REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak sprawdzić czy inwestycja logistyczna jest opłacalna

Adam Koliński
Marcin Marecki
Tabela 1. Zestawienie przychodów i kosztów dla poszczególnych inwestycji
Tabela 1. Zestawienie przychodów i kosztów dla poszczególnych inwestycji
DGP

REKLAMA

REKLAMA

Analiza i ocena inwestycji jest jednym z najważniejszych narzędzi controllingu logistyki. Do oceny projektów inwestycyjnych wykorzystuje się m.in. wartość zaktualizowaną netto oraz wewnętrzną stopę zwrotu. Odpowiednio przeprowadzona analiza inwestycji pozwala na szybkie i trafne podjęcie decyzji zarówno na poziomie operacyjnym, jak i strategicznym.

Analiza i ocena opłacalności inwestycji logistycznych najczęściej jest przeprowadzana metodami rachunku inwestycyjnego1:

REKLAMA

•  metodą prostą (do której należą metody: okresu zwrotu nakładów, prostej stopy zwrotu oraz analiza progu rentowności),

•  metodą zdyskontowaną (w której najczęściej stosuje się metody wartości zaktualizowanej netto NPV, wewnętrznej stopy zwrotu IRR).

Metody proste

Metodę prostą okres zwrotu cechują obliczenia dotyczące obecnej nadwyżki finansowej na chwilę przeprowadzanej analizy przedsięwzięcia. Ponieważ metoda ta nie uwzględnia upływu czasu, jest zalecana do analizy opłacalności inwestycji przynoszących szybkie efekty zwrotu lub do wstępnej selekcji projektów inwestycyjnych. Przykład 1 pokazuje sposób wykorzystania metody okresu zwrotu nakładów do oceny projektów inwestycyjnych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

PRZYKŁAD 1

REKLAMA

Przedsiębiorca przewiduje rozpoczęcie działalności gospodarczej w dziedzinie produkcji obuwia sportowego. Przewidywane nakłady na uruchomienie firmy produkcyjnej wyniosą 5 mln zł. Do oceny przyjęto trzy projekty, w których okres realizacji inwestycji wynosi 1 rok (t = 1).

Projekt A zakłada finansowanie inwestycji kapitałem własnym w wysokości 4 mln zł i kredytem bankowym – 1 mln zł. Projekt B przewiduje sfinansowanie połowy wartości określonych nakładów kapitałem własnym oraz kredytem bankowym. Natomiast projekt C wymaga wkładu własnego w wysokości 2 mln zł oraz zaciągnięcia kredytu o wartości 3 mln zł.

Maksymalny okres zwrotu nakładów początkowych wynosi 5 lat od rozpoczęcia realizacji inwestycji. Prognozy przychodów ze sprzedaży wyrobów oraz szacowane koszty ponoszone w ciągu pierwszych 8 lat od rozpoczęcia działalności gospodarczej przedstawia tabela 1.

Na podstawie danych z tabeli 1 należy wyznaczyć skumulowaną nadwyżkę finansową wszystkich projektów w celu określenia okresu zwrotu nakładów. Wyznaczenie skumulowanej nadwyżki finansowej w tys. zł przedstawia tabela 2.

Zwrot nakładów inwestycyjnych o wartości 5 mln zł dla wszystkich projektów nastąpi w 5. roku, licząc od rozpoczęcia inwestycji. Ze względu na to, że wszystkie projekty spełniają warunek okresu zwrotu, należy dokonać wyboru projektu, który cechuje się najkrótszym okresem zwrotu poniesionych nakładów. Zakładając równomierne osiąganie nadwyżki finansowej w trakcie roku (wykres 1), okres zwrotu (OZA) dla projektu A wynosi:

Analogicznie okres zwrotu projektu B i C wynosi:

Zgodnie z przedstawionymi w przykładzie 1 obliczeniami, należy wybrać projekt B, zarówno ze względu na najkrótszy okres zwrotu nakładów jak i na najwyższą skumulowaną nadwyżkę finansową po 8. roku od rozpoczęcia realizacji inwestycji.

