Płyny w samochodzie

Współczesne samochody są skomplikowanymi maszynami z licznymi zespołami i podzespołami wzajemnie ze sobą współpracującymi lub od siebie prawie całkowicie niezależnymi. Wiele z nich w swojej pracy wykorzystuje różnego rodzaju płyny.

Do najważniejszych samochodowych płynów technologicznych zalicza się oleje, smarujące mechanizmy silnika i elementy przekładni, czyli koła zębate i łożyska skrzyni biegów oraz mechanizm różnicowy. Współczesne oleje są bardzo wąsko „wyspecjalizowane” co wyklucza możliwość wlania dowolnego oleju zarówno do silnika, jak i do skrzyni biegów czy do mechanizmu różnicowego, jeżeli nie jest on zespolony ze skrzynią biegów. Olej musi ściśle odpowiadać parametrom, określonym przez producenta auta, pod groźbą uszkodzenia silnika lub skrzyni biegów, zwłaszcza automatycznej.

Nie mniej ważny, o ile nie ważniejszy płyn wypełnia układ hamulcowy. Płyn ten musi posiadać kilka cech, bez których byłby zwykłą, bezwartościową cieczą. Przede wszystkim musi być odporny na temperatury od bardzo niskich do znacznie przekraczających punkt wrzenia wody. W przeciwnym przypadku zamarzałby podczas dużych mrozów i parowałby podczas jazdy wymagającej długotrwałego silnego hamowania latem, np. podczas zjazdów w górach. Parowanie płynu hamulcowego byłoby skrajnie niebezpieczne. Ciecze mają znakomite właściwości mechaniczne – są prawie zupełnie nieściśliwe, nawet pod wpływem bardzo dużych nacisków. Dzięki temu nacisk na pedał hamulca zawsze napotyka na twardy opór, tak jakby był on połączony sztywnymi cięgłami z mechanizmami poruszającymi klockami lub szczękami hamulcowymi. Gdyby płyn hamulcowy parował w układzie, powstałyby w nim bańki pary, czyli gazu. Gazy są z natury bardzo elastyczne, bardzo łatwo ulegają kompresji, znacznie zmniejszając objętość. Niewielka bańka takiego gazu w układzie hamulcowym oznaczałaby w praktyce znaczną utratę skuteczności hamowania. Płyn hamulcowy bywa używany także w hydraulicznych układach sterowania sprzęgłem, gdzie jego właściwości w każdym przypadku są znacznie lepsze od wymaganych.

Odwiedź nasz serwis Eksploatacja auta

Ważnym jest także płyn chłodzący silnik. Musi on posiadać podobne właściwości, jak płyn hamulcowy, a wiec musi pracować w dużym zakresie temperatur, choć nie musi być aż tak bardzo odporny na parowanie. Pracuje on pod niewielkim ciśnieniem, podnoszącym jego temperaturę wrzenia nieco ponad 100 stopni Celsjusza, co w zupełności wystarczy w normalnej eksploatacji samochodu.

Ze wszystkich płynów technologicznych jedynie przed płynem do spryskiwania szyb nie stawia się ostrych wymagań. Powinien on jedynie wytrzymywać niskie temperatury, zwykle w granicach do minus 30 stopni Celsjusza, oraz musi dobrze zmywać z szyby wszystkie rodzaje zanieczyszczeń i nie działać niszcząco na gumki piórek wycieraczek. Nie może także zostawiać plam na lakierze karoserii. 

Zobacz też: Płyn hamulcowy