Układ kierowniczy

Układ kierowniczy jest zespołem elementów, którego zadaniem jest zamienianie woli kierowcy na kierunek ruchu pojazdu. Bez niego nie byłoby możliwe ani wykonywanie zaplanowanych skrętów, ani jazda na wprost. Elementarny układ kierowniczy składa się z zaledwie kilku elementów. Są to: kierownica z kolumną, przekładnia kierownicza, drążki kierownicze i zwrotnice. W nowoczesnych samochodach oraz w lepszych modelach starych typów samochodów oraz w samochodach ciężarowych przekładnia kierownicza jest sprzęgnięta z urządzeniem wspomagającym, dzięki któremu kierowca może wkładać mniej siły w manewrowanie pojazdem.

Od wielu lat najczęściej spotyka się w samochodach przekładnie kierownicze śrubowo-kulowe, ślimakowe, ślimakowe ze ślimakiem globoidalnym oraz wychodzące z użycia najmniej skomplikowane ze wszystkich przekładnie zębatkowe, czyli popularne maglownica.

Każdy z typów przekładni ślimakowych składa się ze ślimaka, czyli zębatki napędzającej i ze ślimacznicy, czyli koła zębatego, na które przenoszone są obroty ślimaka. Oś ślimaka jest zawsze prostopadła do osi ślimacznicy, co powoduje, że tego rodzaju przekładnie są ze swojej natury przekładniami jednokierunkowymi, w których ruch kierownicy może być przenoszony na drążki kierownicze i koła, natomiast bezpośrednie poruszanie zwrotnicami kół jest w praktyce niemożliwe. Z prymitywnymi przekładniami ślimakowymi mamy do czynienia między innymi w instrumentach strunowych, gdzie służą do regulacji naciągu strun.

Odwiedź nasz serwis Eksploatacja auta

Przekładnia zębatkowa składa się z listwy zębatej i zębnika, połączonego sztywno z kolumną kierownicy. Obroty kierownicy przenoszone są za pośrednictwem zębnika na listwę zębatą; w ten sposób ruch obrotowy jest zamieniany na ruch posuwisty. Listwa zębata jest połączona z drążkami kierowniczymi, a te za pośrednictwem przegubów kulowych ze zwrotnicami. Luzy, jakie powstają w takiej przekładni reguluje się bardzo łatwo. Luz pomiędzy zębami zębnika i listwy kasuje się przy pomocy tulei mimośrodowej, jaka znajduje się na osi zębnika i jest dostępna z zewnątrz przekładni. Luz osiowy zębnika reguluje się specjalną śrubą oporową, która znajduje się w osi kolumny kierownicy, na jej przedłużeniu.

Zobacz też: Ząbkowanie opon