Zasadniczą wadą metody prostej okres zwrotu jest nieuwzględnianie zmian wartości pieniądza w czasie. Bardziej precyzyjnymi metodami oceny opłacalności inwestycji są metody dyskontowe, do których należy wartość zaktualizowana netto NPV oraz wewnętrzna stopa zwrotu IRR.

Metody dyskontowe

Wartość zaktualizowana netto NPV (Net Present Value) jest metodą, która wykorzystuje stopę dyskontową, uwzględniając przepływy pieniężne (wpływy i wydatki) związane z daną inwestycją. NPV mierzy nadwyżkę sumy zdyskontowanych wpływów nad sumą zdyskontowanych wydatków.

Wartość bieżąca netto obliczana jest z następującej zależności2:

gdzie:

NPV – wartość zaktualizowana netto,

Pt – przepływy pieniężne w kolejnych latach eksploatacji inwestycji,

Nt – nakłady kapitałowe.

@RY1@i48/2011/001/i48.2011.001.000.0052.008.jpg@RY2@– współczynnik dyskontowy (dyskontujący).

W sytuacji gdy nakłady kapitałowe są ponoszone jedynie w roku rozpoczęcia realizacji inwestycji (t = 0), powyższy wzór ma postać:

Projekt inwestycyjny uznaje się za opłacalny, kiedy wartość NPV > 0. Dodatnia wartość NPV oznacza, że stopa rentowności danego przedsięwzięcia jest wyższa od stopy granicznej, którą określa się za pomocą stopy procentowej wykorzystywanej w analizach. Wykorzystanie wartości zaktualizowanej NPV przedstawia przykład 2.

PRZYKŁAD 2

REKLAMA

Firma dystrybucyjna planuje realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego dotyczącego zakupu nowych pojazdów dostawczych. Przedstawiono dwa projekty, których przewidywane przepływy pieniężne prezentuje tabela 3. Zadaniem controllera jest analiza opłacalności przedstawionych projektów inwestycyjnych za pomocą wartości zaktualizowanej netto.

Korzystając z metody NPV podczas analizy i oceny projektów inwestycyjnych, należy ustalić zdyskontowane przepływy pieniężne dla badanego okresu. Kolejne etapy analizy i oceny inwestycji przedstawia tabela 4, przyjmując stopę dyskontową w wysokości 19% (i = 0,19).

Wykorzystując powyższe obliczenia zawarte w tabeli 4 oraz zależność cechującą NPV, należy wyznaczyć wartość zaktualizowaną netto dla obu projektów, uwzględniając poniesione nakłady: 5 mln zł w projekcie A oraz 9 mln zł w projekcie B.

NPV dla projektu A ma wartość (w tys. zł):

Analogicznie wyznaczone NPV dla projektu B wynosi (w tys. zł):

Należy zauważyć, że obydwa analizowane projekty inwestycyjne cechują się NPV? 0, oznaczającym opłacalność obu inwestycji. Jednak projekt A nie tylko generuje znacznie wyższą nadwyżkę finansową, ale również wymaga mniejszych nakładów kapitałowych, w porównaniu z projektem B. Z tego względu projekt A należy przyjąć do realizacji.

PRZYKŁAD 3

Dla planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego wyznaczono następujące wartości przepływów pieniężnych netto: t = –35 000 zł, t1 = –43 000 zł, t2 = –7530 zł, t3 = 15 450 zł, t4 = 23 320 zł, t5 = 32 700 zł, t6 = 27 500 zł, t7 = 11 500 zł, t8 = 23 400 zł, t9 = 22 500 zł, t10 = 51 600 zł. Zadaniem controllera jest analiza opłacalności inwestycji za pomocą wewnętrznej stopy zwrotu projektu, w przypadku gdy poziom stopy dyskontowej wynosi 15%.

Metodą kolejnych przybliżeń należy ustalić poziomy stóp procentowych i1 oraz i2, dla których NPV będzie zbliżone do wartości zerowej. Obliczenia te zawiera tabela 5.

Zgodnie z zestawieniem zawartym w tabeli 5, wewnętrzna stopa zwrotu znajduje się pomiędzy 16% a 17%. Korzystając z zależności, należy wyznaczyć szczegółową wartość IRR:

Ze względu na to, że poziom stopy dyskontowej (granicznej) jest mniejszy od wartości IRR, to analizowany projekt inwestycyjny może zostać zaakceptowany.

