Projekt nowego programu edukacyjnego dla kierowców po 50 roku życia

Zmiany postępujące z wiekiem mogą nie mieć wpływu na codzienne życie ale mają znaczenie dla kierowania pojazdem. Kierowcy muszą często podjąć od 8 do 12 decyzji na jeden kilometr mając na to mniej niż pół sekundy. Oznacza to, że nawet niewielkie zmiany w zakresie wzroku, słuchu, zasięgu i siły ruchów, czasu reakcji i koncentracji uwagi mogą odegrać dużą rolę przy podejmowaniu decyzji w czasie kierowania pojazdem.
Starsi kierowcy od ponad dekady są obiektem intensywnych międzynarodowych badań.

Ich wyniki wykazały, że:
• wzrost liczby aktywnych kierowców w starszym wieku ma nieznaczny wpływ na liczbę śmiertelnych wypadków, ale jest ściśle związany z liczbą wypadków, w wyniku których są ranni,
• starsi kierowcy są bezpieczniejsi niż kierowcy znajdujący się w innych grupach wiekowych,
• starsi kierowcy z różnymi „ograniczeniami” natury medycznej nie wykazują wysokiego ryzyka spowodowania wypadku drogowego,

Zobacz też: Rewolucja w budowie dróg - nowe pomysły GDDKiA

• starsi kierowcy rekompensują braki w prowadzeniu pojazdów wynikające z wieku redukcją prędkości, ograniczeniem jazdy w nocy, stosowaniem pasów bezpieczeństwa, niepiciem alkoholu przez jazdą, korzystaniem ze sprawdzonych tras, z lokalnych dróg z mniejszą liczbą skrzyżowań itd.,
• 50% wypadków z udziałem starszych kierowców ma miejsce w obrębie skrzyżowań, podczas gdy udział w tego rodzaju wypadkach kierowców w średnim wieku wynosi 21%.

Skrzyżowania w terenie zabudowanym są elementem podwyższającym prawdopodobieństwo wystąpienia wypadku z udziałem starszych osób, szczególnie zderzeń bocznych.
Główne problemy starszych kierowców prowadzące do wypadku mają związek z:
• podzielnością uwagi. Udział starszych kierowców w większej liczbie wypadków w obrębie skrzyżowań wynika z trudności oceny pierwszeństwa przejazdu. Mogą oni w sposób niewystarczający reagować na ruch  uliczny, szczególnie w sytuacjach złożonych, mają również tendencję do większego znużenia oraz do mimowolnego przyspieszania podczas jazdy.
• postrzeganiem. Wypadki śmiertelne z udziałem starszych kierowców wynikają z błędów w postrzeganiu i nieprawidłowej oceny sytuacji, szczególnie pierwszeństwa przejazdu.
• zawężeniem pola widzenia i słabą wrażliwością kontrastu.

Zobacz też: Jak użuywać świateł samochodowych? Ekspert ITS radzi

• oceną odległości,
• czasem wykonywania manewrów, czasem reakcji, koordynacją. W zakresie podejmowania decyzji na skrzyżowaniach nie wykazano różnic między starszymi kierowcami a innymi grupami wiekowymi jeśli chodzi o jej trafność, starsi kierowcy potrzebowali jednak 50% więcej czasu na jej podjęcie.

W Polsce prawo jazdy wydawane jest bezterminowo. Nie prowadzi się żadnych działań skierowanych do starszych kierowców.Pakiet edukacyjny „Kierowca 50+” W Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego
Instytutu Transportu Samochodowego został opracowany pakiet edukacyjny „Kierowca 50+” przeznaczony do realizacji dla ośrodków szkolących kierowców kat. B (tzw. amatorów) i innych jednostek. Wdrożenie projektu
zapewnieni tej grupie kierowców jak najdłużej mobilność bez stwarzania zagrożeń w ruchu drogowym oraz pomoc w razie konieczności podjęcia decyzji o ograniczeniu lub całkowitym zaprzestaniu kierowania pojazdem.
Punktem wyjścia do prac w projekcie były wyniki ankiety przeprowadzonej wśród kierowców w wieku 50 i więcej lat w celu poznania ich potrzeb szkoleniowych oraz przykłady dobrych praktyk krajów z całego świata.

Pakiet edukacyjny „Kierowca 50+” zawiera:
• program szkolenia. Program ma strukturę modułową. Składa się z 5 modułów:

Zobacz też: Jak chronić się przed nieprofesjonalnym warsztatem?

Moduł 1. Zmiany biologiczne i mentalne postępujące z wiekiem i ich wpływ na kierowanie pojazdem. Wpływ zmęczenia, leków, alkoholu i narkotyków na kierowanie pojazdem.
Moduł 2. Przepisy ruchu drogowego.
Moduł 3. Nowoczesna technika i technologia w pojeździe wspomagające kierowcę. Fizyka jazdy.
Moduł 4. Pierwsza pomoc ofiarom wypadków drogowych.
Moduł 5. Kierowanie pojazdem w ruchu miejskim.

Liczba godzin przewidzianych na realizację programu wynosi 10 x 60 minut, w tym 4 godziny zajęć teoretycznych (moduły 1, 2, 3) i 6 godzin zajęć praktycznych (moduły 4 i 5). Struktura modułowa programu umożliwia jego realizację w całości lub jako pojedyncze moduły/grupę modułów, w zależności od potrzeb słuchaczy i możliwości jednostki szkolącej.
Moduł 5. – Kierowanie pojazdem w ruchu miejskim, o ile będzie taka możliwość, może alternatywnie obejmować manewry, sytuacje i trasy wskazane przez osobę uczestniczącą w szkoleniu, po odbyciu zajęć w ramach pozostałych modułów.
• materiały dla wykładowców/instruktorów nauki jazdy obejmujące podręcznik oraz prezentacje w formie elektronicznej,
• materiały dla osób szkolonych (kierowców 50+) zawierające broszurę, kwestionariusze samooceny, ulotkę oraz wkładkę „Ważne informacje”.