Jaką kwotę VAT można odliczać z faktur zaliczkowych dotyczących samochodów, które wymagają przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego?

• Do pojazdów uprawniających do pełnych odliczeń ze względu na swoje cechy należą m.in.:

Mogą Państwo odliczyć 100% VAT z otrzymanych faktur zaliczkowych w deklaracji VAT za okres ich otrzy­mania, pod warunkiem, że dodatkowe badanie techniczne zostanie przeprowadzone w terminie złożenia dekla­racji VAT za okres rozliczeniowy nabycia samochodów.

Zobacz też: Czy można zaliczyć do kosztów zakup urządzeń GPS do samochodów wykorzystywanych przez pracowników?

Ponieważ nie ma przepisu wyłączającego możliwość odliczania podatku naliczonego z faktur zalicz­kowych - podatnicy są uprawnieni do odliczania podatku naliczonego z faktur zaliczkowych dotyczących towarów i usług, które będą (mają być według zamiaru podatników) wykorzystywane do wykonywania czyn­ności opodatkowanych. Odnosi się to również do faktur zaliczkowych dotyczących zakupów samochodów.

Od 1 kwietnia 2014 r. obowiązują nowe przepisy określające ograniczenia w odliczaniu podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi. Na podstawie tych przepisów pojazdy samochodowe dzielą się na dwie grupy (patrz tabela poniżej).

Tabela. Podział pojazdów samochodowych w zależności od wysokości przysługującego od nich odliczenia VAT

Pojazdy samochodowe
Uprawniające do pełnych odliczeń VAT od wydatków z nimi związanych*:	W przypadku których kwota podatku naliczonego od wydatków z nimi związanych ograniczona jest do 50%*.
■                ze względu na swoje cechy,
■                jeżeli sposób ich wykorzystywania przez podatni­ka, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania, dodatkowo potwierdzony prowadzoną przez podatnika dla tych pojazdów ewidencją przebiegu, wyklucza ich użycie do ce­lów niezwiązanych z działalnością gospodarczą; pojazdy należące do tej grupy należy zgłaszać naczelnikom urzędu skarbowego, składając infor­macje VAT-26.

* Z zastrzeżeniem, że na podstawie przepisów przejściowych do 30 czerwca 2015 r. wyłączona jest możliwość odliczania podatku naliczonego przy nabywaniu paliwa do niektórych samochodów należących do tej grupy, w szczególności przy nabywaniu paliwa do samochodów osobowych.

Zobacz też: Jak zaewidencjonować w pkpir wstępną opłatę za leasing samochodu?

Do pojazdów uprawniających do pełnych odliczeń ze względu na swoje cechy należą m.in.:

1. pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowane na podsta­wie przepisów o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van (art. 86a ust. 9 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT),
2. pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą z otwartą częścią przeznaczoną do przewozu ładunków (art. 86a ust. 9 pkt 1 lit. b) ustawy o VAT),
3. pojazdy samochodowe, inne niż samochody osobowe, które posiadają kabinę kierowcy z jednym rzędem siedzeń i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu (art. 86a ust. 9 pkt 2 ustawy o VAT).

Spełnienie wymagań dla wymienionych samochodów stwierdza się na podstawie:

• dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwier­dzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz
• dowodu rejestracyjnego pojazdu zawierającego odpowiednią adnotację o spełnieniu tych wymagań (art. 86a ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT). Adnotacja przybiera formę skrótu VAT-1a (w przypadku pierwszej z ww. grup samochodów), VAT-1b (w przypadku drugiej z ww. grup samochodów) oraz VAT-2 (w przypadku trzeciej z ww. grup samochodów).

Zobacz też: Czy można zaliczyć do kosztów wydatki na eksploatację przewłaszczonego samochodu?

Jest kwestią sporną, czy brak przeprowadzonego badania technicznego wyłącza możliwość dokonywa­nia pełnych odliczeń VAT. Na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 kwietnia 2014 r., przyjmowano, że nie (zob. przykładowo interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 25 lipca 2012 r., sygn. ILPP2/443-447/12-4/MR). Niestety, w piśmie z 17 września 2014 r., stanowiącym odpowiedź na interpelację poselską nr 28072, Ministerstwo Finansów zajęło kontrowersyjne stanowisko, że dopiero:

(...) w momencie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego spełnienie wymagań wskazanych MF w ustawie oraz dokonania odpowiedniej adnotacji w tym zakresie w dowodzie rejestracyjnym taki pojazd spełnia wymagania dla uznania go, ze względu na konstrukcję, za wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika.

Co jednak w omawianej sytuacji istotniejsze, zdaniem Ministerstwa Finansów w przypadku samochodów nabytych od 1 kwietnia 2014 r. dodatkowe badanie techniczne należy przeprowadzić niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie złożenia deklaracji VAT za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiło nabycie samochodu. W przypadku naruszenia tego terminu do momentu przeprowadzenia dodatkowego badania technicznego kwota podatku naliczonego od wydatków dotyczących danego samochodu jest - zdaniem Ministerstwa Fi­nansów - ograniczona do 50% (chyba że spełnione są warunki dokonywania pełnych odliczeń od wydatków dotyczących pozostałych pojazdów samochodowych, w tym prowadzona jest ewidencja przebiegu pojazdu).

Zobacz też: Czy można zaliczyć do kosztów wydatki na kursy nauki jazdy dla pracowników?

Kierując się stanowiskiem zaprezentowanym przez MF w przywołanym piśmie z 17 września 2014 r., należy uznać, że dopuszczalne jest odliczanie w całości podatku naliczonego z faktur zaliczkowych dotyczących pojazdów samochodowych, dla których wymagane jest przeprowadzenie badania technicznego, jeżeli bada­nie to zostanie przeprowadzone w terminie złożenia deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiło nabycie samochodu.

PODSTAWA PRAWNA: art. 86a ust. 9 i 10 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 211