Kolejną metodą oceny inwestycji opartą na rachunku dyskonta jest wewnętrzna stopa zwrotu IRR. Przedstawia ona taką stopę procentową, dla której wartość zaktualizowana netto jest równa zeru.

Procedura ustalenia wartości IRR obejmuje kilka etapów. W pierwszym kroku należy ustalić wartości przepływów pieniężnych netto w kolejnych latach (analogicznie do NPV), a następnie wybiera się za pomocą metody prób i błędów takie dwie wartości stopy procentowej (i1 oraz i2), dla których:

•  obliczona na podstawie i1 wartość NPV jest zbliżona do zera, ale dodatnia,

•  obliczona na podstawie i2 wartość NPV jest zbliżona do zera, ale ujemna.

W celu wyznaczenia wartości wewnętrznej stopy zwrotu wykorzystuje się następującą zależność3:

gdzie:

i1 – poziom stopy procentowej, dla której NPV > 0,

i2 – poziom stopy procentowej, dla której NPV < 0,

PV – poziom NPV obliczonej na podstawie i1,

NV – poziom NPV obliczonej na podstawie i2.

Wyznaczoną wartość IRR należy porównać z poziomem granicznej stopy rentowności ustalonej przez inwestora. Jeśli wartość wewnętrznej stopy zwrotu jest niższa od stopy granicznej, analizowany projekt inwestycyjny należy odrzucić.

Szczególne znaczenie dla metody IRR ma różnica między wartościami i1 oraz i2, która nie powinna przekraczać jednego punktu procentowego. Jest to spowodowane tym, że w rzeczywistości związek pomiędzy poziomem stopy procentowej a poziomem NPV nie ma charakteru liniowego. Powszechnie uznaje się, że przy zachowaniu jednoprocentowej różnicy między wartościami i1 oraz i2, popełniony błąd jest traktowany jako nieistotny.

Wewnętrzna stopa zwrotu IRR może być wykorzystywana do oceny opłacalności zarówno pojedynczego przedsięwzięcia, jak i do wyboru najkorzystniejszego wariantu spośród proponowanych projektów inwestycyjnych. W drugim przypadku należy kierować się maksymalizacją wartości wewnętrznej stopy zwrotu, a więc należy wybrać ten projekt, dla którego wartość IRR jest wyższa.

Projekty inwestycyjne cechują się dużym stopniem ryzyka, dlatego nie należy ograniczać się jedynie do jednej z przedstawionych metod. Dodatkowymi metodami, mogącymi efektywnie wesprzeć analizę inwestycji logistycznych, są próg rentowności, wskaźnik bezpieczeństwa oraz dźwignia operacyjna. Dla analizy opłacalności inwestycji na poziomie operacyjnym (np. kupno nowych maszyn produkcyjnych), skutecznym narzędziem oceny inwestycji może okazać się analiza porównawcza produkcji własnej po zakupie nowej maszyny z outsourcingiem tej części procesu, która przewyższa dotychczasowe zdolności produkcyjne4. Należy zatem pamiętać, że im większa liczba zbadanych modeli, tym mniejsze ryzyko podjęcia niesłusznych decyzji finansowych.

1 B. Śliwczyński, Controlling w zarządzaniu logistyką, Wyższa Szkoła Logistyki, Poznań 2007, s. 330.

2 B. Śliwczyński, op.cit., s. 330.

3 B. Śliwczyński, op.cit., s. 330.

4 Szerzej na ten temat: A. Koliński, K. Kolińska, Controlling outsourcingu nowoczesnym rozwiązaniem stosowanym w logistyce, [w:] P. Golińska, M. Stajniak (red.), Technologie informacyjne w logistyce, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań 2010, s. 55–67.

