Instytucja przedstawiciela podatkowego w podatku od towarów i usług

Przedstawiciela podatkowego ustanawia się w drodze pisemnej umowy. Ustanowienie to może mieć charakter obligatoryjny, gdy chodzi o podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego, podlegającego obowiązkowi zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny. W przypadku, gdy podatnik posiada siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, ustanowienie przedstawiciela podatkowego jest fakultatywne.

Zobacz też: Główne wyzwania logistyki w branży FMCG

Katalog wymagań, które musi spełnić osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która ma pełnić rolę przedstawiciela podatkowego wynika z art. 18b ustawy o VAT. I tak, podmiot ten musi spełniać łącznie takie wymagania jak:

1. posiadanie siedziby działalności gospodarczej na terytorium Polski
2. rejestracja jako podatnik VAT czynny, a w przypadku, o którym mowa w art. 18d ust. 1 – jako podatnik VAT UE;
3. brak zalegania przez ostatnie 24 miesiące z wpłatami poszczególnych podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczającymi odrębnie w każdym podatku odpowiednio 3% kwoty należnych zobowiązań podatkowych w poszczególnych podatkach (przy czym udział zaległości w kwocie podatku ustala się w stosunku do kwoty należnych wpłat za okres rozliczeniowy, którego dotyczy zaległość)
4. przez ostatnie 24 miesiące osoba fizyczna będąca podatnikiem, a w przypadku podatników niebędących osobami fizycznymi – osoba będąca wspólnikiem spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej, członkiem władz zarządzających, głównym księgowym, nie została prawomocnie skazana na podstawie ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765, z późn. zm.6)) za popełnienie przestępstwa skarbowego;
5. posiadanie uprawnień do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego zgodnie z przepisami o doradztwie podatkowym lub do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami o rachunkowości[1].

Zakres obowiązków przedstawiciela ustawowego został określony w art. 18c ust. 1 ustawy o VAT. Obejmuje on wykonywanie w imieniu i na rzecz podatnika takich obowiązków jak sporządzanie deklaracji i informacji podsumowujących, przechowywania dokumentów i innych obowiązków  związanych z rozliczeniem podatku. Oprócz tego, na podstawie upoważnienia zawartego w umowie przedstawiciel podatkowy może dokonywać innych czynności, o których mowa ustawie o VAT. W niektórych sytuacjach przedstawiciel podatkowy jest uprawniony także do wystawiania faktur w imieniu i na rzecz podatnika. Jest to możliwe, o ile została zawarta zgodnie z art. 106d ustawy o VAT umowa w sprawie wystawiania faktur w imieniu i na rzecz tego podatnika, w której określono procedurę zatwierdzania poszczególnych faktur przez podatnika.

Zobacz też: Dokumenty uprawniające do 0% stawki VAT dla WDT

Natomiast, w świetle art. 18d ustawy o VAT przedstawiciel podatkowy działa w imieniu własnym (ale na rzecz podatnika), jeśli rozlicza podatek od importu towarów dokonywanego w Polsce przez podatnika niezarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, który dokonuje następnie ich wywozu do innego państwa członkowskiego w ramach WDT.  Dzięki temu rozwiązaniu podmioty zagraniczne nie muszą się rejestrować dla celów VAT w Polsce w związku z importem dokonanym na jej terytorium.

Tekst:  Ewelina Kalita Młodszy konsultant podatkowy ECDDP Sp. z o.o.