Narzędzia. Wkrętaki

Wkrętaki, zwane także niezbyt poprawnie śrubokrętami są podstawowymi narzędzia warsztatowymi, używanymi do wielu różnych prac, głównie do odkręcania i dokręcania różnego rodzaju wkrętów.

Typowy wkrętak składa się z odpowiednio ukształtowanej rączki – rękojeści, w której jest osadzony pręt metalowy, zwykle stalowy, z końcówką, dopasowaną do danego rodzaju wkrętu. Są także wkrętaki specjalistyczne, wykonane w całości z tworzywa sztucznego, włókna węglowego lub z metalu nieżelaznego. Bardzo popularne są wkrętaki z wymiennymi końcówkami, osadzanymi w gniazdach zatrzaskowych lub magnetycznych. Istnieją także wkrętaki półautomatyczne, w których pręt (trzpień) z osadzoną na nim końcówką roboczą jest połączony z rękojeścią gwintem o bardzo dużym skoku, dzięki czemu pręt obraca się pod wpływem nacisku, wywieranego na rączkę. Wkrętaki taki mają działanie jednokierunkowe – służą jedynie do wkręcania.

Podobnie działają wkrętaki elektryczne, nazywane także wkrętarkami, ale są one dwukierunkowe – służą zarówno do wkręcania jak i wykręcania wkrętów. Oddzielnym typem są wkrętaki udarowe, do odkręcania zapieczonych wkrętów. Znajdujący się w nich mechanizm powoduje zamianę siły uderzeń młotka w główkę wkrętaka na ruch obrotowy, co umożliwia wykręcenie wkrętu, kiedy zawiodły inne metody. Można je używać, po zmianie kierunku obrotów, także do bardzo mocnego dokręcania wkrętów.

Odwiedź nasz serwis Eksploatacja auta

Różnorodność końcówek wkrętaków wynika z tego, iż w technice stosuje się wkręty o specjalnym przeznaczeniu, samocentrujące lub z łbami odpornymi na uszkodzenia, które mają nacięcia o bardzo różnych kształtach i wielkościach. Epoka wkrętów z pojedynczym nacięciem prostym odchodzi w niepamięć. Nietypowe kształty nacięć na wkrętach mają także za zadanie utrudnienie lub uniemożliwienie ich wykręcenia niepowołanym osobom, o ile nie są one posiadaczami wkrętaka z odpowiednią końcówką. Są to więc w pewnym sensie prymitywne zamki, których otwarcie wymaga posłużenia się odpowiednim kluczem.

Zobacz też: Układ smarowania silnika