Czy udostępnienie pojazdów przedstawicielom handlowym uprawnia do pełnego odliczenia VAT naliczonego

Spółka udostępnia przedstawicielom handlowym prowadzącym działalność gospodarczą samo­chody osobowe. Przedstawiciel handlowy płaci miesięczny czynsz z tytułu używania samochodu w wysokości 600 zł netto i korzysta z niego przez czas trwania umowy o współpracę w celu realizacji obowiązków z niej wynikających. Nie może go udostępniać osobom trzecim i używa go tylko do celów wiążącej go ze spółką umowy. Czy w opisanej sytuacji Spółka ma prawo do odliczania VAT naliczone­go od wydatków związanych z samochodami udostępnianymi przedstawicielom handlowym w pełnej wysokości, bez konieczności prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu - zgodnie z art. 86a ust. 4 pkt 1 w zw. z ust. 5 pkt 1 lit. c) ustawy o VAT?

Nie, warunkiem pełnego odliczenia VAT naliczonego jest w tym przypadku prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu, zgłoszenie pojazdów do urzędu skarbowego na formularzu VAT-26 i wprowadze­nie regulaminu wykluczającego możliwość używania opisanych samochodów do celów niezwiązanych z działalnością podatnika.

Ewidencji przebiegu pojazdu nie muszą prowadzić podatnicy, których przedmiotem działalności jest oddawanie pojazdów w odpłatne używanie na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub umowy

1. podobnym charakterze. Podatnicy, których przedmiotem działalności jest najem (dzierżawa, leasing) pojazdów nie prowadzą więc ewidencji przebiegu dla pojazdów oddawanych w najem (leasing lub dzier­żawę). Wyłączenie obowiązku prowadzenia ewidencji w tym przypadku wynika z art. 86a ust. 5 pkt 1 lit. c) ustawy o VAT. Z opisu przedstawionego w pytaniu nie wynika jednak, aby przedmiotem działalności po­datnika był wynajem (leasing lub dzierżawa) pojazdów. Umowy o oddanie samochodów w odpłatne użyt­kowanie nie są zawierane z nieograniczonym kręgiem usługobiorców, a wyłącznie z przedstawicielami handlowymi, którzy świadczą na rzecz Spółki określone usługi. Ponadto, w umowach zawartych z przed­stawicielami nie jest wykluczony prywatny użytek tych samochodów. Jest co prawda zakaz wykorzysty­wania samochodów na cele prywatne, wraz z odpowiednią sankcją za naruszenie tego zakazu, ale zakaz ten nie oznacza, że użytek prywatny tego samochodu został wykluczony. Dlatego też, aby odliczyć 100% VAT naliczonego od wydatków związanych z tymi pojazdami, Spółka powinna prowadzić ewidencję prze­biegu pojazdu, zgłosić pojazd do urzędu skarbowego na formularzu VAT-26 i wprowadzić regulaminu wykluczający możliwość używania opisanych samochodów do celów niezwiązanych z działalnością po­datnika.

W odniesieniu do udostępniania (wynajmowania) pojazdów pracownikom, Minister Finansów w wyda­nych wyjaśnieniach wprost napisał, że odpłatne umowy najmu samochodów zawierane z pracownikami

1. odliczanie w 100% VAT naliczonego od tych pojazdów może być uznane za próbę obejścia prawa.

W broszurze informacyjnej z 1 kwietnia 2014 r. pt. Nowe zasady odliczania podatku VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi Ministerstwo Finansów stwierdziło bowiem, że:

Nie można (...) obiektywnie uznać wykorzystywania pojazdu wyłącznie do celów działalności gospodarczej przykładowo w następujących przypadkach:

■ zostaną zawarte umowy z pracownikami na wynajęcie pojazdów dla celów używania ich prywatnie, w sytuacji gdy wynajem nie stanowi podstawowej działalności przedsiębiorstwa, a ceny wynajmu nie są cenami rynkowymi, co łącznie może wskazywać na próbę obejścia prze­pisów implementujących decyzję derogacyjną. Przy określaniu ceny (opłaty) za wynajem należy brać pod uwagę postanowienia wynikające z art. 32 ustawy o VAT regulującego kwestię okre­ślania podstawy opodatkowania w przypadku istnienia powiązań między nabywcą a usługodaw­cą. Zatem cena za wynajem musi stanowić realne wynagrodzenie (rzeczywistą równowartość) za świadczenie tego typu usług dostępne na rynku. Fakt, że korzystanie przez pracownika do celów prywatnych z samochodu pracodawcy uznawane jest za dochód dla pracownika, nie oznacza, że warunek opłaty zostaje spełniony. Również to, że pracownik wykonuje pracę na rzecz przed­siębiorstwa, nie może zostać uznane za domniemaną płatność dokonaną przez pracownika za używanie samochodu; (.)

Z podanego fragmentu wyjaśnień wynika, że aby można było uznać, że samochód jest wykorzysty­wany wyłącznie w działalności gospodarczej odpłatny najem (dzierżawa, leasing, oddanie w odpłatne używanie) tego samochodu:

• musi stanowić podstawową działalność przedsiębiorstwa, albo
• ceny wynajmu muszą być cenami rynkowymi.

Żaden z ww. warunków nie został spełniony w przypadku umów zawieranych z przedstawicielami han­dlowymi w sytuacji opisanej w pytaniu.

Wprawdzie przedstawiciele handlowi nie są Państwa pracownikami, ale korzystają z samochodów na preferencyjnych warunkach, a przedmiotem Państwa działalności nie jest wynajem samochodów.

PODSTAWA PRAWNA:

• art. 86a ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054; ost.zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 312