzeczy ruchomej art. 306-325. Zatem wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy (z wyjątkiem tych wierzycieli, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne).

Jeżeli w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest już obciążona innym prawem rzeczowym, zastaw powstały później ma pierwszeństwo przed prawem powstałym wcześniej, chyba że zastawnik działał w złej wierze. Ponadto nieważne jest zastrzeżenie, przez które zastawca zobowiązuje się względem zastawnika, że nie dokona zbycia lub obciążenia rzeczy przed wygaśnięciem zastawu. Przedstawione wyżej atrybuty zastawu przemawiają za tym, że jest on skuteczną bronią w walce z nierzetelnymi kontrahentami.


Prawo zastawu w spedycji

Spedytorowi dla zabezpieczenia roszczeń o przewoźne oraz roszczeń o prowizję, o zwrot wydatków i innych należności wynikłych ze zleceń spedycyjnych, jak również dla zabezpieczenia takich roszczeń przysługujących poprzednim spedytorom i przewoźnikom, przysługuje ustawowe prawo zastawu na przesyłce, dopóki przesyłka znajduje się u niego lub u osoby, która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać za pomocą dokumentów (art. 802 k.c). Przedmiotem zabezpieczenia roszczeń spedytora mogą być wszelkie należności ze zleceń spedycyjnych. Zatem jest on upoważniony do ustanowienia zabezpieczenia należności jemu przypadających z jakichkolwiek zleceń spedycyjnych, jakie istniały pomiędzy nim a zleceniodawcą, ale także do zabezpieczenia roszczeń poprzednich spedytorów czy przewoźników.

Prawo zastawu w przewozie

Zgodnie z art. 790 k.c. dla zabezpieczenia roszczeń wynikających z umowy przewozu, w szczególności: przewoźnego, składowego, opłat celnych i innych wydatków, jak również dla zabezpieczenia takich roszczeń przysługujących poprzednim spedytorom i przewoźnikom, przysługuje przewoźnikowi ustawowe prawo zastawu na przesyłce, dopóki przesyłka znajduje się u niego lub u osoby, która ją dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać za pomocą dokumentów. Przepisy regulujące zastaw w spedycji i przewozie zawierają bardzo zbliżoną regulację prawną, jednakże należy zauważyć, że pod względem przysługujących uprawnień znacznie się od siebie różnią.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Zgodnie z art. 790 k.c. przewoźnikowi przysługuje prawo zastawu przesyłki będącej przedmiotem konkretnej umowy przewozu. Zatem w przypadku zaległości wynikających z poprzednio zawartych umów z danym kontrahentem, przewoźnik nie jest uprawniony do zastawu przesyłki będącej przedmiotem umowy późniejszej. Ponadto art. 57 ustawy prawa przewozowego ogranicza przysługujące przewoźnikowi prawo zastawu przesyłek organów władzy i administracji państwowej oraz organów wymiaru sprawiedliwości i ścigania.

Przepisy dotyczące zastawu w prawie przewozowym nie dotyczą przewozów w transporcie morskim, lotniczym i konnym. Zastaw może być ustanowiony również przez przewoźnika kolejowego i drogowego. Przepisy o zastawie stosuje się także do przewozów międzynarodowych, jeżeli umowa międzynarodowa nie stanowi inaczej.

Kiedy stosować prawo zastawu?

Prawo zastawu jest skutecznym środkiem windykacyjnym służącym przewoźnikom i spedytorom. Jednakże w celu zastosowania przyznanego ustawowo uprawnienia należy dokładnie przeanalizować możliwość i warunki jego zastosowania.

Błędnie zastosowane prawa zastawu może skutkować powstaniem stanu bezprawnego jakim jest popełnienie czynu niedozwolonego z art. 278 Kodeksu karnego tj. przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej. Ponadto powoływanie się na prawo zastawu nie może być oderwane od innych praw i obowiązków jakie prawo nakłada na spedytora i przewoźnika. Naruszenie tych obowiązków może doprowadzić do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moto
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Test: Nissan X-Trail 1.5 VC-T MHEV. To niby tylko zwykły, benzynowy X-Trail. Jednak zwykły nie jest

    To miał być zwykły X-Trail, ale mimo wszystko taki zwykły nie jest. Bo standardowy benzyniak moim zdaniem stanowi soczewkę. Soczewkę, która uwydatnia tylko zalety tego SUV-a. Przy tym teście warto jednak zadać pewne pytanie. Czy rodzinny Nissan nie jest trochę zbyt drogi?

