Techniczny sposób poboru podatku u źródła przez płatnika na gruncie ustawy o PDOP

Zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania miejsca siedziby podatnika dla celów podatkowych uzyskanym od podatnika certyfikatem rezydencji.

Pobór podatku u źródła polega co do zasady na tym, że jest on pobierany i odprowadzany do właściwego urzędu skarbowego bezpośrednio z wypłacanej kwoty przez podmiot dokonujący tej wypłaty na rzecz nierezydenta. Wypłacana kwota należności jest w takim przypadku automatycznie pomniejszana o wartość podatku u źródła, którego stawkę ustala się z uwzględnieniem odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Co do zasady więc w sytuacji, gdy powstanie obowiązek odprowadzenia podatku u źródła od wypłacanych kontrahentowi z zagranicy należności, zapłata tego podatku powinna nastąpić ze środków należących do podatnika (kontrahenta zagranicznego - pożyczkodawcy) a nie ze środków płatnika (podmiotu wypłacającego).

Zobacz też: Usługa spedycji między państwami UE, a rozliczenie VAT

Literalne brzmienie pojęcia pobrać (pobierać,) należy rozumieć jako «wziąć wiele czegoś po kolei albo z wielu miejsc», «wziąć coś jako zapłatę, wynagrodzenie, przydział itp.»,  «odebrać od kogoś należność, jakąś opłatę» - tak internetowy słownik języka polskiego PWN. Mając na uwadze literalne znaczenie ww. pojęcia należy wskazać, że pobranie podatku u źródła może zostać zrealizowane nie tylko poprzez fizyczne pobranie podatku (potrącenie) z wypłacanej kontrahentowi zagranicznemu należności, lecz również poprzez wpłatę dokonaną z środków płatnika, która następnie na podstawie odrębnych porozumień zostanie płatnikowi zwrócona. Takie działanie nie powinno być zatem kwestionowane przez organy podatkowe. W tym zakresie w przypadku wypłaty świadczenia na rzecz kontrahenta zagranicznego w pełnej wysokości i pokrycia kosztów podatku u źródła przez płatnika, któremu to następnie kontrahent zagraniczny zwróci odprowadzony zryczałtowany podatek należy uznać za działanie, które nie powinno rodzić ryzyka podatkowego po stronie płatnika w tym związane z niedopełnieniem obowiązków w zakresie obliczenia, pobrania i wpłacenia we właściwym terminie podatku u źródła, z tytułu wypłacanych należności.

Zobacz też: VAT: Sprzedaż w USA nie jest opodatkowana w Polsce

Należy jednak mieć na uwadze literalną treść art. 26 ust. 1 ustawy o PDOP, wskazującą na termin dokonania owego pobrania podatku. Na jego podstawie podmioty, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b i 2d, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e. Powyższe w przypadku literalnej wykładni przepisu może doprowadzić do uznania, że owo pobranie podatku powinno, niezależnie od formy realizacji tego obowiązku, zostać dokonane w dniu wypłaty należności (nie po tej dacie - w drodze zwrotu dokonanego przez zagranicznego kontrahenta). Powyższe może stanowić element ryzyka podatkowego. Jednak w przypadku uregulowania podatku przez płatnika w terminie a zatem z uwagi na brak zaległości podatkowej w tym zakresie oraz w przypadku dopełnienia przez płatnika innych obowiązków ciążących w tym zakresie na nim, powyższe ryzyko należy ocenić jako niewielkie.

Tekst: Tomasz Musialski Konsultant Podatkowy w Dziale Podatków Bezpośrednich ECDDP