Projekt Unii Europejskiej w celu poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach

Bezpieczeństwo w transporcie uznane zostało za zasadniczą kwestię w kontekście transportu drogowego w krajach Europy Środkowej, ponieważ np. w roku 2004 (w momencie tworzenia programu) odnotowano około 726.200 wypadków drogowych i 991.100 ofiar w krajach Europy Środkowej (około 55% wypadków drogowych i ofiar w UE25, źródło: CARE, DG TREN obecnie DG MOVE).  Najwyższe wartości odnotowano w Polsce (143), następnie w Słowenii (129), na Węgrzech (129) i w Republice Czeskiej (126). Biorąc pod uwagę złożoność problemów jakim muszą stawić czoła państwa należące do obszaru Europy Środkowej i cele Programu dla Europy Środkowej kilka instytucji pochodzących z wyżej wymienionego obszaru aplikowało o realizację projektu SOL – Save Our Lives. Rozpoczął się on w kwietniu 2010 roku, a zakończy się w marcu 2013 r. Nadrzędnym celem projektu SOL jest opracowanie strategii bezpieczeństwa ruchu drogowego, która będzie dawała się łatwo formować i adaptować w zróżnicowanych warunkach Europy Środkowej na poziomie społeczności lokalnych oraz jednoczesne stworzenie w ramach tych społeczności kompetentnych struktur zarządzających, których będą rozwiązywały problemy związane z negatywnymi i nieprzewidzianymi skutkami transportu drogowego.

Zobacz też: Jakie dokumenty są potrzebne podczas podróżowania po Unii Europejskiej?

Podjęcie tej tematyki przez realizatorów projektu SOL opiera się na następujących uzasadnieniach:
§ bezpieczeństwo ruchu drogowego jest bardzo często przedmiotem sporów politycznych w krajach Europy Środkowej oraz jest elementem programów politycznych;
§ nakłady finansowe kierowane są w stronę rozwoju infrastruktury drogowej, ale już niekoniecznie w stronę zrównoważonego transportu;
§ brakuje profesjonalistów – ludzi z odpowiednią wiedzą i umiejętnościami, którzy umieliby podejmować efektywne działania w ramach kreowania zrównoważonego transportu;
§ brakuje systemów koordynacji, planowania i ewaluacji działań, w szczególności na poziomie lokalnym.

Zobacz też: Jakie przepisy drogowe obowiązują na terenie Unii Europejskiej?

Jednocześnie istnieje wiele przykładów już zrealizowanych dobrych i skutecznych działań z regionów Programu pozytywnie rozwiązujących problemy zrównoważonego transportu. Doświadczenia wielu krajów pokazują, że urbanistyka i zasady zrównoważonego transportu mogą być bardzo efektywne w odniesieniu do działań i programów mających na celu zapobieganie wypadkom drogowym. Te przykłady udanych działań zawsze związane są ze ścisłą współpracą zainteresowanych podmiotów. Współpraca w działaniach bezpieczeństwa ruchu drogowego (brd) ma ogromne znaczenie. Chociażby z tego względu, że brd to problem multidyscyplinarny i multisektorowy (m. in. infrastruktura, technologie, uczestnicy ruchu drogowego). Tylko kooperacja między sektorami przynosi efekty. W Programie dla Europy Środkowej i w projekcie SOL działania oparte są na współpracy regionów. Współdziałanie na poziomie społeczności lokalnych ma zawsze ogromne znaczenie bo mobilizuje tych, których podejmowane działania bezpośrednio dotyczą (tak naprawdę
pracują oni dla siebie). Zgodnie z regułą subsydiarności (wprowadzoną przez Traktat z Maastricht w 1992 r.) jedną z podstawowych zasad ustrojowych Unii Europejskiej jest to, że społeczności lokalne powinny odgrywać główną rolę w działaniach zmierzających do redukcji liczby ofiar wypadków drogowych.

Zobacz też: Unia Europejska weźmie się za piratów drogowych

Zasada ta mówi, że na szczeblu wspólnotowym powinny być podejmowane tylko te działania, których przeniesienie na wyższy szczebel oznacza większą skuteczność i efektywność niż w przypadku, gdyby prowadzenie stosownych akcji pozostawić w wyłącznej kompetencji rządów poszczególnych państw członkowskich. W związku z powyższym w projekcie SOL zostanie stworzona sieć zaangażowanych społeczności lokalnych, które będą się wymieniać dobrymi praktykami i doświadczeniami. Aktywność tej sieci to też mobilizowanie ludzi
do działań zmierzających do redukcji liczby ofiar wypadków drogowych na swoim terenie i wypracowanie efektywnych i skutecznych rozwiązań w kontekście zrównoważonego transportu.

W projekt jest zaangażowanych 12 partnerów z obszaru Europy Środkowej: z Włoch, Austrii, Niemiec, Czech, Polski, Słowacji, Słowenii, Węgier. Partnerem wiodącym jest ALOT (Agency of East Lombardy for Transport and Logistic) z Włoch. Polscy partnerzy to: ITS – Instytut Transportu Samochodowego z Warszawy i Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego – Regionalne Centrum BRD z Olsztyna. Projekt SOL składa się z 6 pakietów zadaniowych. Instytut Transportu Samochodowego jest odpowiedzialny za realizację pakietu dotyczącego oceny stanu brd w obszarze Europy Środkowej. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego – Regionalne Centrum BRD z Olsztyna jest odpowiedzialny za pilotażowe wdrożenie środków poprawiających stan brd, które będą indywidualnie dobrane dla każdej ze społeczności lokalnych w ramach projektu SOL.

Zobacz też: Brak polskiego przedstawiciela w kraju, do którego się wybieram

Wdrożenie rozwiązań w regionach ma za zadanie sprostać zasadzie subsydiarności, która mówi, że to społeczności lokalne powinny odgrywać główną rolę w działaniach zmierzających do redukcji liczby ofiar  wypadków drogowych. Efektem końcowym projektu SOL będzie podręcznik, który pomoże miastom/regionom działać dalej i osiągać kolejne efekty w poprawie stanu brd, a nowym zainteresowanym społecznościom lokalnym będzie służyć jako pomoc do podjęcia działań. Korzystanie z podręcznika pozwoli na powielanie działań projektu SOL w regionach nie objętych projektem, a także po jego zakończeniu.

Oczekiwanymi rezultatami projektu SOL są:
- lepsze i skuteczniejsze planowanie działań z zakresu brd w miastach/regionach;
- skoordynowana, wielosektorowa i multidyscyplinarna współpraca w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego i zrównoważonego transportu w miastach/regionach;
- wdrażanie projektów, których realizacja wynika z analiz i badań, a nie z niczym nie popartych decyzji;
- rozwój międzynarodowej sieci powiązań osób i instytucji mających wspólną wizję bezpieczeństwa ruchu drogowego;
- stworzenie zestawu narzędzi dla miast/regionów, pozwalającego na samodzielne wdrożenie idei SOL.