Jaką zastosować strawkę VAT za usługi świadczone na rzecz przewoźników powietrznych

Usługi świadczone na rzecz przewoźników powietrznych oraz innych podmiotów wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym w określonych przypadkach korzystają z zerowej stawki podatku VAT. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy o podatku od towarów i usług (zwanej dalej ustawa o VAT), stawkę podatku w wysokości 0% stosuje się do:

1. usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego świadczonych na rzecz przewoźników powietrznych oraz innych podmiotów wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym;
2. usług związanych z obsługą startu, lądowania, parkowania, obsługą pasażerów i ładunków oraz innych o podobnym charakterze usług świadczonych na rzecz przewoźników powietrznych oraz innych podmiotów wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym.

W tym miejscu należy wskazać, iż przez usługi transportu międzynarodowego rozumie się między innymi przewóz lub inny sposób przemieszczania osób środkami transportu morskiego, lotniczego i kolejowego:

1. z miejsca wyjazdu na terytorium kraju do miejsca przyjazdu poza terytorium kraju,
2. z miejsca wyjazdu poza terytorium kraju do miejsca przyjazdu na terytorium kraju,
3. z miejsca wyjazdu poza terytorium kraju do miejsca przyjazdu poza terytorium kraju, jeżeli trasa przebiega na pewnym odcinku przez terytorium kraju (tranzyt).

Zdaniem Autora, dla zastosowania preferencyjnej 0 % stawki podatku VAT nie ma znaczenia czy usługa będzie wykonana na rzecz przewozu realizowanego na trasie krajowej czy międzynarodowej. Dla zastosowania stawki podatku VAT w wysokości 0 % istotne znaczenie ma bowiem status nabywcy usługi tzn. czy wykonuje on głównie przewozy w transporcie międzynarodowym czy głównie w transporcie krajowym.

W dalszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na użyte przez ustawodawcę określenie „głównie na trasach międzynarodowych”. Do dnia 31 marca 2011 r. ani regulacje ustawy o VAT, ani też przepisy rozporządzeń wykonawczych nie doprecyzowały co należy rozumieć przez to pojęcie. W związku z czym istniały liczne kontrowersje, jak należy interpretować ww. przepis.

Podstawowym pytaniem zadawanym przez podatników było pytanie jaki wskaźnik obrotu powinien decydować o przeważającym rodzaju działalności. W udzielaniu odpowiedzi na powyższe wątpliwości kluczowe znaczenie odgrywał wyrok ETS z dnia 16 września 2004 r. w sprawie C-382/02 (Cimber Air A/S przeciwko Skatteministeriet). ETS w przywołanym orzeczeniu wskazał, że: „pojęcie to ma znaczenie dla prawa wspólnotowego i podlega wykładni ścisłej, jako że stanowi podstawę dla zwolnienia od podatku VAT.

Wykładnia ta winna uwzględniać rozbieżności wynikające z różnych wersji językowych. Trybunał orzekł, że towarzystwa, których działalność w dziedzinie obsługi ruchu krajowego odgrywa widocznie mniejszą rolę aniżeli działalność międzynarodowa, należy uznać za towarzystwa obsługujące głównie transport w ruchu międzynarodowym.”

Na podstawie tych rozważań, ETS podsumował, iż w każdym przypadku, dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia konieczne jest, by działalność linii lotniczych na trasach innych niż międzynarodowe była „znacząco mniejsza” (considerably less extensive) niż działalność na trasach międzynarodowych.

Do oceny tych okoliczności powołany jest wyłącznie sąd krajowy. Ocena taka powinna uwzględniać wszelkie elementy stanu faktycznego, które wskazują na względne znaczenie jednego ze powyższych rodzajów działalności linii lotniczych, w tym zwłaszcza poziom obrotów z nimi związany.

Z dniem 1 kwietnia 2011 r. ustawodawca zdefiniował budzące liczne wątpliwości pojęcie przewoźników wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym. I tak, w stanie prawnym obowiązującym od kwietnia 2011 r. zgodnie z 83 ust. 1a ustawy o VAT, przez przewoźników lotniczych wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym, o których mowa w ust. 1 pkt 5-8, 13, 16 i 18, rozumie się przewoźników lotniczych, u których udział:

1. przychodów z działalności w transporcie międzynarodowym w przewozach ogółem,
2. zrealizowanej liczby lotów w transporcie międzynarodowym w przewozach ogółem,
3. liczby pasażerów lub ilości przewożonych towarów, lub ilości przewożonych przesyłek w transporcie międzynarodowym w przewozach ogółem wynosił w każdej z tych trzech kategorii w poprzednim roku podatkowym co najmniej 60%.