REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Skoda Spartak: przebój powojennej Europy

Skoda Spartak
Skoda Spartak
Skoda

REKLAMA

REKLAMA

Skoda Spartak odniosła duży sukces sprzedażowy. Po zakończeniu II Wojny Światowej była najchętniej wybieranym modelem z gamy czeskiego producenta.

Skoda Spartak: historia modelu

Właśnie mija 60 lat od premiery ŠKODY Spartak, czyli pierwszego seryjnie produkowanego modelu z Mladá Boleslav, który po wojnie zdobył międzynarodowe uznanie. Jego historia zaczęła się 1 maja 1954 roku, gdy po raz pierwszy zaprezentowano szerokiej publiczności model 970. W zamyśle miał być rozwiązaniem przejściowym, na drodze do pojazdu prawdziwie popularnego, o całkowicie nowej koncepcji.

REKLAMA

REKLAMA

Samochód ten wykorzystywał zasadnicze, sprawdzone podzespoły modeli 1101/1102, wywodzące się w linii prostej od przedwojennego, bestsellerowego Populara. Oznaczały one wsparcie konstrukcji na centralnej rurze nośnej, rozwidlonej z przodu dla uchwycenia rzędowego silnika OHV (stosowanego w modelach Popular OHV oraz powojennych Š1101/1102), wykorzystanie klasycznego układu napędowego i wahliwych półosi.

Nowa ŠKODA miała początkowo nosić nazwę Rival, następnie Orlik, a ostatecznie Spartak i pod tą ostatnią przeszła do historii, mimo że oficjalnie ochrzczono ją zgodnie z jeszcze przedwojenną nomenklaturą - jako model 440 (4-cylindrowy, o mocy 40 KM).

REKLAMA

Nazwę Spartak oprotestował niderlandzki producent motocykli Sparta. Zakaz dotyczyć mógł, rzecz jasna, jedynie rynków kapitalistycznych, ostatecznie jednak, w grudniu 1955 roku, zdecydowano o ujednoliceniu oznaczenia modelu dla wszystkich krajów docelowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Pierwszomajową prezentację 440-tki przygotowano z niespotykanym w tym czasie rozmachem. Samochód przyjęto bardzo ciepło, podkreślając zwłaszcza doskonały projekt nadwozia autorstwa inż. Velebnego. Produkcję seryjną nowej ŠKODY uruchomiono 24 października następnego roku i szybko okazało się, że przy cenie wersji Standard, ustalonej na poziomie 27 450 koron, pojazd nie ma szans masowo zmotoryzować zarabiających średnio nieco powyżej tysiąca koron miesięcznie mieszkańców Czechosłowacji.

Z czasem jednak, także za sprawą przedłużającej się w czasie premiery projektu NOV („nowego samochodu osobowego”, zgodnie z założeniami projektu pojazdu popularnego, ostatecznie ŠKODY MB z lat 1964-69), model zdobywał coraz większą popularność, zaskarbiając sobie rzesze miłośników.

Od listopada 1955 roku, ŠKODA 440 stała się jedynym, w pełni kompletowanym modelem w fabryce Mladá Boleslav. Dla większego modelu ŠKODA 1200, w macierzystej fabryce powstawały już tylko podwozia – resztą zajmowały się, znane i dziś filie Vrchlabì oraz Kvasiný. Model 440, zwany do dziś zwyczajowo Spartakiem, przez lata ewoluował. Dość szybko wzbogacono, początkowo prawdziwie – nomen omen – „spartańskie” wyposażenie odmiany Standard, obejmujące m.in. jedną wycieraczkę szyby przedniej, brak układu ogrzewania wnętrza i… amortyzatorów tylnych.

Wersję Export dostarczano także w dwubarwnym lakierowaniu, i to w kilku kombinacjach linii podziału kontrastujących wzajemnie ze sobą powierzchni. Samochód zdobywał kolejne, najbardziej wymagające rynki, odbudowując przedwojenną sławę czechosłowackiego producenta.

Już w 1957 roku zaprezentowano silniejszą odmianę z nadwoziem podstawowym - ŠKODĘ 445, sezon później - piękną, pozbawioną stałego dachu, 450-tkę. Od 1959 roku zbudowaną w ten sposób rodzinę pojazdów zastąpiono zmodernizowanymi modelami Octavia i Felicia. Jako ostatnia do gamy dołączyła Octavia Combi, produkowana od 1961 aż do 1971 roku.

