Art. 6 – kontrola drogowa

Wydawania poleceń i sygnałów

Przepis art. 5 Prawa o ruchu drogowym nakazuje uczestnikom ruchu (zarówno pieszym, jak i poruszającym się pojazdami) stosować się do poleceń i sygnałów osób kierujących ruchem, znaków drogowych i sygnałów świetlnych.

Dopełnieniem tego obowiązku jest wskazanie kręgu podmiotów, które są uprawnione do wydawania uczestnikom wiążących poleceń i sygnałów. Krąg ten został określony właśnie w treści art. 6.

Zgodnie z nim uprawnionymi podmiotami są: policjant; żołnierz Żandarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porządkowego (zabezpieczając przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej oraz przy akcjach ratowniczych); funkcjonariusz Straży Granicznej oraz gminnej (miejskiej); funkcjonariusze służb celnych, jak również inspektorzy transportu drogowego. Ponadto w określonych sytuacjach drogowych podmiotami uprawnionymi mogą być: pracownicy kolejowi (na przejazdach kolejowych); osoby upoważnione do tego przez zarządcę drogi (przy remontach); osoby nadzorujące przejście dzieci przez jezdnię; ratownicy górscy oraz strażnicy leśni; strażacy (w tym z jednostek ochotniczej straży pożarnej).

Zobacz: Art. 5 - polecenia i sygnały drogowe

Określone podmioty (m.in. strażnicy miejscy, strażnicy leśni, pracownicy zarządcy drogi) muszą najpierw przejść odpowiednie szkolenie.

Kontrola drogowa

Wydawanie poleceń i sygnałów wiąże się m.in. z przeprowadzanie kontroli drogowej. Ta jest wykonywana w głównej mierze przez funkcjonariuszy Policji. Niemniej jednak uprawnienia do kontroli mają również m.in. inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, strażnicy gminni (miejscy), funkcjonariusze Służby Celnej oraz Straży Granicznej. W szczególnych sytuacjach kontrola drogowa może być przeprowadzona także przez straż leśną, funkcjonariuszy Straży Parku (jednostki organizacyjne w Parkach Narodowych) oraz pracowników zarządcy drogi.

Najszersze uprawnienia kontrolne, co zrozumiałe, mają Policjanci oraz inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku funkcjonariuszy Służby Celnej oraz Straży Granicznej ich uprawnienia dotyczą przede wszystkim granicy oraz strefy nadgranicznej.

Ustawodawca, oprócz określenia podmiotów uprawnionych uregulował także szczegółowe zasady kontroli drogowej. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 131 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zostały one określone w przepisach rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych (aktualnie: rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych z 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego).

Zasady kontroli ruchu drogowego

Wymienione powyżej rozporządzenie reguluje zakres praw i obowiązków podmiotów uprawnionych do kontroli oraz sytuacje, w których możliwa jest taka kontrola.

Zobacz: Art. 3 - uczestnicy ruchu

W odniesieniu do Policji kontrola drogowa jest możliwa zarówno w przypadku Policjantów umundurowanych jak i nieumundurowanych. W tej drugiej sytuacji jednak Policjant może kontrolować ruch drogowy jedynie w granicach obszaru zabudowanego.

Policjant nieumundurowany nie jest uprawniony do zatrzymania pojazdu poza obszarem zabudowanym.

Zatrzymanie pojazdu do kontroli drogowej powinno nastąpić w miejscu, w którym nie stwarza to niebezpieczeństwa dla ruchu. W celu dojazdu do takiego miejsca Policja może nakazać kierującemu jazdę za radiowozem.

Policjant, po zatrzymaniu pojazdu, podaje kierującemu stopień, imię i nazwisko oraz przyczynę zatrzymania. Policjant umundurowany okazuje legitymację służbową na żądanie kontrolowanego uczestnika ruchu, zaś policjant nieumundurowany czyni to bez wezwania.