DGP
DGP
DGP
DGP
Tabela 2. Skumulowana nadwyżka finansowa poszczególnych inwestycji
DGP
DGP
Wykres 1. Graficzna analiza okresu zwrotu dla projektu A
DGP
DGP
DGP
DGP
DGP
DGP
Tabela 3. Przewidywane przepływy pieniężne analizowanych projektów
DGP
Tabela 4. Ustalenie zdyskontowanych przepływów pieniężnych
DGP
Tabela 5. Ustalenie stóp procentowych i1 oraz i2
DGP
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moto
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Znamy cenę nowych tablic rejestracyjnych. Będą droższe od starych. A i tak nie dostanie ich każdy kierowca

1 czerwca 2024 r. w Polsce pojawią się nowe tablice rejestracyjne. Żółte oznaczenia z czerwonymi literami będą przeznaczone do czasowej rejestracji samochodów osobowych przeznaczonych do zawodów sportowych. Ile będzie kosztować ich wydanie?

MAN stworzy ciężarówkę z napędem wodorowym. hTGX nie będzie miał ogniwa paliwowego. On będzie spalać wodór

Nowa ciężarówka MAN hTGX zadebiutuje w 2025 r. Będzie to pojazd wyposażony w silnik spalinowy. Jego paliwem stanie się wodór. Ciągnik ma mieć zastosowanie specjalne. Czemu jednak MAN nazywa go pojazdem bezemisyjnym?

Jak podróżować z przyczepą kempingową? Jak się przygotować na taki wyjazd?

Pokój hotelowy z widokiem na jezioro i wraz z serią osobistych drobiazgów? Proszę bardzo! To jednak z zalet podróżowania z przyczepą kempingową. Sezon na takie wyjazdy właśnie w Polsce startuje. Warto zatem podpowiedzieć, jak kierowca może się do niego przygotować.

Wielkie zmiany dla kierowców w Gliwicach, Częstochowie i Tomaszowie Mazowieckim. Obejmą m.in. DTŚ

Rząd szykuje wielkie zmiany dla kierowców. Wyznaczył odcinki dróg w Gliwicach, Częstochowie i Tomaszowie Mazowieckim, które stracą status dróg krajowych. Nowelizacja, która wejdzie w życie 1 stycznia 2025 r., obejmuje m.in. legendarną Drogową Trasę Średnicową. Szlaki te wyjdą spod zarządu GDDKiA. Co to oznacza?

REKLAMA

Nowy zakład bieżnikowania opon w Polsce. Handlopex wykorzysta technologię Bridgestone

Handlopex uruchamia zakład bieżnikowania opon używanych w Kleszczelach. Ten każdego roku rocznie będzie produkował ok. 12 000 opon bieżnikowanych w technologii Bandag. Technologii Bandag, która została opracowana przez Bridgestone.

1,4 mld zł na autobusy z KPO. Nowy nabór dofinansuje nie tylko zakup autobusów elektrycznych

Ministerstwo infrastruktury ogłasza drugi nabór w konkursie autobusowym. Dostępna jest pula 1 403,5 mln zł. Za tą kwotę z KPO ma zostać sfinansowany zakup 372 autobusów. I nie muszą być one zeroemisyjne.

Kolejne podwyżki dla kierowców. Po cichu zmieni się stawka za psychotesty. Co z badaniami lekarskimi i przeglądami?

Do listy zmian, którą można zatytułować "seria podwyżek dla kierowców", spokojnie da się dopisać kolejną. Ministerstwo zdrowia planuje właśnie zmianę ceny badań psychologicznych. Ta wzrośnie o jedną trzecią. Ile zapłacą kierowcy? I kiedy stawka wzrośnie?

Test: Nissan Ariya e-4ORCE 394 KM. To hot-SUV o napędzie elektrycznym

Elektryczny SUV nie kojarzy się z emocjami? Pomyślicie tak tylko dlatego, że jeszcze nigdy nie jeździliście prawie 400-konną Ariyą. Z tym autem niewiele modeli sportowych ma szansę podczas startu spod świateł. A to nie koniec jej zalet.

REKLAMA

Wielki potencjał zielonej logistyki, na który długo jeszcze poczekamy [ESG w logistyce 2024-2030]
Będą nowe stawki za badania psychologiczne kierowców

Ministerstwo Zdrowia chce podnieść stawkę za badania psychologiczne kierowców. Aktualna stawka obowiązuje już dekadę. Ile ma wynosić nowa?  

REKLAMA