Amortyzatory

Amortyzatory mają w pojazdach podwójne zastosowanie. Oprócz zwiększenia komfortu jazdy przez tłumienie drgań karoserii, utrudniają wykonywanie niekontrolowanych podskoków przez koła pojazdu na nierównościach, dzięki czemu mają niebagatelny wpływ na przyczepność kół do nawierzchni drogi.

Nadmiar energii, powstającej w wyniku różnego rodzaju drgań jest w amortyzatorze przejmowany przez medium tłumiące. Są więc amortyzatory hydrauliczne, pneumatyczne, hydropneumatyczne, sprężynowe, elastomerowe, magnetyczne i elektromagnetyczne, cierne i gumowe. W samochodach najczęściej spotyka się amortyzatory hydrauliczne i pneumatyczne oraz kombinowane, hydropneumatyczne. Są także stosowane specyficzne amortyzatory gumowe o niewielkim zakresie działania: tuleje metalowo-gumowe. Pozostałe amortyzatory samochodowe mają postać długiego cylindra, we wnętrzu którego znajduje się tłumiące drgania medium oraz swobodnie przesuwający się tłok z niewielkimi otworami z zaworkami, utrudniającymi przepływ medium spod tłoka nad niego i odwrotnie.

Gdy tłok jest wtłaczany do wnętrza cylindra, medium przepływa ze ściśle określoną prędkością przez otworki, dzięki czemu ruch tłoka nie może odbywać się swobodnie. Podobnie odbywa się przemieszczanie tłoka w drugą stronę, czyli w czasie, gdy jest on wyciągany z cylindra. Odpowiednie ustawienie zaworków może powodować że tłok będzie się przesuwał w jedną stronę znacznie lżej, niż w drugą, i wówczas mówimy o amortyzatorze jednostronnego działania, lub jego ruch będzie tłumiony w obie strony jednakowo, a wówczas mamy do czynienie z amortyzatorem dwustronnego działania. Tak, w dużym uproszczeniu wygląda działanie typowego amortyzatora.

Wielkość otworów oraz siła potrzebna do otwarcia zaworków decydują zarówno o chwili rozpoczęcia przepływu medium z jednej strony tłoka na drugą, jak i prędkości przepływu. W amortyzatorach standardowych przepływ ten jest dość swobodny, dlatego mówimy, że te amortyzatory są „miękkie”. Dzięki temu samochód wydaje się „płynąć” po wybojach i nierównościach. W przypadku samochodów sportowych ta zaleta standardowych amortyzatorów jest wadą. Stosuje się w nich amortyzatory o wolniejszym przepływie medium, przez co stają się one „twardsze”, dzięki czemu kierowca lepiej wyczuwa wszystkie ruchy pojazdu i może nad nimi łatwiej panować.

Zobacz też: Zawieszenie pojazdu