Siła odśrodkowa: wróg kierowcy na zakrętach

Wielkość siły odśrodkowej jest zależna jedynie od promienia łuku po którym porusza się samochód, jego prędkości i masy. Ujmując prościej: im ciaśniejszy jest zakręt, im cięższy samochód i im większa szybkość, tym większa jest siła odśrodkowa Jej działanie wyraźnie widać podczas obserwacji samochodów, jadących szybko krętą drogą. Każdy z nich na każdym zakręcie przechyla się ku zewnętrznej krawędzi drogi. Im jest on bardziej obciążony, tym kąt tego nachylenia jest większy. Do pewnego momentu działaniu siły odśrodkowej przeciwstawiają się zarówno sprężyste elementy zawieszenia pojazdu jak i elastyczność opon oraz siłą tarcia pomiędzy nimi i nawierzchnią drogi. Gdy jednak siła odśrodkowa przekroczy pewną granicę, samochód może przechylić się tak bardzo, iż jego koła po stronie wewnętrznej zakrętu stracą kontakt z nawierzchnią. Wówczas już tylko krok dzieli niefortunnego kierowcę od wywrotki samochodu lub od wypadnięcia z drogi.

Zobacz też: Przejazdy kolejowe: jak je bezpiecznie przejeżdżać?

Kierowca ma bardzo duży wpływ na zachowanie pojazdu w czasie pokonywania zakrętów. Pamiętając o czynnikach, wpływających na wielość siły odśrodkowej może ją ograniczyć przez zmniejszenie prędkości. Może także dążyć do „prostowania zakrętów”. Polega ono na niewielkim ścinaniu zakrętów, przy czym dla bezpieczeństwa należy cały czas utrzymywać samochód na swoim pasie ruchu, w miarę potrzeby zbliżając się i oddalając od jego zewnętrznej i wewnętrznej krawędzi.

Innym sposobem zmniejszania siły odśrodkowej jest maksymalne obniżenie środka ciężkości pojazdu. Jeżeli auto ma zamontowany bagażnik dachowy, jego całkowity ciężar (z bagażami) powinien być jak najmniejszy. Spore znaczenie ma także profil opon. Im jest on niższy, tym środek ciężkości pojazdu znajduje się niżej. Nie jest to radykalne jego obniżenie, ale czasem nawet kilka centymetrów może mieć kolosalne znaczenie. Położenie środka ciężkości jest też bardzo ważnym elementem przy projektowaniu auta. Producenci tacy jak Subaru (np. model Impreza) lub Porsche (model 911) stosują w swoich autach silniki w układzie bokser, gdzie cylindry umieszczone są poziomo, co obniża środek ciężkości.

O ile na konstrukcję auta nie mamy wpływu, to już na inne elementy składające się na położenie środka ciężkości tak. Warto wziąć pod uwagę położenie środka ciężkości przy pakowaniu naszego samochodu np. podczas wakacyjnego wyjazdu. Najcięższe rzeczy powinny zostać umieszczone jak najniżej, a do bagażnika dachowego należy włożyć rzeczy lekkie.

Zobacz też: Teoretyczna a rzeczywista droga hamowania

Bezpieczne pokonywanie zakrętów zależy także od jakości opon, szorstkości nawierzchni i współczynnika przyczepności opon, oraz – w nowszych autach – od sprawności układu ESP. Jeżeli jezdnia w zakręcie jest śliska, np. zalana olejem, pokryta gliniastym błotem lub zasypana suchym piaskiem, nie pomogą najlepsze opony i najsprawniejsze układy stabilizujące. W takich sytuacjach ratunkiem jest zmniejszenie prędkości.

W zakrętach oddziałuje na samochód jeszcze jedna niebezpieczna i nieprzewidywalna siła. Jest to siła bezwładności. Pojawia się zawsze z chwilą gdy podczas pokonywania zakrętu nastąpi pod wpływem siły odśrodkowej przemieszczenie się źle zamocowanego ładunku, np bagaży. Siłą ta może wytrącić samochód z równowagi i nawet doprowadzić do dachowania.