Sprzęgło wielotarczowe

Tarcze cierne sprzęgła wielotarczowego są podobne do tarcz sprzęgła jednotarczowego. Aby jego moment obrotowy mógł być przeniesiony do skrzyni biegów, pomiędzy nimi znajdują się pośrednie tarcze stalowe, połączone z obudową sprzęgła i razem z nią się obracające. Z chwilą gdy wszystkie tarcze takiego sprzęgła zostaną ze sobą ściśnięte przez docisk sprzęgła, który nie różni się zbytnio od docisku sprzęgła jednotarczowego, i następnie dociśnięte do koła zamachowego, tarcze cierne połączone z wałkiem sprzęgłowym zaczną się obracać. W ten sposób obroty koła zamachowego zostają przeniesione przez wałek sprzęgłowy na wewnętrzne mechanizmy skrzyni biegów. Gdy nacisk na tarcze, wywoływany przez docisk sprzęgła, zostanie zmniejszony, tarcze odsuną się od siebie i nastąpi wysprzęglenie – silnik zostanie odłączony od skrzyni biegów.

Zaletą sprzęgła wielotarczowego jest zdolność do przenoszenia większych obciążeń z uwagi na rozłożenie się ciepłą, powstającego w sprzęgle, na wiele tarcz. Dzięki temu są one stosowane w samochodach ciężarowych oraz w niektórych osobowych z silnikami o dużych nadwyżkach mocy. Trwałość takiego sprzęgła jest wielokrotnie większa, niż sprzęgła jednotarczowego i może osiągnąć nawet milion kilometrów. Inną, nie mniej ważną zaletą jest znacznie większa elastyczność, niż sprzęgieł jednotarczowych, co rzutuje na komfort jazdy. Ponieważ sprzęgła tego rodzaju umożliwiają niezwykle płynne ruszanie i zmiany biegów bez szarpnięć, są chętnie stosowane w blokach napędowych autobusów. Ich zalety są okupione wyższą ceną, a także trudnościami związanymi z serwisem, ponieważ dla poprawnej pracy wszystkie czynności i późniejsze regulacje muszą być wykonane z należytą starannością i bardzo precyzyjnie. W przeciwnym wypadku tarcze sprzęgła będą pracowały nierówno, nierównomierne będzie ich zużycie, a na dodatek może zostać zaprzepaszczona jedna z głównych zalet, czyli możliwość płynnego ruszania.

Sprzęgła wielotarczowe są produkowane w dwóch wersjach: jako suche i jako mokre. Sprzęgła mokre są zanurzone w oleju; często jest to ten sam olej, którym jest napełniona skrzynia biegów. Są one stosowane najczęściej w motocyklach, ale także w mniejszych samochodach osobowych i w niektórych ciężarówkach.

Zobacz też: Sprzęgło