Stopień sprężania silnika spalinowego

Zakładając, że początkowe ciśnienie w cylindrze przy tłoku, znajdującym się w dolnym położeniu zwrotnym jest równe zeru, można przyjąć z pewnym przybliżeniem, że stopień sprężania jest równy ciśnieniu w cylindrze z tłokiem w górnym położeniu zwrotnym, pod warunkiem że nie nastąpił zapłon mieszanki. Powyższe jest słuszne jedynie przy ciśnieniu atmosferycznym zbliżonym do normalnego. Na obszarach górskich, gdzie permanentnie panuje ciśnienie niższe niż na nizinach, ciśnienie w cylindrze w GPZ będzie odpowiednio niższe, mimo to stopień sprężania pozostanie zawsze ten sam. Z kolei w przypadku silników z doładowaniem i turbodoładowaniem ciśnienie końcowe suwu sprężania będzie o wiele większe niż w identycznym silniku bez doładowania, choć oba silniki będą miały identyczny stopień sprężania.

Stopień sprężania ma istotny wpływ na moc silnika, ale przede wszystkim na możliwość powstawania samozapłonów. Im jest on wyższy, tym wyższa wydajność energetyczna, a więc – sprawność sinika, ale tym większa potencjalna możliwość wystąpienia samozapłonów. Tak więc istnieje prosta zależność, mówiąca że im jest wyższy stopień sprężania, tym wyższa musi być liczba oktanowa używanego paliwa. W przypadku silników z zapłonem iskrowym stopień sprężania zwykle zawiera się pomiędzy 7,5 a 14.

Odwrotna sytuacja ma miejsce w przypadku silników z zapłonem samoczynnym, czyli w takich, gdzie samozapłony są ze wszech miar pożądane. Silniki takie, pracujące z wtryskiem bezpośrednim, charakteryzują się stopniem sprężania pomiędzy 16 a 18. W silnikach z wtryskiem pośrednim jest on nieco wyższy i wynosi zwykle od 18 do 24. Taki stopień sprężania w zupełności wystarczy do samoczynnego zapalenia się mieszanki paliwowo-powietrznej. Wyższy wymagałby stosowania rozruszników o większej mocy, zdolnych do wytworzenia w cylindrach wyższego ciśnienia.

Zobacz też: Stopień sprężania w silniku tłokowym