Kogo dotyczą kontrole i zasady ADR?

Ideą wprowadzenia przepisów prawa dotyczących zasad przewozu ładunków niebezpiecznych miała być poprawa naszego bezpieczeństwa.

Niestety w praktyce wygląda to zupełnie inaczej. W Polsce jest ok. 30 tys. podmiotów uczestniczących w operacjach transportowych z udziałem towarów niebezpiecznych. Na tak dużą grupę przypada 16 urzędników przyjmujących Sprawozdania Roczne z ich działalności. Trudno się oprzeć wrażeniu, ze system nadzoru nie działa prawidłowo.

Kto powinien kontrolować przewóz towarów niebezpiecznych

Dbałość o bezpieczeństwo mają zapewnić instytucje wyszczególnione w Ustawie o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz.U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1671). Ustawa ta w art. 29 wskazuje instytucje kontrolujące ADR w Polsce. Kontrolę przewozu drogowego towarów niebezpiecznych oraz wymagań związanych z tym przewozem, wykonują:

• inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego – na drogach, parkingach oraz na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne;

• funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej – na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne;

• policjanci – na drogach i parkingach;

• funkcjonariusze Straży Granicznej - na drogach i parkingach;

• inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy – na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne;

• funkcjonariusze służby celnej;

•  żołnierze Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych – w stosunku do pojazdów Sił Zbrojnych;

• uprawnieni pracownicy Państwowej Agencji Atomistyki – na parkingach oraz na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne;

• uprawnieni pracownicy Transportowego Dozoru Technicznego – na parkingach oraz na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne;

• uprawnieni pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska – na parkingach oraz na terenie przedsiębiorcy posiadającego towary niebezpieczne;

• uprawnieni pracownicy zarządów dróg - w miejscach określonych w ich Uprawnieniach.

W praktyce nie ma komu kontrolować

Instytucji wyznaczonych do kontroli jest sporo, ale jak wygląda w tych instytucjach wykonywanie obowiązku kontroli wynikającym z ww. ustawy o ADR-ach?

Otóż okazuje się, że niewiele służb ma na etacie osoby posiadające uprawnienia Państwowe do kontroli ładunków niebezpiecznych. Praktycznie takie uprawnienia posiadają pracownicy Inspekcji Transportu Drogowego i Państwowej Straży Pożarnej, natomiast pozostałe instytucje są ,,fikcją prawną"?

Pytając o to, jak wygląda kontrola, w odpowiedzi można usłyszeć, iż instytucje te posiłkują się innymi organami posiadającymi uprawnione osoby. Zadając kolejne pytanie - ile było takich wspólnych kontroli, nie można doczekać się odpowiedzi.

Część firm transportowych poza kontrolą

Idąc dalej i pytając czy kontrolowane są przedsiębiorstwa dokonujące operacji logistycznych z użyciem towarów niebezpiecznych natychmiast jest odesłanie do Inspekcji Transportu Drogowego, która to ma umocowania do przeprowadzenia kontroli na drodze i na terenie przedsiębiorstwa, ale nie załadowcy i rozładowcy, odbiorcy towaru niebezpiecznego!

Zgodnie w umową europejską o ADR (punkt 1.8.3.1) KAŻDE PRZEDSIĘBIORSTWO, którego działalność obejmuje transport towarów niebezpiecznych albo związane z nim pakowanie, załadunek, napełnianie lub rozładunek, powinno wyznaczyć jednego lub więcej doradców do spraw bezpieczeństwa w przewozie towarów niebezpiecznych, odpowiedzialnego za wspieranie działań zapobiegających zagrożeniom.

Karta charakterystyki 

Tak więc, czy za odbiorcę uważa się przedsiębiorstwo, które odbiera ładunek z towarami niebezpiecznymi po jego przybyciu, które jest na dokumencie przewozowym, czy na terenie którego dokonuje się operacji logistycznych z użyciem ADR?

Ta kwestia jest najtrudniejsza do określenia i rozpoznania przez organy kontrolne, gdyż transport może być nieprawidłowo, albo wcale nie oznakowany tablicami barwy pomarańczowej, na opakowaniach może brakować lub być zamieszczona nieprawidłowa nalepka, może brakować aktualnych atestów opakowań, albo są zamieszczone złe zapisy które mogą zacierać obraz z jaką dostawą mamy doczynienia, itp., itd..

Jednym z niezawodnych sposobów określenia towaru niebezpiecznego jest KARTA CHARAKTERYSTYKI pkt.14 , która to określa czy towar podlega ADR czy też nie, a najpewniej zapytać Doradcy DGSA, który to powie jak postępować.