TSL na rynku międzynarodowym? To ogromne wyzwanie: różne systemy opłat drogowych, ceny paliw, standardy emisyjne, waluty czy przepisy o czasie pracy kierowców. Nie obędzie się bez cyfryzacji

• TSL na rynku międzynarodowym
• Jakie są największe wyzwania ekspansji międzynarodowej w branży TSL?
• Precyzyjna kontrola kosztów w transporcie międzynarodowym
• Złożony system opłat drogowych
• Cyfrowy pomiar czasu pracy kierowców
• Rozwój TSL zależy od cyfryzacja procesów

TSL na rynku międzynarodowym

TSL należy do najaktywniejszych branż na rynku międzynarodowym. Aż 58 proc. polskich firm transportowych działa za granicą – znacznie więcej niż z pozostałych sektorów gospodarki[1]. Nasi przewoźnicy ugruntowali sobie silną pozycję w Europie. Wykonują obecnie 20 proc. pracy przewozowej w Europie, a tym samym wyprzedzili Niemcy – dotychczasowego lidera transportu drogowego[2]. Operacje międzynarodowe napędzają rozwój, ale wiążą się z dużą złożonością operacyjną. Wyzwanie stanowią różne systemy opłat drogowych, ceny paliw czy inne regulacje w zakresie rozliczeń kierowców w poszczególnych krajach. Firmy potrzebują narzędzi integrujących dane z wielu źródeł, aby móc przewidywać opłacalność kontraktów i się rozwijać. Z badań wynika, że zdecydowana większość polskich MŚP (87 proc.) ocenia cyfryzację jako istotną dla przyszłej rentowności firmy. Jest to drugi najwyższy wynik w Europie[3]. Przewoźnicy podzielają ten pogląd, traktując cyfryzację coraz bardziej priorytetowo[4].

Jakie są największe wyzwania ekspansji międzynarodowej w branży TSL?

Ekspansja zagraniczna jest naturalnym etapem rozwoju większości firm TSL. Jednak działalność poza granicami kraju to ogromne wyzwanie, wynikające z wysokich i ciągle rosnących kosztów operacyjnych oraz złożoności i odmienności procedur w poszczególnych państwach. Przewoźnik działający w wielu krajach mierzy się z różnymi systemami opłat drogowych, cenami paliw, standardami emisyjnymi, walutami czy przepisami z zakresu czasu pracy kierowców. Musi on – w coraz bardziej skomplikowanej rzeczywistości transgranicznej – przewidywać rentowność zleceń i mierzyć się z niskimi marżami, charakterystycznymi dla branży TSL. Jak zauważa Kamil Wolański, Kierownik Działu Ekspertów z Grupy Eurowag, transport międzynarodowy stawia przed przewoźnikami zupełnie inny zestaw wyzwań niż przewóz krajowy.

- Skala formalności rośnie wielokrotnie. Oprócz podstawowych zadań, dochodzą przepisy o delegowaniu kierowców, zgłaszanie kierowców, zagraniczne płace minimalne, bardzo dokładna ewidencja czasu pracy czy obowiązek archiwizacji dokumentów nawet kilka lat wstecz. Jedna pomyłka może oznaczać karę liczoną w tysiącach euro. Zmienia się też kultura pracy kierowcy. Bariery językowe, kontrole i presja czasu sprawiają, że część kierowców może ograniczać się do krajowego transportu. Przewoźnika czekają też znacznie większe koszty operacyjne: od myta i paliwa, przez strzeżone parkingi, po obowiązkowe noclegi kierowcy poza kabiną i nieprzewidziane awarie, z dala od bazy. Jeden błąd w kalkulacji może „zjeść” cały zysk. Transport międzynarodowy wymaga więc lepszego sprzętu, dobrej organizacji i dużej dyscypliny. Nie da się go wykonywać na oko - zaznacza Kamil Wolański, Kierownik Działu Ekspertów w Grupie Eurowag.

Precyzyjna kontrola kosztów w transporcie międzynarodowym

Z kolei Tomasz Czyż, Główny Ekspert ds. rozwiązań technologicznych z Grupy Eurowag zauważa, że ekspansja międzynarodowa wiąże się z precyzyjną kontrolą kosztów. - Osoby, które odpowiadają w firmie za planowanie tras zagranicznych, zawieranie kontraktów i ustalanie cenników, muszą opierać swoje decyzje na twardych danych i rzetelnych raportach. Umiejętność dokładnego pomiaru kosztów, bieżącego reagowania na sytuacje na trasie, monitorowania czasu pracy kierowców czy przewidywania opłacalności zleceń zapewnia przewoźnikowi silną pozycję. Dlatego przy działalności transgranicznej standardem powinna być cyfryzacja. Trudno wyobrazić sobie efektywne operacje międzynarodowe bez technologii i automatyzacji procesów, zwłaszcza, że branża transportowa zmieniła się również w ostatnim czasie. Obecnie wobec przewoźników rosną wymagania dotyczące raportowania śladu węglowego. Aby spełnić oczekiwania potencjalnych partnerów, a tym samym zyskać większy dostęp do przetargów, dobrym rozwiązaniem jest tankowanie odnawialnego oleju napędowego – HVO100. Co istotne, można go stosować do standardowych pojazdów, zasilanych dieslem, a dzięki temu ograniczyć emisję dwutlenku węgla aż o 90 proc. bez wymiany floty – mówi Tomasz Czyż.

