W której gminie podatnik zapłaci podatek od środków transportowych? Czy może wybrać tę, w której obowiązują niższe stawki?

• W której gminie podatnik zapłaci podatek od środków transportowych?
• Czy podatnik może wybrać gminę, w której obowiązują niższe stawki?
• A co w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w trackie roku?

Jak prawidłowo opłacić podatek od środków transportowych, gdy jest się osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą? W praktyce taka wątpliwość pojawia się często i ma związek z brzmieniem przepisów. Jak bowiem wynika z art. 9 ust. 7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, organem właściwym w sprawach podatku od środków transportowych jest co do zasady organ podatkowy, na którego terenie znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba podatnika. Jak należy to rozumieć? Czy trzeba brać pod uwagę miejsce zamieszkania, czy siedziby prowadzonej działalności? A może podatnik ma w tym zakresie wybór? Odpowiedź na to pytanie ma istotne znaczenie, bo wysokość podatku od środków transportowych może być w różnych gminach różna, a wybór pomiędzy miejscem zamieszkania, a siedzibą, jeśli znajdują się w dwóch różnych gminach, może mieć istotny wymiar finansowy.

W której gminie podatnik zapłaci podatek od środków transportowych?

Pierwszym pytaniem, na które warto w tej sytuacji udzielić odpowiedzi jest pytanie, jak rozumieć „miejsce zamieszkania”. Wiele osób nie zwraca uwagi na to, że nie jest to to samo, co „miejsce zameldowania”. Miejsce zamieszkania to w rozumieniu art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Ustalając je należy brać pod uwagę dwie przesłanki: przebywanie w sensie fizycznym w danej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. Dopiero łączne spełnienie tych warunków może prowadzić do wniosku, że określona osoba ma miejsce zamieszkania w konkretnej miejscowości. Jednak skoro miejsce zamieszkania nie jest powiązane z meldunkiem, to w jaki sposób organ podatkowy miałby je identyfikować? Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, poważne wątpliwości budzi to, na ile organ podatkowy może w ogóle ingerować w tę kwestię, tj. podważać fakt, że dana osoba mieszka pod wskazanym adresem. Jak wskazał WSA w Gliwicach, (…) organ musiałby w tym celu wykazać, że pod wskazanym adresem znajduje się budynek nie nadający się do zamieszkania, albo przedstawić dowody wskazujące na to, iż w tym miejscu nikt nie przebywał, albo przebywał sporadycznie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 697/24). Oznacza to, że organ podatkowy nie ma zbyt wielu możliwości by skutecznie wykazać, że miejsce zamieszkania podatnika znajduje się w innej lokalizacji, niż ta przez niego zadeklarowana.

Polecamy: Kalendarz 2026

Czy podatnik może wybrać gminę, w której obowiązują niższe stawki?

Sprawa może wydawać się jeszcze bardziej niejasna, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą. Organy podatkowe i sądy nie mają jednak w tym zakresie wątpliwości – kryterium decydującym o właściwości organu podatkowego w przypadku podatnika-osoby fizycznej, prowadzącej działalność gospodarczą, jest miejsce zamieszkania. Jak wskazał WSA w Gdańsku, Podkreślić należy, że organy w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej interpretacji pojęcia „miejsca zamieszkania” w ujęciu prawa cywilnego. Rację mają przy tym organy twierdząc, że w sprawie nie ma podstaw do twierdzenia, że podatnik prowadzi przedsiębiorstwo wielozakładowe lub jest podmiotem, w którego skład wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne. Tylko w takim przypadku właściwym byłby organ podatkowy, na terenie którego znajduje się zakład lub jednostka posiadająca środki transportowe podlegające opodatkowaniu (wyrok WSA w Gdańsku z 5 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 387/17). Oznacza to, że w przypadku podatnika, który jest osobą fizyczną prowadząca działalność gospodarczą na terenie innej gminy niż ta, w której posiada miejsce zamieszkania, organem właściwym w zakresie podatku od środków transportowych jest organ podatkowy miejsca zamieszkania, a podatnik nie ma możliwości dokonania w tym zakresie wyboru wedle własnego uznania. W konsekwencji więc nie może dokonać opodatkowania w gminie, w której okazałoby się to korzystniejsze finansowo.

Polecamy: Samochód w firmie

A co w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w trackie roku?

A jak prawidłowo postępować, gdy do zmiany miejsca zamieszkania dojdzie w trakcie roku podatkowego? Okolicznością, która może dodatkowo skomplikować sytuację podatnika podatku od środków transportowych w kontekście właściwości miejscowej organu podatkowego jest zmiana miejsca zamieszkania, do której dochodzi w trakcie roku podatkowego? W takim przypadku znajdzie zastosowanie zasada wynikająca z § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych, z którego wynika, że organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach podatku od środków transportowych dla podatników, którzy w trakcie roku podatkowego zmienili miejsce zamieszkania lub adres siedziby, wskutek czego właściwy stał się organ podatkowy inny niż dotychczasowy – jest organ podatkowy właściwy według miejsca zamieszkania lub adresu siedziby od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania lub adresu siedziby. Skąd organ powinien czerpać informacje o zajściu tego rodzaju zmiany? Na podstawie art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnik ma obowiązek odpowiednio skorygować deklarację w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby. Wyznaczony mu w tym zakresie przez ustawodawcę termin to 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności.