Kto powinien zapłacić akcyzę przy sprzedaży komisowej samochodu?

Opodatkowanie wyrobów akcyzowych oraz zasady i tryb wprowadzania do obrotu wyrobów akcyzowych reguluje ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. u. Nr 29, poz. 257 ze zm.), zwana dalej ustawą.

Na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy, wyroby akcyzowe to wyroby podlegające akcyzie określone w załączniku nr 1 do ustawy. w ww. załączniku nr 1 do ustawy (Wykaz wyrobów akcyzowych) w poz. 59 wymienione zostały samochody osobowe (symbol PKWiU 34.10.2, kod CN 8703).

Zobacz też: Czy przysługuje zwrot akcyzy od auta sprzedanego do innego kraju UE?

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy - opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają:
- sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju;
- nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa.

A zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy - akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Ponadto na podstawie art. 80 ust. 2 - podatnikami akcyzy od samochodów są:
- podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju;
- importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

W myśl art. 81 ust. 1 ustawy - podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są obowiązane:
- po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego;
- dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.

Zobacz też: Czy można sprzedać wygrany samochód i nie płacić podatku?

Dlatego też komitent jako podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego jest obowiązany do złożenia deklaracji uproszczonej i zapłaty należnego podatku akcyzowego z tego tytułu.

Jednak zgodnie z przepisem art. 765 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. u. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym, a skutki prawne czynności komisanta dokonanej w jego własnym imieniu powodują przejście własności z komitenta na rzecz osoby trzeciej (nabywcy).

Oznacza to, iż komisant, pomimo że działa na rachunek komitenta, zawsze występuje w imieniu własnym. Dlatego też tylko komisanta obciążają obowiązki oraz przysługują mu uprawnienia wynikające z zawartej przez niego z osobą trzecią umowy sprzedaży.

Zobacz też: Czy samochody kempingowe podlegają akcyzie?

Ponieważ przy sprzedaży komisowej umowa dochodzi do skutku pomiędzy nabywcą, a komisantem działającym w imieniu własnym, a nie w imieniu komitenta, to stronami umowy sprzedaży komisowej są komisant i nabywca pojazdu.

Komitent jest natomiast stroną tylko zawartej umowy komisu. Zatem tylko na komisancie ciąży obowiązek zapłaty akcyzy z tytułu sprzedaży samochodu osobowego na terytorium kraju przed jego pierwszą rejestracją i to on będzie podatnikiem podatku akcyzowego.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy, sprzedający jest obowiązany do wykazania na wystawionej fakturze kwoty akcyzy od dokonywanej odsprzedaży samochodu osobowego.

Uwzględniając powyższe, komisant wykazuje na wystawionej przez siebie fakturze VAT należny podatek akcyzowy.

Ponieważ transakcja między komitentem a komisantem nie podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, komitent nie wykazuje należnej kwoty akcyzy w fakturach wystawianych na rzecz komisanta.

W myśl przepisu art. 79 ustawy, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu.

W omawianej sytuacji należy przyjąć, iż to komisant będzie miał prawo do obniżenia podatku akcyzowego należnego z tytułu dokonywanej przez niego sprzedaży samochodu osobowego o podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego tego samochodu przez komitenta.

Zobacz też: Czy pracownik płaci PIT od używania samochodu służbowego?

Dlatego też komitent wydając samochód komisantowi powinien przekazać również dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju. Dokument ten będzie podstawą dla komisanta do obniżenia podatku akcyzowego należnego z tytułu sprzedaży samochodu.

Tak też interpretują omawianą kwestię organy podatkowe, czego przykładem jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr ILPP3/443-145/10-2/TK z 14 marca 2011 r.