Tłok

Tłok stanowi jedyną ruchomą ścianę komory spalanie silnika spalinowego. Jego głównym zadaniem jest przeniesienie energii, wytworzonej poprzez spalenie się mieszanki paliwowo-powietrznej, na układ korbowy silnika, z którego poprzez wał korbowy, sprzęgło i skrzynie biegów dotrze ona do kół pojazdu.

Tłok silnika musi charakteryzować się bardzo dużą wytrzymałością mechaniczną i odpornością na pojawiające się udarowo obciążenia mechaniczne oraz na długotrwałe obciążenia termiczne. Ponadto tłok musi być tak skonstruowany, aby skutecznie odprowadzał ciepło z denka do znacznie od niego chłodniejszych ścian cylindra.

Typowy tłok silnika z zapłonem iskrowym składa się ze wspomnianego denka, pod którym znajduje się tzw próg ogniowy, który ogranicza możliwość docierania płomienia powstającego w procesie spalania, do pierścieni tłokowych. Poniżej progu ogniowego znajduje się część (strefa) pierścieniowa, gdzie w specjalnie wytoczonych kanałach są osadzane pierścienie tłokowe, Poniżej nich znajduje się część prowadząca tłoka, zwana także płaczem tłoka, która ma za zadanie utrzymywanie tłoka we właściwym położeniu w cylindrze i równoczesne przekazywanie bocznego nacisku tłoka na ścianki cylindra. Z tego powodu część ta ma znacznie większe rozmiary od pozostałych. W jej górnych, bliższych denku tłoka partiach znajdują się dwa prostopadłe do osi tłoka, współosiowe otwory piast, w które wciska się sworzeń tłokowy, łączący wahliwie korbowód z tłokiem. Piasty są połączone z denkiem tłoka dodatkowym użebrowaniem, zwiększającym zarówno wytrzymałość mechaniczną tej części tłoka, jak i chłodzenie jego denka.

W kanałach części pierścieniowej tłoka umieszcza się pierścienie tłokowe, z których górne mają za zadanie maksymalne uszczelnienie komory spalania, zaś najniższy, zwany zgarniającym, który usuwa resztki zużytego oleju ze ścianek cylindra. Współczesne tłoki silników spalinowych robi się ze stopów lekkich, zawierających obok aluminium spory dodatek krzemu, dzięki któremu tłok ma znacznie mniejszą rozszerzalność cieplną, niż bez tego dodatku.

Tłoki w nowoczesnych silnikach mają bardzo skomplikowaną budowę, wynikającą z konieczności uzyskania właściwej wytrzymałości mechanicznej, stworzenia komory spalania o najkorzystniejszym kształcie, a także dla zmniejszenie różnic pomiędzy współczynnikiem rozszerzalności cieplnej żeliwnych ścianek cylindra i aluminiowego tłoka.

Zobacz też: Stopień sprężania silnika spalinowego