Czynności, które powinien podejmować prokurator wobec piratów drogowych – wytyczne

• Negatywna ocena zachowania kierowców
• Ustalenia dotyczące sprawcy
• Dolegliwości dla sprawcy
• Nadzór prokuratora nad wykonanie wyroku

Przyczyną wydania wytycznych jest coraz częstsze popełnianie przez kierowców przestępstw w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych, mimo orzeczonego w tym zakresie zakazu oraz cofnięcia uprawnień do kierowania nimi. Sądowy zakaz prowadzenia pojazdów jest najczęściej orzekany przez sąd w stosunku do kierowców, którzy zasiedli za kółkiem po spożyciu alkoholu albo środka podobnie działającego jak alkohol. Natomiast głównym powodem cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów przez starostę jest przekroczenie 24 punktów karnych w ciągu 5 lat (lub 20 przez młodych kierowców).

Negatywna ocena zachowania kierowców

Osoby łamiące przepisy w tym zakresie nie tylko lekceważą porządek prawny, ale i stwarzają zagrożenie na drodze. Do przestrzeni publicznej coraz mocniej przebijają się informacje o sprawcach tragicznych w skutkach wypadkach drogowych które z uwagi na sądowy zakaz prowadzenia pojazdów albo cofnięcie uprawnień za kółko wsiąść nie powinni. Zgodnie z wytycznymi należy zadbać o to aby w środkach masowego przekazu pojawiały się rzetelne informacje związane ze sprawami będącymi w zainteresowaniu opinii publicznej, z każdorazowym przypomnieniem o obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Ustalenia dotyczące sprawcy

W pierwszej kolejności prokurator prowadzący sprawcę powinien niezwłocznie ustalić, czy przeciwko danej osobie toczą się postępowania o podobnego typu czyny i jeśli ma to miejsce dążyć do połączenia wszystkich postępowań, niezależnie od miejsca ich prowadzenia. W toku postępowania należy dążyć do ustaleń czy sprawca naruszył i nadal narusza przepisy o bezpieczeństwie w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Jeśli konieczne jest uzyskanie informacji co do właściwości i warunków osobistych, a także dotychczasowego sposobu życia podejrzanego należy rozważyć zarządzenie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W aktach powinny się znaleźć orzeczenia sądów o zakazie prowadzenia pojazdów lub decyzje właściwego organu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, ewentualnie inne orzeczenia dokumentujące skazanie za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji oraz ukarania za wykroczenia, a także wszelkie wyroki na podstawie których dana osoba została skazana na karę pozbawienia wolności.

Dolegliwości dla sprawcy

W każdym przypadku należy rozważyć możliwość dokonania zabezpieczenia majątkowego wykonania grożących sprawcy kar, które powinno być zasadą w sytuacji, gdy sprawca uprzednio orzeczonych względem niego kar i środków o charakterze majątkowym nie wykonał dobrowolnie. Pojazd, który może być przedmiotem zabezpieczenia majątkowego nie mogą być oddane na przechowanie podejrzanemu. Prokurator powinien zadbać o to, aby w akcie oskarżenia znalazła się nie tylko kara, ale i inne dolegliwości które powinny się wiązać dla sprawcy z dokonanym przez niego czynem – środki karne, przepadek, środki kompensacyjne, obciążenie kosztami postępowania.

Wniosek o orzeczenie kary innej niż pozbawienie wolności bez warunkowego zawieszenia może być złożony tylko wyjątkowo, jeśli kierowca naruszył zakaz prowadzenia pojazdów:

• orzeczony dożywotnio,
• wynikający z więcej niż jednego orzeczenia sądowego,
• będąc uprzednio skazany za niestosowanie się do zakazu prowadzenia pojazdów.

Analogicznie o taką karę powinien wnioskować prokurator, gdy sprawca naruszył więcej niż jeden przepis tj. kierujący pojazdem mimo sądowego zakazu uprzednio spożywał alkohol lub używał środków działających podobnie jak alkohol.

Zaakceptowanie wniosku podejrzanego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy powinno zostać co do zasady poprzedzone osobistym przesłuchaniem sprawcy przez prokuratora. Prokurator co do zasady ma obowiązek wnieść sprzeciw lub apelacje, jeśli sąd skazał oskarżonego na karę pozbawienia wolności albo grzywny.

Nadzór prokuratora nad wykonanie wyroku

Prokurator powinien również czuwać nad sposobem wykonania kary i środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Dodatkowo jeśli prokurator ustali, iż sprawca był uprzednio skazany za co najmniej jedno z przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji powinien ustalić czy i w jaki sposób wykonywane są wobec niego kary i w zależności od poczynionych ustaleń wnieść o:

• zarządzenie wykonania kary,
• odwołania warunkowego zwolnienia, odroczenie wykonania kary lub przerwy w wykonaniu kary,
• uchylenie zezwolenia na odbywanie kary w systemie dozoru elektronicznego tudzież sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów.