Klucz nasadowy

Klucze nasadowe należą do podstawowych narzędzi, służących do napraw samochodów. Z uwagi na swoją budowę są przydatne zwłaszcza do odkręcania zapieczonych śrub i nakrętek.

Klucze nasadowe, a w zasadzie ich robocze końcówki, czyli nasadki mają kształt walca lub dwóch walców o podobnej wysokości, połączonych ze sobą osiowo. Wewnątrz znajdują się wyfrezowane osiowo dwa otwory. Jeden ma kształt i wymiary odpowiadające rozmiarom łbów śrub i nakrętek, do których klucz będzie używany. Otwór ten jest albo sześciokątny, albo dwunastokątny. Sześciokątny może przenosić większe siły, ale jest niewygodny w użyciu w miejscach ciasnych, trudnodostępnych, gdzie nie można wykonywać pełnych obrotów pokrętką. Po drugiej stronie nasadki znajduje się otwór kwadratowy, służący do osadzenia pokrętki, lub jej przedłużki. Aby użytkownik mógł obracać kluczem z dostateczną siłą, pokrętka jest wyposażona w przetyczkę, zwykle osadzoną suwliwie, aby można było ją używać bądź jednostronne, bądź dwustronnie. Zaawansowane pokrętki są wyposażone w mechanizmy zapadkowe, pozwalające na obracania kluczem bardzo krótkimi ruchami, bez potrzeby wykonywania pokrętką pełnych obrotów.

Przedłużki kluczy nasadowych są albo sztywne, albo łamane, w których wykorzystuje się zasadę prostego przegubu Kardana, dzięki czemu pokrętkę można odchylić o pewien kąt, co ułatwia odkręcanie i dokręcanie śrub w różnych zakamarkach silnika i karoserii. Od pewnego czasu zamiast przegubu stosuje się specjalny, bardzo mocny wałek giętki, rodzaj „gęsiej szyi”, co jeszcze bardziej ułatwia dostęp do ukrytych śrub. Odmianą kluczy nasadowych są klucze rurkowe, które są wykonywane z odpowiednio ukształtowanej na końcach stalowej rurki. Jeden klucz rurkowy ma co najwyżej dwa rozmiary, a często tylko jeden. Do prac warsztatowych przy samochodzie wystarczy niewielki komplet kluczy nasadowych o wymiarach od 6 do 27 mm, z dwiema różnymi pokrętkami i przynajmniej jedną przedłużką. Komplet taki można nabyć w hipermarkecie już za kilkadziesiąt złotych, jednak jego trwałość nie dorówna kluczom, sprzedawanym w wyspecjalizowanych sklepach z narzędziami. Różnica w cenie nie jest duża, a więc oszczędność jest w tym przypadku problematyczna.

Klucz nasadowy znany jest także jako klucz sztorcowy. Pokrętka z zapadką nazywana jest grzechotką, tarką lub (dawniej) knarą.

Zobacz też: Dodatki uszlachetniające do paliw