Wał korbowy

Zadaniem wału korbowego jest zamienienie ruchów posuwisto-zwrotnych tłoków i wahadłowego korbowodów na ruch obrotowy koła zamachowego, skąd poprzez sprzęgło, skrzynię biegów i elementy układu napędowego zostanie przekazany na koła.

Wał korbowy składa się z wielu elementów. Tworzą one zazwyczaj monolit, choć są także wały składane z wielu elementów, zwłaszcza w silnikach dwusuwowych. Zakończenia wału oraz miejsca jego podparcia stanowią czopy główne. Leżą one zawsze w osi podłużnej wału, w przeciwieństwie do czopów korbowych, które znajdują się zawsze poza tą osią. Ważnymi elementami każdego wału korbowego są przeciwciężary. Stosuje się je w celu częściowego zrównoważenia sił odśrodkowych, wywoływanych obracającymi się masami układu korbowego. Dzięki temu obciążenia łożysk głównych wału nie są tak duże, jak w przypadku gdyby te przeciwciężary nie istniały. Przeciwciężary mogą stanowić monolit z wałem korbowym albo mogą być do niego przykręcane.

Liczba punktów podparcia wału korbowego, a tym samym liczba jego głównych łożysk ma dla poprawnej pracy i trwałości silnika zasadnicze znaczenie. W starszych konstrukcjach wałów silników z zapłonem iskrowym rozmieszczano je co drugi cylinder, jedynie w silnikach z zapłonem samoczynnym stosowano punkty podparcia pomiędzy wszystkimi cylindrami. Od wielu lat takie rozwiązanie stosuje się we wszystkich rodzajach silników.

Odwiedź nasz serwis Eksploatacja auta

Ważnym elementem wału korbowego jest czop oporowy. Stosuje się go w celu przeciwstawienia się sile osiowej, powstającej przy wyciskaniu sprzęgła. Zwykle jest to czop najbliższy koła zamachowego, choć w konstrukcjach silników z wałkiem rozrządu napędzanym łańcuchem czop oporowy znajduje blisko przodu silnika, aby utrudnić wydłużanie się w tym kierunku wału pod wpływem ciepła. Jest to istotne, ponieważ łańcuch napędzający wałek rozrządu pracuje źle gdy współpracujące z nim koła zębate są wzajemnie przekoszone.

Na całej długości wału silnika czterosuwowego znajduje się wywiercony kanał, którym jest tłoczony olej, smarujący łożyska i panewki korbowodowe. W małych silnikach dwusuwowych, smarowanych olejem dodawanym do paliwa, istnienie takiego kanału jest nieuzasadnione.

Zobacz też: Dodatki uszlachetniające do paliw