Narzędzia: gwintowniki, narzynki

Podczas prac warsztatowych bardzo przydatnymi narzędziami są gwintowniki i narzynki. Służą one nie tylko do wykonywania nowych gwintów, ale także do naprawiania gwintów niezbyt mocno uszkodzonych, np. podczas wybijania mocno zapieczonych śrub i sworzni w zawieszeniu. Gwintownik z wyglądu przypomina śrubę lub wkręt bez łba. Zamiast niego ma koniec zaszlifowany w formie kwadratu. Od normalnego wkrętu odróżnia go zarówno kształt gwintowanej części, która jest lekko stożkowa, oraz podłużne szerokie nacięcia tej części, służące do usuwania wiórów powstających podczas gwintowania.

Ponieważ wykonane z bardzo twardej stali gwintowniki są łamliwe, zazwyczaj do gwintowania używa się dwóch lub trzech, z których pierwszy (oznaczony pojedynczą kreską na trzpieniu) ma mniejszą średnicę, niż kolejne i służy do zapoczątkowania nacinania gwintu. Z uwagi na mniejszą średnicę usuwa on bardzo mało materiału z gwintowanego otworu, dzięki czemu praca nim nie wymaga użycia siły, mogącej go zniszczyć. Ostatni w komplecie, najgrubszy z trzema kreskami na trzpieniu lub bez kresek, jest gwintownikiem kalibrującym, po użyciu którego wykonany gwint otrzymuje postać, przewidzianą w normach.

Odwiedź nasz serwis Eksploatacja auta

Odmianą gwintowników, służącą do szybkiego, jednorazowego gwintowania, są gwintowniki maszynowe.

Do wykonywania lub naprawiania gwintów zewnętrznych służą narzynki. Są to krążki z bardzo twardej stali z czterema otworami, z których trzy znajdują się symetrycznie na obrzeżach czwartego, z naciętym wewnątrz gwintem. Boczne otwory pełnią identyczną funkcję, jak podłużne nacięcia gwintowanej części gwintownika, czyli służą do usuwania wiórów, powstających podczas gwintowania. Do gwintowania ręcznego są konieczne specjalne pokrętki, z reguły o dwóch ramionach, w których mocuje się gwintowniki lub narzynki. Dzięki nim można swobodnie obracać gwintownikami i narzynkami, bez ryzyka przekoszenia wykonywanego gwintu.

Podczas gwintowania należy smarować powierzchnie, na których ma być nacięty lub naprawiony gwint, gęstym olejem lub smarem półpłynnym, co znacznie ułatwi gwintowanie i wpłynie pozytywnie na jakość gwintu.

Zobacz też: Amortyzatory. Zasada działania, budowa, rodzaje.