    Przypomnij sobie o tym pokrętle. Na zapominalskich już czeka patrol i mandat

    Motoryzacja XXI wieku oznacza elektroniczną wygodę. Bo np. samochód automatycznie włącza światła. Tyle że automat nie zawsze działa prawidłowo. Kierowca powinien kontrolować jego zachowania. W przeciwnym razie to on dostanie mandat.

    392 zł zamiast dotychczasowych 98 zł? Kierowców może czekać bolesna podwyżka

    Po raz kolejny wraca temat podwyżek cen przeglądów technicznych w Polsce. Tym razem interweniują senatorowie. Ile mógłby kosztować przegląd w 2024 r.? 392 zł zamiast 98 zł w przypadku osobówki i 644 zł zamiast 161 zł w przypadku osobówki z LPG.

    Pogoda się poprawiła? A więc... nie myj samochodu. Przynajmniej nie w pełnym słońcu

    Słoneczna pogoda to idealny moment na mycie samochodu? Właśnie, że nie. Rozgrzany lakier "nie przepada" za polewaniem zimną wodą. A to dopiero początek długiej listy problemów. O czym jeszcze musi pamiętać kierowca?

    REKLAMA

    Transport do Wielkiej Brytanii stał się ogromnym wyzwaniem. Po brexicie pojawił się szereg nowych procedur

    Wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej sprawiło, że branża transportowa działająca na tej trasie stanęła przed nowymi wyzwaniami. A procedury celne oraz wzmożenie kontroli granicznych to dopiero początek listy.

    W Polsce będą prześwietlać... drogi. GDDKiA chce sprawdzać stan nawierzchni i koleiny profilografami laserowymi

    Pod koniec kwietnia na polskich drogach pojawią się dziwnie wyglądające vany. Te nie będą jednak kolejną formą pułapki założonej na kierowców popełniających wykroczenia. One będą sprawdzać stan nawierzchni po zimie. A właściwie to badać sposób prowadzenia takich kontroli.

    Kara za radio w samochodzie? Rekordzista zapłacił w tym roku 187 tys. zł. To nie żart!

    187 tys. zł. Dokładnie tyle wynosi rekordowa kara za brak abonamentu RTV, która właśnie została ściągnięta w Polsce. Na kierowców padł zatem blady strach. Tylko czy taka kwota jest w ogóle możliwa w przypadku samochodu? Niestety po części tak...

    Opel Frontera 2024. To będzie crossover, a nie SUV. Niemiecka legenda schodzi o segment niżej

    Po 20. latach na rynek powróci Opel Frontera. Nowy model nie powróci jednak do segmentu D. "Spadnie" do klasy pojazdów o oczko niższej. Czy to oznacza degradację modelu? Zdaniem Niemców daje raczej nowe możliwości.

    REKLAMA

    Droższe OC za punkty karne. Ubezpieczyciele coraz chętniej pytają o wykroczenia kierowców

    W 2023 r. ubezpieczyciele podczas kalkulowania składek OC aż 283 mln razy pytali UFG o wykroczenia i uprawnienia kierowców. To oznacza, że hasło droższe OC za punkty karne wcale nie jest hasłem pustym. Zachowania kierowców już dziś mają wpływ na wysokość składki.

    Podmienił tablice rejestracyjne w aucie. Wpadł na przekroczeniu prędkości. Teraz grozi mu więzienie i 8,5 tys. zł kary za brak OC

    50-latek podmienił tablice rejestracyjne w aucie. Chciał bowiem "przyprowadzić Opla od mechanika po wykonanej naprawie". Teraz jego sprawa trafi do sądu. Nowe przepisy sprawiają, że grozi mu do 5 lat więzienia. A to jeszcze nie koniec kar dla kierowcy.

    REKLAMA