Opodatkowanie świadczeń przyznawanych emerytowanym pracownikom

Jak wynika z przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako ustawa o PDOF), przychód stanowią otrzymane bądź postawione do dyspozycji pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Momentem powstania przychodu jest, co do zasady, moment rzeczywistego otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika pieniędzy lub innych wartości. Ustawa o PDOF rozróżnia uzyskiwane przez podatnika przychody z uwagi na poszczególne ich źródła, wyodrębniając m.in. przychody ze stosunku pracy oraz stosunków pokrewnych, jak również przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 ustawy o PDOF). Przysporzenia uzyskiwane przez byłych pracowników, pobierających już świadczenia emerytalne, należy rozpatrywać w kategorii przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PDOF. W świetle art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o PDOF, od należności uzyskiwanych z tego tytułu przewidziany został zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10%. W powyższych okolicznościach, zakład pracy przyznający świadczenie zobowiązany jest zasadniczo do pobrania kwot podatku w odpowiedniej wysokości (art. 41 ust. 4 ustawy o PDOF) oraz do przekazania ich na rzecz urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę płatnika (zakładu pracy) w terminie do 20 dnia miesiąca następującego, po miesiącu w którym pobrano podatek (art. 42 ust. 1 ustawy o PDOF). Na zakładzie pracy ciążą również obowiązki informacyjne w zakresie wystawienia deklaracji rocznej o zryczałtowanym podatku dochodowym PIT-8AR oraz przesłania deklaracji do ww. urzędu skarbowego w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym (art. 42 ust. 1a ustawy o PDOF).

Zwrócić należy jednakże uwagę, że nie każde świadczenie skierowane przez byłego pracodawcę do emerytowanych pracowników generuje powstanie obowiązku zapłaty podatku na gruncie ustawy o PDOF.

Zobacz też: Miejsce świadczenia usługi spedycji

Na podstawie regulacji art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PDOF, ustawodawca zwolnił z opodatkowania świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych (do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł). Zastosowanie ww. zwolnienia wymaga zatem spełnienia następujących przesłanek:

• osoba otrzymująca świadczenie powinna posiadać status emeryta bądź rencisty,
• świadczenie powinno wynikać ze stosunku pracy (lub stosunków pokrewnych) uprzednio łączącego tę osobę z zakładem pracy.

Ponadto zwolnieniu podlegają jedynie świadczenia do łącznej wysokości 2 280 zł w skali roku podatkowego.  Zwrócić należy również uwagę, że literalne brzmienie omawianego przepisu nie uzależnia możliwości zastosowania przedmiotowego zwolnienia od tego, by podmiotem wypłacającym świadczenie na rzecz emeryta bądź rencisty był wyłącznie podmiot będący dla niego byłym zakładem pracy, co potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 29.10.2015 r. (znak IPPB4/4511-1036/15-3/AK).

Zobacz też: Umorzenie wierzytelności w świetle ulgi za złe długi

W art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o PDOF przewidziano również zwolnienie z opodatkowania dotyczące zapomóg otrzymanych w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł. Przywołana regulacja pozwala na zwolnienie z opodatkowania świadczeń przyznanych w formie wsparcia finansowego dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Organy podatkowe podkreślają przy tym, że zwolnieniu na gruncie przywołanego przepisu, podlegają wyłącznie zapomogi wypłacone w związku z zaistnieniem okoliczności wskazanych przez ustawodawcę. Dla oceny dopuszczalności skorzystania z przywołanego zwolnienia konieczna jest prawidłowa interpretacja pojęć określających sytuacje, będące podstawą wypłaty zapomogi, jakich użyto w analizowanej regulacji. W tym celu posłużyć się można wykładnią dokonaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (interpretacja indywidualna z 25.07.2013 r., znak IPTPB1/415-280/13-5/KO), zgodnie z którą: „pod pojęciem „indywidualnego zdarzenia losowego” można rozumieć wszelkie nagłe, niespodziewane, pojedyncze zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć, a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności. Przez „klęskę żywiołową” rozumieć z kolei należy zdarzenie spowodowane niszczycielskim działaniem sił przyrody, jak powodzie, huragany, ulewne deszcze, uderzenia piorunów, gradobicie, itp. Z kolei przez długotrwała chorobę należy rozumieć chorobę wymagającą długotrwałego leczenia w sposób stały lub przez długi okres, mającą długotrwały przebieg."

Zobacz też: Kiedy warto outsourcować logistykę e-sklepu?

Dodać również należy, że w przypadku spełnienia przesłanek, określonych w jednym z przedmiotowych zwolnień, opodatkowaniu na zasadach wynikających z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o PDOF, podlegać będzie wyłącznie nadwyżka otrzymanych świadczeń ponad kwotę 2 280 zł w danym roku podatkowym.

Tekst: Aleksandra Kołc, Konsultant Podatkowy ECDDP Sp. z o.o.