Historia pozostałych odmian zakończyła się w połowie 1964 roku, przed równym półwieczem, wraz z uruchomieniem montażu modelu MB.

ŠKODA 440 rozpoczęła powojenną historię uczestnictwa modeli seryjnych marki w motosporcie. Pierwsze sukcesy odniosła jeszcze w sezonie swej premiery – w 1955 roku - w rajdach Alpejskim w Austrii, Viking w Norwegii i na trasie wyczerpującego maratonu Liege-Roma-Liege.

Egzemplarze klasyfikowane w grupie A2, posiadały seryjne silniki wyposażone w zmodyfikowane głowice wykonane ze stopów lekkich. 440-tki pojawiły się wreszcie na odcinkach Rajdu Monte Carlo i bezdrożach afrykańskich ekspedycji.

Łącznie, w latach 1955-59 zbudowano 75 417 egzemplarzy modelu 440, w wykonaniu Standard oraz Export (serie od 0. do 32.), zaś w latach 1957-59 kolejne 9 375 sztuk modelu 445 (serie 22.-32.) i 1 010 kabrioletów 450 (1958-59, serie 23.-32.). Model zalicza się nie tylko do najważniejszych budowniczych powojennej renomy marki ŠKODA, ale i bardzo cenionych pojazdów kolekcjonerskich, posiadających odpowiednio już dawną metrykę, oraz – jednocześnie – zaskakująco niekłopotliwych w obsłudze i utrzymaniu.

Dane techniczne samochodu ŠKODA 440 (445), Typ 970 (Typ 983), 1955 (1957)

silnik: rzędowy, czterocylindrowy, rozrząd OHV napędzany łańcuchem Triplex, chłodzony cieczą, chłodnica naporowa umieszczona z przodu pojazdu, wał korbowy ułożyskowany w trzech punktach, umieszczony z przodu, napęd kół tylnych
średnica cylindra: (72 mm), skok tłoka 75 mm, objętość skokowa 1089 ccm (1221 ccm)
stopień sprężania: 7,7:1
zasilanie: pojedynczy gaźnik Jikov 32SOP
moc maksymalna: 40 KM (45 KM) przy 4200 obr./min
maksymalny moment obrotowy: 68 Nm/2800 obr./min (84 Nm/2500 obr./min)
układ smarowania: ciśnieniowy 
skrzynia przekładniowa: czterostopniowa, mechaniczna, zblokowana z silnikiem, początkowo synchronizacja 3. i 4. przełożenia, następnie także 2. W wersji Standard sterowana dźwignią umieszczoną w podłodze, w wersji Export oraz 445 – pod kierownicą. 
układ hamulcowy: hamulce bębnowe, jednoobwodowe
ciekawostka: wał napędowy ukryty wewnątrz rurowej ramy nośnej, wymienne tuleje cylindrowe
nadwozie: zamknięte, całkowicie stalowe, dwudrzwiowe
wymiary nadwozia: długość 4065 mm, szerokość 1600 mm, wysokość 1430 mm, rozstaw osi 2400 mm
masa własna: 900-930 kg (850 kg)
ogumienie: 5.50x15”, obręcze stalowe, tłoczone
prędkość maksymalna: 110 km/h
pojemność zbiornika paliwa: 30 litrów
średnie zużycie paliwa: 7,7 (8,0) l/100km
ilość zbudowanych egzemplarzy: 75 417 (9 375) egzemplarzy

Skoda Spartak
Skoda
Skoda Spartak
Skoda
Skoda Spartak
Skoda
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Moto
Raporty po atakach na kolej. Sprawcy chcieli doprowadzić do katastrofy?

Komisja badania wypadków opublikowała raport w sprawie incydentów na kolei, do których doszło w listopadzie 2025 r. na linii Warszawa-Dorohusk. Zespół badawczy wskazał na działania o charakterze terrorystycznym. Prokuratura prowadzi śledztwo w tej sprawie.