Złożony system opłat drogowych

Różnice w krajowych systemach opłat drogowych zostały wzmocnione dyrektywą UE 2022/362 (rewizja Eurovignette). Przewidzianych jest do pięciu klas emisji CO₂ z odmiennymi stawkami w poszczególnych państwach. Konieczność różnicowania opłat drogowych mnoży punkty danych do kontroli na trasach międzynarodowych. Przewoźnicy muszą radzić sobie z rosnącym obciążeniem administracyjnym i zwiększonym ryzykiem błędów rozliczeniowych.

- Działalność w wielu krajach oznacza konieczność bycia na bieżąco z innymi stawkami za przejazdy przez Europę, a także wymaga znajomości różnorodnych przepisów i modeli rozliczeń w poszczególnych miejscach. Bez profesjonalnego doradztwa i wyposażenia się w technologię, przewoźnik może szybko stracić kontrolę nad rzeczywistymi kosztami, a także popełnić błędy, które mogą go wiele kosztować. W takiej sytuacji ekspansja międzynarodowa może okazać się bardzo ryzykowna. Dlatego spedytorzy, dyspozytorzy, jak i również kierowcy jeżdżący za granicę, coraz chętniej korzystają z rozwiązań wspierających rozliczanie opłat drogowych. Systemy klasy TMS pozwalają kalkulować opłaty drogowe, uwzględniając wymiary pojazdu czy klasę emisji spalin, a dzięki zintegrowaniu ich z systemami telematycznymi możliwe jest przesyłanie tych informacji szybko do kierowcy. W ten sposób technologia pomaga w ograniczeniu zbędnych kilometrów. Z kolei EVA jest narzędziem do zarządzania opłatami drogowymi w standardzie EETS (Europejskiej Usługi Opłaty Elektronicznej), co oznacza, że za jej pomocą można opłacić myto za przejazd przez kilkanaście krajów UE – komentuje Tomasz Czyż, Główny Ekspert ds. rozwiązań technologicznych, Grupa Eurowag.

Cyfrowy pomiar czasu pracy kierowców

Różnice w przepisach i praktykach kontrolnych w poszczególnych krajach sprawiają, że ręczne zarządzanie danymi z tachografów byłoby nie tylko trudne i czasochłonne, ale także obarczone dużym ryzykiem błędu, a w przypadku dużych flot – praktycznie niewykonalne. Dlatego codziennymi narzędziami w pracy spedytorów stały się narzędzia automatyzujące monitorowanie czasu pracy kierowców. Technologie nie tylko umożliwiają spełnienie wymogów prawnych, ale również wspierają optymalne wykorzystanie floty.

– Analiza czasu pracy i rozliczanie wynagrodzeń kierowców to jeden z najbardziej wrażliwych obszarów w transporcie międzynarodowym. W poszczególnych krajach UE obowiązują zupełnie różne zasady naliczania płac sektorowych. Pomyłki wiążą się z ryzykiem wysokich kar oraz utratą kontraktów. Aby precyzyjnie rozliczać czas pracy kierowców oraz naliczać ich wynagrodzenia zgodnie z zagranicznymi regulacjami, potrzebne są narzędzia i oparte na nich usługi- jak OCRK i system 4Trans, który pozwala na zarządzanie czasem pracy kierowców, uwzględniając, m.in. kraj wykonywania pracy, rodzaj przewozu czy obowiązujące stawki. Jego integracja z telematyką GBox umożliwia automatyczne pobieranie danych z tachografów i kart kierowców, ograniczając ręczne operacje i redukując ryzyko kosztownych błędów. Technologie stanowią więc niezbędne wsparcie w rentownym i legalnym wykonywaniu transportu międzynarodowego – dodaje Kamil Wolański, Kierownik Działu Ekspertów w Grupie Eurowag.

Rozwój TSL zależy od cyfryzacja procesów

Polscy przedsiębiorcy są otwarci na transformację cyfrową. Bez inwestycji w technologie cyfrowe firma ryzykuje utratą konkurencyjności zarówno na rynku międzynarodowym, jak i krajowym. Z badań wynika, że aż 57 proc. młodych i 42 proc. doświadczonych przedsiębiorców uważa technologie cyfrowe za niezbędne w prowadzeniu działalności[5]. Polscy przewoźnicy nie zwalniają tempa w cyfrowej ewolucji – wydatki na technologie są traktowane coraz bardziej priorytetowo, a w ciągu najbliższych 5 lat ponad połowa firm transportowych planuje zainwestować w cyfryzację procesów[6].

Dla polskich firm TSL, które rozwijając działalność międzynarodową, technologie są kluczowym narzędziem kontroli i optymalizacji kosztów oraz ograniczania ryzyka. Zintegrowane rozwiązania cyfrowe pomagają zmniejszyć błędy operacyjne, poprawić przejrzystość przepływów finansowych i chronić niskie marże.

• ^{[1] Polski Instytut Ekonomiczny, Tygodnik Gospodarczy PIE, nr 34/2024, s. 8}
• ^{[2] Transport i Logistyka Polska, SpotaData, Transport drogowy w Polsce 2024/2025, s. 24,}
• ^{[3] Raport home.pl i Grupy IONOS, Digitalizacja polskiego sektora MŚP, Potencjał i wyzwania 2025, s. 6}
• ^{[4] Transport i Logistyka Polska, SpotaData, Transport drogowy w Polsce 2024/2025, 59-60}
• ^{[5] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Raport z Badania Przedsiębiorczości. GEM. Polska 2024, s. 68-72}
• ^{[6] Transport i Logistyka Polska, SpotaData, Transport drogowy w Polsce 2024/2025, s. 59-60}

Źródło: Eurowag