Główne zasady oraz poziom cen na polskim i europejskim rynku usług pocztowych

Zgodnie z raportem Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) o stanie rynku usług pocztowych w 2011 roku na rynku funkcjonowało 247 operatorów pocztowych, z czego liczba aktywnych operatorów w tym okresie wyniosła 154 (62,3%).

Wśród aktywnych operatorów należy wyróżnić przede wszystkim narodowego operatora pocztowego – Pocztę Polską S.A., ale także ogólnopolskich operatorów niepublicznych, których specyfika działalności skupia się przede wszystkim na przesyłkach listowych oraz firmy kurierskie których cele biznesowe realizowane są poprzez ekspresowe doręczanie paczek o różnych gabarytach i wadze.

Poczta Polska do końca roku 2012 ma prawo do wykonywania tzw. usług zastrzeżonych, o których mowa w art. 47. Ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe.

Ten akt prawny ma pierwszoplanowe znaczenie wśród aktów prawa pocztowego w Polsce. Dokonuje przede wszystkim regulacji świadczenia usługi pocztowej w polskim porządku prawnym, z drugiej strony dostosowuje normy prawa polskiego do prawa europejskiego. Granica wagowa usług zastrzeżonych dla operatora publicznego wynosi obecnie 50 g z zastrzeżeniem ust. 2. w art. 47 Prawa pocztowego.

Formalne operatorzy niepubliczni nie naruszają przepisów dotyczących usługi zastrzeżonej doręczając przesyłki o masie mniejszej niż 50 g, pod warunkiem, że opłata za tą usługę będzie nie mniejsza niż dwu i półkrotność opłaty za doręczenie przesyłki listowej stanowiącej przesyłkę najniższego przedziału wagowego najszybszej kategorii określonej w cenniku powszechnych usług pocztowych Poczty Polskiej.

---

W praktyce jest to 2,5 razy większa cena za przesyłkę listową nierejestrowaną wysłaną w trybie „priorytet”, czyli 4,88 zł.

Granica wagowa i cenowa usług zastrzeżonych była w Polsce stopniowo obniżana. Do końca kwietnia 2004 roku określono ją na 500 g oraz pięciokrotność opłaty, do końca 2005 roku - 350 g oraz trzykrotność opłaty. Granica 50 g oraz dwu i półkrotność opłaty obowiązuje od 1 stycznia 2006 roku i musi być stosowana do dnia 31 grudnia 2012.

Po tej dacie obszar zastrzeżony zostanie usunięty, co jest koniecznością związaną z implementowaniem w Polsce zaleceń polityki Unii Europejskiej w zakresie usług pocztowych, które zostały spisane w formie dyrektyw. Ten typ dokumentu zawiera obligatoryjne postanowienia, które kraje członkowskie UE mają obowiązek implementować do swojego porządku prawnego.

Pod koniec 2006 roku Komisja Europejska przedstawiła projekt dyrektywy, w którym opowiedziała się za pełnym otwarciem rynku usług pocztowych na konkurencję.
Nowa (trzecia już) dyrektywa o nazwie 2008/6/WE została przyjęta dnia 20 lutego 2008 r. Polska, podobnie jak Czechy, Grecja, Cypr, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Węgry, Malta, Słowacja oraz Rumunia na zasadzie odstępstwa skorzystała z prawa przesunięcia terminu wdrożenia tego dokumentu do wewnętrznego porządku prawnego do dnia 31 grudnia 2012 r. 

---

Usługi powszechne realizowane przez narodowego operatora pocztowego zgodnie z obowiązującymi regulacjami polegają przede wszystkim na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek listowych do 2000 g (w tym przesyłek poleconych oraz z zadeklarowaną wartością), paczek pocztowych do 10000 g oraz przesyłek dla ociemniałych.

Warto przyjrzeć się cenom usług powszechnych w Polsce na tle cen w Unii Europejskiej. Poniżej przedstawiłem zestawienie cen za usługę doręczenia listu nierejestrowanego (zwykłego) o wadze do 50 g, które obowiązują w Polsce dla klienta indywidualnego dla listów wysłanych w trybie ekonomicznym , w gabarycie A lub B w odniesieniu do cen obowiązujących w UE.

Cena krajowego doręczenia tego typu listu w Polsce wynosi 1,55 zł. Przeliczając na walutę Euro po kursie 4,2885 zł, cena ta wynosi 0,36 €.

Odnosząc tą cenę do kwot europejskich, jednocześnie przeliczając według aktualnych kursów cen na walutę Euro jeśli w danym kraju obowiązuje waluta narodowa, należy stwierdzić, iż:

• niższa cena niż w Polsce obowiązuje: na Malcie, w Słowenii i w Bułgarii;

• cena w przedziale 0,36 € - 0,50 € obowiązuje: na Słowacji, w Czechach, na Cyprze, w Estonii, na Litwie, w Rumunii, na Węgrzech oraz w Wielkiej Brytanii;

• wyższe niż 0,50 € ceny obowiązują w 15 krajach Unii Europejskiej - należą do nich: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Łotwa, Niemcy, Portugalia, Szwecja oraz Włochy.

Warto zapoznać się z powyższymi regulacjami obowiązującymi na polskim i europejskim rynku usług pocztowych. Jest to o tyle istotne, iż za kilka miesięcy rynek ten znajdzie się w warunkach, które będą nowością dla wszystkich jego uczestników. Należy mieć nadzieję, że na zmianie skorzystają przede wszystkim klienci – zarówno jeśli chodzi o ceny, jak i terminowość doręczeń przesyłek listowych.