Ostry zjazd cen samochodów w Polsce w 2026 r. Będzie jeszcze taniej? Chińska konkurencja działa cuda, eksperci mówią o "rynku kupującego"

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że w sierpniu 2026 r. średnie ceny pojazdów (chodzi tu głównie o samochody osobowe - nowe i używane) w Polsce były niższe o 7,6% niż rok wcześniej. To największy spadek tego wskaźnika od ponad 16 lat. Pojazdy tanieją od początku 2024 roku, co zbiegło się w czasie z rozpoczęciem ekspansji chińskich marek w Polsce. Średnie ceny transakcyjne nowych aut były w trzecim kwartale 2026 r. o 4,3% niższe niż przed rokiem – wynika z danych Superauto.pl. Czy chińska konkurencja na rynku może spowodować jeszcze większy spadek cen samochodów w Polsce? A może już taniej nie będzie?

Na co zwracać uwagę przy kupnie używanego elektryka? Polacy szukają używanych aut elektrycznych i hybryd

Rośnie popularność aut elektrycznych i hybryd w Polsce. Coraz częściej wyszukiwane są używane samochody. Na co zwracać uwagę przy kupnie używanego elektryka?

Błędny numer VIN a rejestracja pojazdu – wyrok WSA

Rzecznik Praw Obywatelskich skutecznie zaskarżył decyzję o odmowie rejestracji pojazdu sprowadzonego z zagranicy z uwagi na rozbieżność w numerze VIN. Problem pojawił się w roku 2025, po sześciu latach od pierwszej rejestracji auta w Polsce.

REKLAMA

Piątek trzynastego faktycznie pechowy? Firma ubezpieczeniowa sprawdziła statystyki wypadków

Wiele osób traktuje piątek trzynastego za przynajmniej "podejrzany" dzień, w którym szczególnie trzeba uważać. Compensa przeanalizowała dane dotyczące szkód komunikacyjnych z ostatniej dekady. Wynik? Piątki trzynastego nie wyróżniają się pod względem liczby zgłoszeń na tle pozostałych piątków. Co więcej, statystyki pokazują, że zwykły piątek może być znacznie bardziej wymagający dla kierowców niż osławiona trzynastka. Dlatego Compensa sugeruje, by 13 listopada obchodzić „Dzień bez odpukiwania”.

Wykorzystywanie numerów rejestracyjnych pojazdów przez Krajową Administrację Skarbową – wątpliwości RPO

Z informacji medialnych wynika, iż Krajowa Administracja Skarbowa korzysta celem przeprowadzania czynności sprawdzających dane uzyskane z Automatycznego Systemu Rozpoznawania Numerów Rejestracyjnych (ANPRS PL) z zainstalowanych kamer drogowych. Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się w tej sprawie z zapytaniem do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Ile zapłacimy za paliwo w piątek? Jest obwieszczenie Ministra Energii

W piątek litr benzyny 95 będzie kosztował nie więcej niż 6,20 zł, benzyny 98 – 6,93 zł, a diesla - 7,91 zł – wynika z opublikowanego w czwartek obwieszczenia Ministra Energii. To ceny niższe od tych, które obowiązują w czwartek.

Wątpliwości w zakresie opłat w strefie płatnego parkowania – zgłoszenie sygnalisty do RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich zajmował się kwestią zgłoszenia, dotyczącego wątpliwości co do podstaw prawnych pobierania opłat za płatne parkowanie w latach 2022-2024. Na czym polegał problem wskazany przez sygnalistę?

REKLAMA

Od środy nowe ceny paliw. Kierowcy już wiedzą, ile zapłacą przy dystrybutorach

Od środy kierowcy zapłacą mniej za paliwo. Z najnowszego obwieszczenia Ministra Energii wynika, że maksymalna cena litra benzyny 95 wyniesie - 6,37 zł, benzyny 98 - 7,24 zł, a oleju napędowego - 8,05 zł.

GDDKiA uspokaja kierowców: zima pod kontrolą (prawie)

Niemal 2,2 tys. pługosolarek, 288 magazynów soli i tryb pracy 24/7 – GDDKiA zapewnia, że jest gotowa na nadchodzącą zimę. Dyrekcja szacuje, że tym razem zużyje mniej soli drogowej niż rok temu, ale ostrzega: pełnej ochrony przed śniegiem i lodem nie da się zagwarantować.

Zapisz się na newsletter
Wszystko, co ważne dla każdego kierowcy. Zmiany przepisów, mandaty, testy aut, moto porady i wiele innych. Bądź na czasie z tym, co dzieje się w świecie motoryzacji, zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA