Jakie są obowiązki spedytora dokonującego przewozu przesyłek skonsolidowanych

Może być ona stosowana zarówno w europejskiej sieci, np. przy wykorzystaniu transportu drogowego, jak i międzykontynentalnej, przy wykorzystaniu transportu lotniczego i morskiego. Dzięki temu możliwy jest przewóz mniejszych przesyłek na kliku paletach na odległych trasach, z zachowaniem korzystnych dla klienta warunków cenowych.

Najczęściej przesyłki od poszczególnych nadawców są przywożone do jednego miejsca, gdzie następnie są pakowane we wspólne kontenery, a potem dostarczane na lotnisko lub do portu i transportowane. Następnie dokonuje się rozdzielenia transportu, a przesyłki na paletach kierowane są do poszczególnych odbiorców jako tzw. przesyłki drobnicowe.

Dokumentacja wymagana przy przewozie przesyłek skonsolidowanych

Przewóz przesyłek skonsolidowanych dotyczy zarówno transportu drogowego, morskiego jak i lotniczego. Do każdej przesyłki drobnicowej, która podlega konsolidacji wystawia się odrębny list przewozowy. Wystawia się także jeden list zbiorczy dla wszystkich przewożonych przesyłek. W transporcie lotniczym skrótem MAWB określa się zbiorczy lotniczy list przewozowy dla przesyłek skonsolidowanych. List MAWB jest jednocześnie listem AWB.

Odpowiedzialność spedytora i przewoźnika

Odpowiedzialność spedytora czy przewoźnika dokonującego przewozu przesyłek skonsolidowanych za szkody powstałe w trakcie przewozu, zależy od rodzaju transportu jaki jest stosowany.

Przy przewozie towarów drogą lotniczą odpowiedzialność przewoźnika w razie zniszczenia, zaginięcia, uszkodzenia lub opóźnienia zgodnie z postanowieniami Konwencji z dnia 28 maja 1999 r. o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego sporządzonej w Montrealu, jest ograniczona do kwoty 19 SDR za kilogram towaru, chyba że nadawca w czasie oddawania towaru przewoźnikowi złożył specjalną deklarację interesu w dostawie i uiścił dodatkową opłatę, jeżeli jest ona wymagana. W takim przypadku przewoźnik obowiązany jest zapłacić kwotę nieprzewyższającą kwoty zadeklarowanej, chyba że udowodnił, że ta ostatnia przewyższa rzeczywisty interes nadawcy w dostawie.

---

W razie zniszczenia, zaginięcia, uszkodzenia lub opóźnienia części towaru lub jakiegokolwiek przedmiotu stanowiącego jego część, za podstawę do określenia kwoty ograniczającej odpowiedzialność przewoźnika przyjmuje się tylko całkowitą wagę pakunku lub pakunków, których szkoda dotyczy. Jeżeli jednak zniszczenie, zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie części towaru albo przedmiotu stanowiącego jego część ma wpływ na wartość innych pakunków objętych tym samym lotniczym listem przewozowym lub poświadczeniem nadania towaru całkowitą wagę takich pakunków bierze się również pod uwagę przy określaniu ograniczenia odpowiedzialności.

Jeśli chodzi o transport morski to zgodnie z postanowieniami Konwencji Międzynarodowej o ujednostajnieniu niektórych zasad dotyczących konosamentów istotnym ograniczeniem odpowiedzialności przewoźnika morskiego za uszkodzenie, stratę towaru w przewozie jest to, iż jeśli rodzaj i wartość towarów nie zostały zadeklarowane przez załadowcę przed załadowaniem i zamieszczone w konosamencie, to ani przewoźnik, ani statek nie są lub nie staną się z żadnym wypadku odpowiedzialni za jakiekolwiek straty lub uszkodzenia dotyczące towarów lub z nimi związane ponad kwotę stanowiącą równowartość 666,67 SDR za opakowanie lub jednostkę albo 2 SDR za kilogram wagi brutto towarów straconych lub uszkodzonych, w zależności od tego, co będzie wyższe. Ogólną kwotę należnego odszkodowania oblicza się przyjmując wartość towarów w miejscu i w czasie, w którym zostały lub powinny były zostać wyładowane ze statku.

Natomiast przewoźnik nie ma prawa do korzystania z powyższego przywileju ograniczenia odpowiedzialności, jeżeli zostanie udowodnione, że szkoda wynikła z działania lub zaniechania przewoźnika, których dopuścił się albo z zamiarem wyrządzenia szkody, albo też na skutek niedbalstwa i ze świadomością, że szkoda z tego prawdopodobnie wyniknie.
Odpowiedzialność przewoźnika świadczącego usługi międzynarodowego transportu drogowego towarów określają przepisy Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (CMR).

Przewoźnik odpowiada za całkowite lub częściowe zaginięcie towaru lub za jego uszkodzenie, które nastąpi w czasie między przyjęciem towaru a jego wydaniem, jak również za opóźnienie dostawy. Przewoźnik jest zwolniony od tej odpowiedzialności, jeżeli zaginięcie, uszkodzenie lub opóźnienie spowodowane zostało winą osoby uprawnionej, jej zleceniem nie wynikającym z winy przewoźnika, wadą własną towaru lub okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. Jednakże górną granicę odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przewóz międzynarodowy towarów określa art. 23 ust 3 Konwencji CMR.

Odszkodowanie jakie przewoźnik obowiązany jest zapłacić za uszkodzenie towaru nie może przekraczać 8,33 jednostki rozrachunkowej (SDR - od ang. Special Drawing Rights) za 1 kilogram brakującej wagi towaru brutto.

W przypadku świadczenia przez przewoźnika usług transportu drogowego krajowego odpowiedzialność przewoźnika jest uregulowana przepisami ustawy z dnia z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe. Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytek lub uszkodzenie przesyłki powstałe od przyjęcia jej do przewozu aż do jej wydania oraz za opóźnienie w przewozie przesyłki.

Istotne dla określenia zakresu odpowiedzialności spedytora czy przewoźnika dokonującego przewozu przesyłek skonsolidowanych jest ustalenie na jakim etapie transportu powstało uszkodzenie. Ma to szczególne znaczenie, gdy łączy się poszczególne rodzaje transportu, np. transport morski z drogowym, bądź lotniczy z drogowym.