Jak wypełnić krajowy list przewozowy w usłudze kurierskiej

• Nadawca i odbiorca przesyłki
• Standardowa i niestandardowa przesyłka pocztowa
• Czas doręczenia przesyłki kurierskiej

Najpełniejszą definicję omawianego dokumentu w usłudze kurierskiej stanowi regulamin świadczenia usług realizowanych przez firmę X-press couriers Sp. z o.o..

Regulamin obowiązuje od pierwszego września 2009. Zgodnie z nim list przewozowy w usłudze kurierskiej jest dowodem zawarcia umowy, którego podpisanie przez nadawcę potwierdza m.in. znajomość warunków świadczenia usług kurierskich, zasad odpowiedzialności, które z momentem podpisania stają się wiążące dla stron.

Celem poniższego artykułu jest poszerzenie wiedzy na temat warunków świadczenia usług przez firmy kurierskie działające na polskim rynku.

Nadawca i odbiorca przesyłki

„Nadawca przesyłki” oznacza osobę (fizyczną lub prawną), której nazwisko lub nazwę naniesiono na liście przewozowym jako nadawcę.

Najczęściej jest to podmiot zlecający wykonanie usługi kurierskiej. Głównymi danymi, które identyfikują nadawcę są: nazwisko osoby wysyłającej przesyłkę w imieniu nadawcy, numer telefonu oraz pełny adres siedziby osoby będącej nadawcą przesyłki. Nadawca powinien jak najdokładniej podać dane odbiorcy przesyłki.

Minimalizuje to ryzyko błędnego doręczenia wysyłanego towaru. Pojęcie „odbiorca” oznacza osobę fizyczną lub prawną, której nazwisko lub nazwę naniesiono na liście przewozowym jako odbiorcę.

Niezbędnymi danymi są: nazwisko odbiorcy, numer telefonu oraz jego pełny adres. Ważny jest prawidłowy kod pocztowy, według którego kierowane są przesyłki w sortowni firmy kurierskiej. 

---

Na liście przewozowym wpisać należy również dokładnie liczbę paczek w przesyłce (różnica pomiędzy paczką a przesyłką stanowi temat odrębnego artykułu na portalu) oraz całkowitą wagę. Należy również wskazać płatnika za usługę. Pole „płatnik” jest zawsze powiązane z polem „numer klienta”.

Fakturą za zrealizowaną usługę kurierską zostanie obciążona strona, której numer klienta jest wskazany w liście przewozowym. Może nią być nadawca, odbiorca lub strona trzecia.

Następną kwestią zaznaczenie na liście przewozowym wybrany zasięg geograficzny usługi. W krajowych usługach kurierskich rozróżnia się dwie grupy usług: krajowe i lokalne.

Usługa krajowa świadczona jest na terenie całej Polski i realizowana jest w ciągu jednego dnia roboczego od daty nadania przesyłki.

Standardowa i niestandardowa przesyłka pocztowa

Należy zwrócić uwagę na możliwe uzupełnienia usługi standardowej. 

Są to najczęściej:

• zastrzeżenia godzinowe doręczeń,

• doręczenia w sobotę lub Święta,

• odbiór przesyłki w godzinach wieczornych lub nawet nocnych,

• wymagane specjalne powiadomienia nadawcy o doręczeniu (sms lub e-mail),

• ponadstandardowe ubezpieczenie paczki (w przypadku wybrania tej usługi należy wpisać na liście przewozowym opis zawartości wraz z zadeklarowaną wartością, którą można potwierdzić za pomocą odpowiednich dokumentów),

• usługa zwrotu dokumentów dołączonych do listu przewozowego (np.: dodatkowego protokołu) ROD lub zwrotu podpisanej przez odbiorcę kopii listu przewozowego

• usługa paczki za pobraniem COD.

W wypadku zlecenia usługi COD należy zapoznać się z warunkami zwrotu pobranej gotówki.

Jeśli zadeklarowany zostanie zwrot gotówki na konto bankowe nadawcy, może być konieczne wpisanie na liście przewozowym numeru konta. Innym sposobem zwrotu gotówki może być przekaz pocztowy lub osobisty zwrot gotówki przez kuriera.

W firmach kurierskich, gdzie teren Polski podzielony jest na strefy (zwykle jest to strefa „główna” w miastach, gdzie ustanowiono przedstawicielstwo terenowe firmy kurierskiej oraz „dodatkowa” w każdym innym mieście), należy przed zleceniem usługi ustalić dostępność wymienionych wyżej usług dodatkowych we wskazanym mieście doręczenia paczki.

Jeśli chodzi o drugi typ usługi realizowanej na terenie kraju, są to usługi lokalne (miejskie i podmiejskie). Za usługę miejską uważa się usługę kurierską świadczoną w granicach administracyjnych miasta, w której znajduje się lokalny oddział firmy kurierskiej. Doręczenie przesyłki następuje w dniu nadania z przewidywanym terminem do 3 godzin od momentu odbioru.

Za usługę podmiejską uważana jest usługa kurierska świadczona na terenach oddalonych w promieniu maksymalnie 45 kilometrów od granic administracyjnych miasta, w którym znajduje się lokalny oddział firmy kurierskiej. Doręczenie w takim przypadku następuje w dniu nadania z przewidywanym terminem do 5 godzin. 

Czas doręczenia przesyłki kurierskiej

Zakres usług lokalnych również mogą być rozszerzony, co należy wskazać na liście przewozowym. Do najbardziej popularnych należą (nie wliczając usług wymienionych przy okazji charakterystyki usługi krajowej): usługa „ekspres” skracająca czas doręczenia na terenie miasta średnio z trzech godzin do jednej, usługa nadania przesyłki na pociąg (cena usługi nie zawiera opłaty konduktorskiej wg cennika PKP) oraz przesyłka zwrotna (kurier zawozi przesyłkę do miejsca odbioru i po dokonaniu odpowiednich czynności na przesyłce przez odbiorcę, zawozi ją z powrotem do nadawcy). 

List przewozowy w usłudze krajowej, podobnie jak w usłudze międzynarodowej może być wypisany ręcznie lub może zostać wydrukowany przez nadawcę za pomocą aplikacji udostępnionych przez firmę kurierską. Istotną rzeczą, szczególnie przy odbiorze przesyłki jest wyraźny podpis odbiorcy (czytelne nazwisko, nigdy parafka). Dotyczy to zarówno papierowego listu, jak i elektronicznego podpisu na palmtopie kuriera. Ustalenie losów przesyłki przy nieczytelnym podpisie odbiorcy jest wysoce utrudnione, a czasem wręcz niemożliwe.

Wypełnienie krajowego listu przewozowego charakteryzuje się bardzo podobnymi regułami jak wypadku lotniczego listu AWB, co było tematem osobnego artykułu. W opinii autora zlecając usługę międzynarodową nadawca powinien mieć większą wiedzę z zakresu usług celnych przy ogólnej jedynie znajomości zakresu usług w danej firmie kurierskiej.

W usłudze krajowej jest odwrotnie. Wymagana jest dobra znajomość usług oferowanych przez firmę kurierską, natomiast znika całkowicie konieczność znajomości przepisów międzynarodowych i celnych.

Należy jednak pamiętać, że w obu przypadkach ogólny stan wiedzy nadawcy o zamawianej usłudze będzie miał dokładne odzwierciedlenie w sposobie wypełnienia listu przewozowego. To z kolei jest jedną z przesłanek prawidłowo wykonanej usługi kurierskiej.