Kiedy odliczyć VAT z faktury za nabycie usług transportowych lub spedycyjnych?

W związku z tym powstaje pytanie, czy można odliczyć podatek VAT naliczony we wskazanych fakturach w miesiącu ich otrzymania, czy też z odliczeniem podatku VAT należy czekać na wykonanie usługi?

W przypadku faktur dokumentujących nabycie usług transportowych (analogiczne zasady obowiązują dla usług spedycyjnych) podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku VAT w dacie wpływu faktury do firmy, nawet jeżeli usługa transportowa (lub spedycyjna) nie została jeszcze wykonana.

Uzasadnienie powyższej odpowiedzi wymaga wyjaśnienia podstawowych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, odnoszących się do reguł odliczania podatku VAT.

Zasadniczo prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Przy czym, jeżeli faktura taka wpłynęła do firmy jeszcze przed wykonaniem usługi, wówczas prawo do odliczenia podatku VAT ulega „zawieszeniu”, do momentu wykonania usługi.

Generalna zasada: Odliczasz gdy usługa wykonana

Innymi słowy, podatnik, który otrzymał fakturę przed wykonaniem usługi uzyskuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w treści tej faktury dopiero z chwilą wykonania usługi (art. 86 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług).

Przykład

Spółka A nabyła od Spółki B usługę reklamową. Ostateczne wykonanie usługi nastąpi w czerwcu 2011 r., jednakże Spółka B wystawiła fakturę VAT przedwcześnie, w kwietniu 2011 r. i w tym samym miesiącu faktura ta wpłynęła do Spółki A. Spółka A może odliczyć podatek VAT naliczony w fakturze dokumentującej nabycie usług reklamowych dopiero w rozliczeniu za czerwiec 2011 r. (miesiąc wykonania usługi).

Wyjątek dla firm transportowych

Jednakże ustawodawca przewidział sporo wyjątków od powyższej zasady, które dotyczą szeregu czynności, w odniesieniu do których obowiązek podatkowy na gruncie podatku VAT powstaje w sposób szczególny.
Jak wynika z art. 86 ust. 12a pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zasada zgodnie z którą podatnik nabywa prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego dopiero po wykonaniu usługi, nie ma zastosowania, między innymi, w przypadku usług, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Przepis ten określa natomiast moment powstania obowiązku podatkowego, między innymi, dla usług transportowych i spedycyjnych (moment otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania usług).

Powyższe oznacza, iż w przypadku nabycia usług transportowych lub spedycyjnych o chwili powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego decyduje wyłącznie data wpływu faktury do nabywcy usługi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje zatem w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał fakturę.

Przykład

Spółka A nabyła od Spółki B usługę transportową. Ostateczne wykonanie usługi nastąpi w czerwcu 2011 r., jednakże Spółka B wystawiła fakturę VAT w maju 2011 r. i w tym samym miesiącu faktura ta wpłynęła do Spółki A. Spółka A może odliczyć podatek VAT naliczony w fakturze dokumentującej nabycie usług transportowych w rozliczeniu za maj 2011 r.

Na marginesie należy zauważyć, iż prawo takie będzie przysługiwało przedsiębiorcy również w jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług). Zatem, przykładowo, jeżeli faktura dotycząca nabycia usług transportowych wpłynie do firmy rozliczającej podatek VAT w okresach miesięcznych w czerwcu, firma taka może dokonać obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z takiej faktury w deklaracji podatkowej składanej za czerwiec, lipiec lub sierpień.