Przepadek pojazdu – kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich

• Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich
• Argumenty podniesione w kasacji

Sąd Rejonowy uznał winę kierowcy w zakresie prowadzenia pojazdu pod wpływem środków odurzających, bez wymaganych uprawnień, a także niestosowanie się do sądowego zakazu prowadzenia pojazdu. W związku z powyższymi czynami sąd wymierzył oskarżonemu karę grzywny, orzekł o zakazanie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres trzech lat i przepadek samochodu, którym się poruszał na rzecz Skarbu Państwa. Wyrok się uprawomocnił.

Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich

RPO zaskarżył wyrok w części dotyczącej przepadku pojazdu. Wskazał, że sąd nie wyjaśnił wszystkich okoliczności związanych z tym kto był właścicielem samochodu. Poczynienie pełnych ustaleń odnośnie prawa własności auta było podstawową kwestią przy zastosowaniu kary jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa.

Argumenty podniesione w kasacji

Oskarżony podczas postępowania przygotowawczego oświadczył, że jest właścicielem samochód, który następnie był przedmiotem przepadku i został objęty zabezpieczeniem majątkowym. Następnie wszakże kierowca deklarował, że nie posiada majątku. Mimo tych różnych informacji sąd nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie. Do akt sprawy nie pozyskano danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców czy dokumentów, które umożliwiłyby ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości kto jest właścicielem auta. Sąd rozstrzygając w zakresie przepadku pojazdu oparł się wyłącznie na oświadczeniu oskarżonego nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Natomiast dopiero podczas postępowania wykonawczego okazało się, że właścicielem samochodu jest ojciec skazanego. Informacje te wynikały z dowodu osobistego oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Taką sytuację potwierdził również właściciel auta wskazując, że pojazd kupił z własnych środków, a syn korzystał z niego czasami.

Rzecznik zwrócił uwagę, że tym samym doszło do orzeczenia przepadku pojazdu mimo braku podstawy faktycznej i prawnej, iż samochód stanowił własność kierowcy. Dodatkowo zwrócił uwagę że od 29 stycznia 2026 roku nie stosuje się powyższego przepisu jeśli w czasie popełnienia czynu auto nie stanowiło wyłącznej własności sprawcy, przewidując orzeczenie nawiązki. Jednak uregulowanie to nie może być zastosowane w sprawie stanowiącej przedmiot kasacji.