Jak rozliczyć nieodpłatne udostępnienie samochodu zleceniobiorcy?

Nieodpłatne udostępnienie samochodu zleceniobiorcy

Nasza spółka zawarła umowę, na podstawie której zleceniobiorca świadczy na jej rzecz usługi trans­portowe przy użyciu samochodów ciężarowych, których spółka jest właścicielem lub leasingobiorcą. Z umowy zawartej ze zleceniobiorcą wynika, że samochody ciężarowe zostały mu udostępnione nieod­płatnie, w zamian za obniżenie ceny świadczonych usług transportowych. Jednocześnie spółka ponosi koszty zakupu paliwa do tych samochodów, koszty ich ubezpieczenia oraz wszelkie koszty napraw i za­kupu części zamiennych. Natomiast zleceniobiorca, zgodnie z umową, może używać udostępnionych samochodów wyłącznie w celu wykonania umowy. Czy takie udostępnienie samochodów podlega VAT?

Udostępnienie przez spółkę samochodów swojemu zleceniobiorcy w zamian za obniżenie ceny za wykony­wane przez niego usługi stanowi czynność, która nie podlega opodatkowaniu VAT.

Zobacz też: Czy stanowi przychód odszkodowanie AC otrzymane za zniszczony samochód, który został wycofany z działalności gospodarczej?

Czynność udostępnienia samochodu w zamian za obniżenie ceny nie stanowi nieodpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Czynność ta nie może być też uznana za odpłatne świadczenie usługi najmu, które podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o VAT. Nie powinna ona podlegać opodatkowaniu VAT, gdyż przekazywane samochody były wykorzystywane wy­łącznie w celu wykonywania usług transportu na rzecz spółki. Stanowi element składowy umowy i ma na celu umożliwienie realizacji zlecenia. Przekazanie to jest składnikiem usługi głównej i jest wkalkulowane w cenę wynagrodzenia. Nie można uznać że spółka, udostępniając zleceniobiorcy samochody ciężarowe, świadczyła usługi w sposób odpłatny, tj. w zamian za obniżenie przez zleceniobiorcę ceny oferowanych usług. Dla spółki obniżenie ceny nie stanowi wynagrodzenia za udostępnienie zleceniobiorcy samochodów ciężarowych.

Potwierdził to również NSA w wyroku z 29 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1281/13. Sprawa dotyczyła spół­ki, która prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie transportu drogowego towarów oraz wynajmu i dzierżawy pozostałych pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli). NSA uznał, że:

Nie każde współdziałanie podejmowane przez podmioty gospodarcze, opiera się na prostym schemacie NSA odpłatnej ekwiwalentnej wymiany świadczeń (usług i towarów). W stanie faktycznym przedstawionym przez skarżącą, celem umów zawieranych z jej zleceniobiorcami, nie jest wzajemne świadczenie odpłat­nych usług, lecz zrealizowanie jednego celu, jakim jest wykonywanie usług transportowych dla Spółki, które sprze­daje ona swoim kontrahentom. Natomiast samochody udostępniane zleceniobiorcom skarżącej stanowią wyłącz­nie narzędzie służące do realizacji tego celu. W istocie zatem udostępnienie samochodów nie zaspokaja potrzeb zleceniobiorców jako konsumentów, lecz zaspokaja potrzeby zleceniodawcy, czyli skarżącej Spółki.

Powyższe oznacza, że zarówno sąd I instancji, jak i organ interpretujący, dokonali wadliwej oceny prawnej współpracy tych podmiotów, uznając czynności udostępnienia samochodów za usługi najmu, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

(...) Co do zasady trafny natomiast jest pogląd WSA w Gdańsku, że udostępnienia przedmiotowych samo­chodów zleceniobiorcom Spółki nie można zakwalifikować również jako nieodpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, przede wszystkim jednak dlatego, że czynności te - jak wyżej wskazano - mają charakter techniczny i pomocniczy w stosunku do zamawianych przez Spółkę usług trans­portowych, tym samym nie stanowią odpłatnego bądź nieodpłatnego świadczenia usług.

PODSTAWA PRAWNA

• art. 8 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054; ost.zm. Dz.U. z 2015 r. poz. 211